Αιγές: Η βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων

Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση

~ Αιγές: Η βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων

Αγγελική Κοτταρίδη

Ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:

~ Εδώ

Nazi 'Regions'

~ Για ελληνικά: Ναζί ''Περιφέρειες''

EU REGIONALISM AND HISTORIC NAZISM

By Rodney Atkinson

I have translated the following Background Report from our colleagues, the German journalists of german-foreign-policy, because it shows conclusively what this site and my books Europe's Full Circle and Fascist Europe Rising have written for more than a decade - that the European Union is precisely that combination of German Ethnic and Political Imperialism on the one hand and European Fascism on the other which the UK, the USA and their allies had thought to have vanquished in 1945.

What is clear is that the Federal Union of European Ethnic Groups is an anti-semitic ("Jews are excluded from ethnic rights enjoyed by other nations") Nazi founded, German dominated, promoter of racial politics and the regional principle - which both the Third Reich and the European Union rightly saw as the best method of breaking up democratic nation states. Today that organisation is active throughout Europe and in particular among German minorities in neighbouring countries - Czech Republic, Belgium, Denmark, Poland etc. It also enjoys the support of Plaid Cymru and the Cornish Movement (see Germany Calling on this site).

Since the 1950s when Hans Joseph Graf Matuschka of the "European Union of Germany" succeeded in linking the FUEN to the German Foreign Office the organisation has had the financial support of the German Government. It is involved in the European Union's "Committee of the Regions" and the European Council's "Congress of Communities and Regions" and since 1995 in the UN itself. Nothing that we have reported on this site in recent years so vividly shows the crass incompetence - or down right collaboration with fascism - of the British political classes and British newspapers over the last 50 years. There will be a terrible reckoning for this evil.

The Background Report follows:

BACKGROUND REPORT

THE FEDERAL UNION OF EUROPEAN ETHNIC GROUPS

Translated and commentated by Rodney Atkinson from 

german-foreign-policy website

The "Federal Union of European Ethnic Groups" whose headquarters is in Germany was a leading light in the resurrection of German "Folkdom" and Minority Group activities after the second world war.

Several of its founders were former national socialist racists. The FUEV is directly connected with the German Government and is financed by it. It organises "national minorities" across Europe in the service of the German ethnic "New Order" policy. The FUEV pursues the goal of a "Federal Europe of the Regions" which means in their own words "the end of the unitary and centralised Nation states" (but not of course the end of the centralised European Superstate - RA). The FUEV sees itself in the tradition of German policy for minority rights of the 1920s and 1930s.

«Μεσευρώπη» και μειονότητες - Ηλία Ηλιόπουλου

Επιστροφή στο μέλλον

Αντιδρών στις άθλιες μεθοδεύσεις του οιονεί Διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, διά των οποίων επιχειρείται να παρεμποδισθεί η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χρησι­μοποίησε προ καιρού, προκειμένου να επικρίνει τους σχεδιασμούς του Γερμανού ομολόγου του Κλάους Κίνκελ τον όρο «Μitteleuropa».

Γιατί, άραγε, προέκρινε τη χρήση του προαναφερθέντος όρου ο κ. Πάγκαλος; Γιατί επανέφερε στο προσκήνιο μία λέξη σαφώς φορτισμένη ιστορικώς και δηλούσα κάτι περισσότερο από ένα απλό γεωγραφικό ορισμό;

Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί με τις κατά καιρούς απόψεις του πολυπράγμονος επί των Εξωτερικών υπουργού μας, αλλά ουδείς αμφι­σβητεί την πλούσια εγκυκλοπαιδική του μόρφωση.

Αρα, κάτι ήξερε ομιλών περί «Μitteleuropa», αξί­ζει δε να διερωτηθούμε τι είναι αυτό.

«Αρχή σοφίας ονομάτων επίστασις» κατά τους αρχαίους ημών προγόνους (αλήθεια την οποία φαίνεται να λησμονεί πάντως ο κ. Πάγκαλος -παρασυρόμενος από την «αντιεθνικιστική» οχλαγωγία του «μετώπου λογικής»- όταν αναφέρεται στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, και θα εκπλαγεί δυσάρεστα μία ημέρα των ημερών, όταν θα κληθεί, τελεσιγραφικώς, από τον οιονδήποτε Κίνκελ να αναγνωρίσει υπό τη δαμόκλειο σπάθη «ανθρωπιστικής επεμβάσεως», την αυτονομία της «μακεδονικής μειονότητος» εν Ελλάδι αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία).

Ας αρχίσουμε, λοιπόν, εκ του ονόματος.

«Μitteleuropa» (Μεσευρώπη) σημαίνει, κατ' αρχάς, την Κεντρική Ευρώπη, το σύνολο των χωρών εκείνων οι οποίες μέχρι το 1918 ανήκαν στην Αυστροουγγρική μοναρχία, ως επί το πλείστον (εξαιρούμενης της Πολωνίας και των Βαλτικών χωρών), αργότερα δε, κατά τις δεκαετίες του 1920 και του 1930, ευρίσκοντο μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας (ΕΣΣΔ). Πρό­κειται δηλονότι για την περιοχή που εκτείνεται από της Πολωνίας και της Τσεχίας έως της Βαλτικής προς Ανατολάς και έως της Κροατίας και της Τρανσυλβανίας προς Νότον.

Extracts from scholarly literature from FYROMian origin confirming the Greek ethnic character of ancient Macedonian society

1) 'We are not to be amazed that in the archaeological material of Pelagonia we have a rarely great wealth of reflections of all pronounced cultural events in the relations between middle-Danubian and Graeco-Aegean world'

Mikulcic,Ivan "Pelagonija",Skopje,1966,pp.2

'In a such great chronological distance in the life of ancient Pelagonia two stages are visible: development and existence in the frames of Hellenic culture and later the Roman one'

Ibid.,pp.4

2) 'The lower part of Vardar is certainly the area south of Demir-Kapija gorge that entered Hellenic cultural sphere very early and already before 600 b.c. the material culture is thoroughly Hellenised.'

"The Valley of Vardar in Ist millennium b.c",Skopje,1982,pp.2

3) 'Even in the last decades of 5th century stabilization in all spheres of social life is established. As first sign of the new time import from Graeco-Macedonian south appeared as well as fortified settlements that later grew into urban centers with character of economic and religious nuclei of the region'

"Guide to the archaeological exhibition",Skopje,1996,pp.54

4) 'For example,Pelagonia,which is naturally oriented to the South, was the first to be subjected to Greek influence, together with the lower part of Vardar'

"Archaeologic Map of the Republic of Macedonia",Skopje,1996,pp.71

5) 'From the mountains of Epirus Dorian Makednoi (Macedonians) made their advance towards Macedonia, conquering the native tribes who latter gained new, Hellenistic culture and after that are politically organized into a powerful state'

"The Art in Macedonia",Skopje,1984 pp.26

The emigration of Macedonians to lands outside Greece: Greek- and Vlach-speaking immigrants in the countries of the Northern Balkans - Α. Ε. Vacalopoulos

History of Macedonia 1354-1833

A. E. Vacalopoulos

XII. The emigration of Macedonians to lands outside Greece

 2. Greek- and Vlach-speaking immigrants in the countries of the Northern Balkans

1. ( Koutsovlachs ( Ἑλληνόβλαχοι ) )

2. ( Greek merchants )

3. ( Hellenic civilization and way of life )

4. ( Wallachia and Moldavia )

5. ( Hungarian towns )

6. ( The Greco-Vlach community of Buda and Pest )

7. ( Austria )

8. ( Vienna )

1. Α good number of these Macedonians settled abroad spoke Vlach, a language in its own right, of Latin origin and akin to the other Romance languages of Western Europe and Rumania. These are the people called Koutsovlacs. Apart from their mother tongue they also speak Greek. These Vlach-speaking inhabitants of Western and Central Macedonia and of Thessaly probably represent native populations who have been Latinized [1], but who have marked Greek feelings and are known by the name Ἑλληνόβλαχοι.

Most of the information about the Koutsovlachs who had settled in Serbian and other Yugoslav territories I have taken from the book of D. Popović (a Koutsovlach himself from Kruševo) about the Cincars (Koutsovlachs). Living as he does in Yugoslavia, Popović is well disposed to that nation, though he displays a marked antipathy towards the Greeks. Yet in spite of this, he is forced to recognise the identity of feeling between Koutsovlachs and Greeks. Thus he writes that the Koutsovlachs are very proud of their Greek ancestry, that they often refer to their glorious Greek past and record the names of the great figures of ancient Greece and the Fathers of the Church [2]. In the Greek struggles for freedom and particularly during the War of Independence the activities of the Koutsovlachs cannot be separated from that of the other Greeks.

Η Ελληνική Κοινότητα των Βελεσών (Βέλες / Велес) στην κοιλάδα του Βαρδάρη

Άποψη της πόλης των Βελεσών

Πόσες φορές στο ρεύμα σου, 

μεγάλε, ερχόμουν, ποταμέ, 

τα παιδικά μου ονείρατα 

στο φλοίσβο σου να πλέκω.

Γ. Θ. Βαφόπουλος

Τα Ποιήματα

Κατά μήκος του Αξιού ποταμού, η μεγαλύτερη παραποτάμια ελληνική κοινότητα μετά τα Σκόπια που ακμάζει το 18ο και 19ο αιώνα είναι η ελληνορθόδοξη κοινότητα των Βελεσών. Είναι η σημερινή πόλη Βέλες (Велес) και στα χρόνια της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας Τίτο Βέλες. Η ελληνική κοινότητα των Βελεσών θεωρείται η βορειότερη εστία του μακεδονικού ελληνισμού στα σύνορα με τη λεγόμενη αρχαία περιοχή της Δαρδανίας. Παρά τη παρουσία Ελλήνων από τα βυζαντινά χρόνια, η οργανωμένη ελληνική κοινότητα ιδρύθηκε στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα κυρίως από Βλάχους, που ήρθαν από τη Μοσχόπολη, σε δυο κύματα, το 1769 και το 1788, μετά την καταστροφή της ανθηρής πόλης από ντόπιες τουρκαλβανικές ληστρικές ομάδες.

Το βασικό πληθυσμιακό στοιχείο της κοινότητας ήταν Βλάχοι της Μοσχόπολης και του Κρουσόβου, αλλά στην κοινότητα συμμετείχαν και πολλές οικογένειες, που προέρχονταν από διάφορα μέρη της Μακεδονίας και άλλες περιοχές του ελληνισμού. 
Σε πολλά σπίτια των Ελλήνων των Βελεσών ακούγονταν τα βλάχικα, αλλά η επίσημη γλώσσα της διοίκησης, των συνελεύσεων της κοινότητας, της Εκκλησίας, της εκπαίδευσης και των εμπορικών συναλλαγών ήταν η ελληνική. Παρά τις μεμονωμένες περιπτώσεις βλάχικων οικογενειών που εκσερβίστηκαν ή ακολούθησαν τη ρουμανική προπαγάνδα που εντάθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα, διατήρησαν την ελληνική συνείδηση και ήταν θερμοί οπαδοί της ορθόδοξης Εκκλησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. «Το μεγαλύτερο μέρος των Κουτσοβλάχων παρέμεινε πιστό στον ελληνισμό και είχε φιλικές σχέσεις με τους Σέρβους πατριαρχικούς», επισημαίνει ο Σέρβος ερευνητής Μιλ. Φιλίποβιτς, που επισκέφτηκε τα Βελεσά στα χρόνια του Μεσοπολέμου και δημοσίευσε τις εντυπώσεις από τον ελληνισμό των Βελεσών σε περιοδικό των Σκοπίων το 1936. 
Τα Βελεσά βρίσκονται στη θέση της αρχαίας παιονικής πόλης Βυλάζωρα, κι απ' αυτό το όνομα, με παραφθορά, προήλθαν τα κατοπινά διαφοροποιημένα ονόματα της πόλης Βελασά, Βελεσός, Βελασός, Βελεσσός, Βελισός, Βελισά, Βαλεσί και Βελεσί, Βελεσά (με ένα ή με δυο σ στη γραφή) και το σημερινό όνομα της πόλης Βέλες.

Η ελληνική εμπορική διασπορά στην Aψβουργική Αυτοκρατορία (17ος–19ος αι.)

ΒΑΣΩ ΣΕΙΡΗΝΙΔΟΥ

Αναζητώντας τις οικονομικές και πολιτισμικές διαδρομές μιας μεταναστευτικής ομάδας

Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται μια συνολική, αν και συνοπτική, παρουσίαση των ελληνικών εμπορικών μεταναστεύσεων στην Κεντροανατολική Ευρώπη από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα. Στόχος είναι η κατανόηση των φαινομένων οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής πολυμορφίας που παρουσιάζει η ελληνική διασπορά στην Αψβουργική αυτοκρατορία μέσω της ανάδειξης του παραδείγματος της Ουγγαρίας και της συσχέτισής του προς το αντίστοιχο της Βιέννης. Αφορμή του σχετικού προβληματισμού υπήρξαν τα τεχνικά προβλήματα που θέτουν στον έλληνα ερευνητή της ελληνικής διασποράς, κυρίως, της Ουγγαρίας η πολυγλωσσία των ουγγρικών αρχείων, ο εξουγγρισμός των ελληνικών ονομάτων ή η χρήση της ουγγρικής ή άλλων γλωσσών, πλην της ελληνικής, σε κείμενα ιδιωτικής αλληλογραφίας μεταξύ ελλήνων εμπόρων και σε πρακτικά ελληνικών εμπορικών κοινοτήτων. Ακριβώς αυτή η πολυγλωσσία των ουγγρικών αρχείων αποτελεί και το έναυσμα για την αναζήτηση των ποικίλων διαδρομών της ελληνικής διασποράς στην Αψβουργική αυτοκρατορία.

Οι δύο διασπορές

Από τη σκοπιά του μεταναστευτικού προτύπου και της οικονομικής δραστηριότητας θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για δύο ελληνικές εμπορικές διασπορές στην Κεντροανατολική Ευρώπη μεταξύ του 17ου και του 19ου αιώνα. Μια, η δραστηριότητα της οποίας εκτυλισσόταν στον άξονα Οθωμανικής-Αψβουργικής αυτοκρατορίας, και αφορούσε εισαγωγές ανατολικών πρώτων υλών (βαμβάκι, νήματα, δέρματα κ.ά) και εξαγωγές μεταποιημένων προϊόντων από τις βιοτεχνίες της Αυστρίας και της Βοημίας. Και μια δεύτερη, με κύρια δραστηριότητα την εμπορική σύνδεση περιοχών της Κεντροανατολικής Ευρώπης μεταξύ τους. Παρά το γεγονός ότι πολύ συχνά αυτές οι δύο λειτουργίες ασκούνταν από το ίδιο πρόσωπο ή το ίδιο εμπορικό δίκτυο, ταυτόχρονα ή, ανάλογα με τη συγκυρία, σε διαφορετικές χρονικές φάσεις, η διάκρισή τους είναι αναγκαία προκειμένου να κατανοήσουμε τις διαφορετικές μορφές οργάνωσης των ελληνικών εμπορικών εγκαταστάσεων στην περιοχή.

Εξελληνισμός του Βελιγραδίου από Δυτικομακεδόνες τον 18ο και 19ο αι. - Γεώργιος Μόδης

Βελιγράδι

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Ντούσιαν Ι. Πόποβιτς (Dušan Popović) - δεν ξέρομε αν είναι ζωντανός ή πεθαμένος- κυκλοφόρησε το 1927 βιβλίο από 136 σελίδες με τίτλο ''Κουτσόβλαχοι. Συμβολή στην δημιουργία της Σερβικής αγοράς'' και το 1937 δεύτερη πληρέστερη έκδοση του από 312 σελίδες. Είναι γραμμένα και τα δυο με αυστηρή επιστημονική αντικειμενικότητα. 

Περιηγήθηκε πολλές πόλεις της Αυστρίας, Ουγγαρίας, Γιουγκοσλαβίας και την Τεργέστη, μελέτησε αρχεία εκκλησιών, μουσείων, επιγραφές τάφων, ανεδίφησε παληές εφημερίδες, παληά συγγράμματα, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, διερεύνησε έγγραφα και παραδόσεις οικογενειών και γενικά εργάστηκε με ακαταπόνητο ζήλο και αξιοσημείωτο θάρρος. Ήταν πολύ βαρειά, όσα έγραψε, για την Σερβική μεγαλομανία του μεσοπολέμου. 

Αποκάλυψε καταπληκτικά και άγνωστα πράγματα. Γράφει π.χ ότι όλη η ιθύνουσα τάξις της Σερβίας, όλοι οι Πόποβιτς, Δήμοβιτς, Χρίστοβιτς, Νίκολιτς κ.λπ ως και όλα τα φιλανθρωπικά και άλλα ιδρύματα της Σερβίας και μερικά προτερήματα και ελαττώματα του λαού της προέρχονται από Έλληνες ή ''εξελληνισμένους'' Μακεδόνες. Ελληνική ήταν, πριν 200, 150 και 100 χρόνια, η όψις και η μορφή του Βελιγραδίου, καθώς και η γλώσσα του εμπορίου, των συντεχνιών, των εκκλησιών, του Δήμου αυτής της Γιουγκοσλαβικής Πρωτεύουσας. Όλα σχεδόν τα καταστήματα του Βελιγραδίου είχαν τότε Ελληνικές επιγραφές. Τα περισσότερα ήταν Κλεισουριώτικα. Οι ίδιοι οι Σέρβοι συναγωνίζονταν να μάθουν περισσότερα Ελληνικά και να εμφανίζονται καλλίτεροι Έλληνες. Στα Ελληνικά σχολεία του Βελιγραδίου, του Σμεντέρεβο και στο ανώτερο του Ζεμούν, του Αυστριακού Ζεμλίν, αντίκρυ στο Βελιγράδι, εμορφώθηκαν οι πρώτοι Σέρβοι πολιτικοί αρχηγοί, Γκαρασάνιν και Μιλιουτίνοβιτς και άλλοι διακεκριμένοι Σέρβοι, Έλληνες Μακεδόνες εδέσποζαν στο παλάτι του πρώτου ηγεμόνα της Σερβίας Μίλος Οβρένοβιτς, που δεν τους πολυχώνευε, μα στο τέλος έγιναν..γαμπροί του! 

Χαρακτηριστικόν είναι και το εξής νεώτερον γεγονός. Σε δεξίωσι της Γιουγκοσλαυικής πρεσβείας το 1936, όπου είχε κληθή και ο μακαρίτης καθηγητής και Ακαδημαϊκός Α. Κεραμόπουλος, η αδελφή του Πρεσβευτή, δνίς Χρήστιτς, τον πήρε κατά μέρις και αφού τον ερώτησε για τη γεννέτειτρα του Μπλάτσι ή Βλάστη της Πτολεμαϊδας του εξωμολογήθηκε ότι ήταν συμπατριώτες. Ο πάππος του Πρεσβευτή είχε πάει νεαρός στην Σερβία και έγινε Πρωθυπουργός με το όνομα Χρήστιτς. Βρέθηκαν στο τέλος και συγγενείς!...

Μια απόπειρα επαναστάσεως των ελληνομακεδόνων της κωμοπόλεως Μεγαρόβου Μοναστηρίου

~ Φωτο: Το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο Μεγάροβο. Στην μέση, με ανοιχτόχρωμο κοστούμι δια κρίνεται ο Πέτρος Βίστας και (προς δεξιά) οι Αλέξης Φιλίππου και Σταύρος Χατζηστέργιου. (Οικ. αρχείο Κ. Κ)

Κατά το έτος 1852 μια ομάς Έλλήνων πατριωτών εκ Μεγαρόβου υπό την  αρχηγίαν του αειμνήστoυ Μηνά Βίστα, τέκνου μεγάλης αρxoντικής οικογενείας Mεγαρόβoυ, απεπειράθη να επαναστατήση κατά του τότε τυραννικού τουρκικού καθεστώτος.

Από τους ενθουσιώδεις συνεργάτας του αειμνήστου Μηνά Βίστα κατά τας έκ παραδόσεως υπαρχούσας πληροφορίας, τας οποίας ηρύσθημεν από τους γερoντοτέρους κατοίκους Μεγαρόβου και ιδίως από τον επιζώντα γόνον της οικογενείας Βίστα και εγκατεστημένον ήδη εν Μοναστηρίω κ. Πέτρον Βίστα ήσαν και οι .κάτωθι: 

Γεώργιος Μάλτος, Μιχαήλ Κιρλατζής, Κώστας Μωραϊτης, Αναστάσιος Πίσκας, Γεώργιος Τσάλης (πατήρ των Τάσκου και Παντελή Τσάλη), Mιχαήλ Νασπάλου, Αθανάσιος Αθανασίου (πατήρ του ιατρού Κωστή Αθανασίου), Κων)νος Bαγγέλης, Γιόρτσης και Παπαναούμ διδάσκαλοι των εν Μοναστηρίω Σχολείων Νικόλαος Ζιούζος, Νάκας, καθηγητής (πατήρ του Ιατρού Νάκα και του καθηγητού των Μαθηματικών Παντελή Νάκα), Γεώργιος Tζιάφκος, όστις είχεν ορισθή και σημαιοφόρος και άλλοι ων τα ονόματα δεν έσωσεν η παράδοσις.  Εκτός αυτών συμμετείχον ως αγωγιάται προς μεταφοράν όπλων, πυρίτιδος και όλου εν γένει του αναγκαιούντο πoλεμικού υλικού ο Γιάκας, ο Γεώργιος Τζέκης κ.α. Τα όπλα και πυρομαχικά μετέφερον και αποθήκευον (εις το δάσος του Μεγαρόβου και εις το όρος Περιστέρι, επρομηθεύοντο δε ταύτα εξ Ιταλίας δια μέσου Αλβανίας.

~ Φωτο: Η τοποθεσία ''Πεδιάς της Ελληνίδος'' ή στα βλάχικα ''Πάντε αλί Γκρέκα'', πάνω από το Μεγάροβο στο όρος Περιστέρι. Στο σημείο αυτό έγινε από τους γιουγκοσλάβους σανατόριο.

Κέντρον των προπαρασκευών των οι ως άνω επαναστάται είχον το δάσος Μεγαρόβου και το όρος Περιστέρι, το οποίον είναι υψηλοτέρα κορυφή της οροσειράς του Βαρνούντος. 'Έλληνες δε αξιωματικοί εγύμvαζον τους δια την επανάστασιν μεμυημένους εις άδενδρον πεδινήν θέσιν, ξέφητο όπως κοινώς λέγεται εις την περιοχήν του δάσους Μεγαρόβου η οποία ονομάζεται ''Πεδιάς της Ελληνίδος''. Όλοι οι Μεγαροβίται γνωρίζουν την τοποθεσίαν αυτήν, την οττοίαν και εις την Κουτσοβλαχικήν διάλεκτον ονομάζouν ''Πάντε αλί Γκρέκα''.

Τζάκια σε αρχοντικά της Βλάστης

Φωτογραφικοί θησαυροί της Βλάστης

Γιάννης Κ. Βαρβαρούσης

Θεσσαλονίκη 2006

~ Τζάκια σε αρχοντικά της Βλάστης

Χτένισμα

Χάιδω Αγορογιάννη - Βουτσά

Οι φορεσιές της Σαμαρίνας και άλλων χωριών της Πίνδου

σελ. 47 - Χτένισμα

~ Φωτο: Γυναίκα με ''αράουλε'' στα μαλλιά και ''νάσουρι'' στο ντουλουμά της. (Οικ. αρχ. Κατερίνας Κυρατσούλη-Παππά)

Το συνηθέστερο και επικρατέστερο χτένισμα ήταν οι κοσιές, ''κουσίτσε''. Από κοριτσάκια μέχρι τα βαθιά γεράματα έπλεκαν τα μαλλιά τους. Τα χώριζαν με χωρίστρα είτε στη μέση του κεφαλιού είτε στην άκρη, αριστερά ή δεξιά, όπως βόλευε την κάθε μια. Για να αποφύγουν τα ενοχλητικά ζωύφια (ψείρες), στο ξέβγαλμα των μαλλιών έριχναν μερικές σταγόνες πετρέλαιο ή έβαζαν πικροσταφίδα. Είναι το φυτό σμύρνιον το μελανοσέλινον, που τη φλούδα  του στούμπιζαν οι γυναίκες και τη φύλαγαν με νερό σε μπουκάλι. Όταν έλουζαν τα μαλλιά τους, στο τέλος έβαζαν στο κεφάλι λίγο από το μείγμα αυτό. Άλλες έβαζαν τη στουμπισμένη φλούδα στο κεφάλι και μετά από δυο τρεις ώρες έλουζαν τα μαλλιά τους. Τα μικρά κορίτσια είχαν δυο κοτσίδες ελεύθερες πίσω στην πλάτη. Πολλές φορές ένωναν τις δυο κοτσίδες από τη μέση και κάτω πλέκοντας τες σε μία. Στην άκρη έδεναν χρωματιστά μάλλινα κορδονάκια. Τα κορίτσια της παντρειάς με τη γιορτινή φορεσιά φορούσαν στο κεφάλι κορδέλα ταφταδένια ή βελούδινη, μαύρη ή άσπρη. Έπλεκαν τα μαλλιά τους σφικτά σε δυο κοτσίδες ελεύθερες πίσω στην πλάτη, τύλιγαν την κορδέλα γύρω στο κεφάλι, κάτω από τις κοτσίδες και την έδεναν στο πλάι σχηματίζοντας φιόγκο κοντά στον κρόταφο. Οι παντρεμένες για να φορέσουν τα ''κουκάκια'' έπλεκαν τα μαλλιά τους δυο κοτσίδες. Τις άφηναν ελεύθερες πίσω και φορώντας το μαντίλι, ώστε να σχηματίζονται απαλά, κυματιστά ''μυτάκια'' στο μέτωπο και στους κροτάφους. Ένα από τη μεριά της χωρίστρας και δυο από την άλλη. Χαρακτηριστικό είναι το χτένισμα με τα στριφτάρια, κλωστάρια, ''αράουλε'', που αναφέρονται στους παρακάτω στίχους της δημοτικής μας ποίησης:

Άπλωσ' η Χάιδω τα μαλλιά

τα κάνει δυο στριφτάρια. [50]