Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Ο Ελληνισμός της Ρωσίας και η προσφορά του στο Έθνος


Το βιβλίο «Ο Ελληνισμός της Ρωσίας και η προσφορά του στο Έθνος», που αναφέρεται στις τέσσερις ελληνικές εστίες σε Νίζνα, Μόσχα, Πετρούπολη και Οδησσό, και τη συμβολή των Ηπειρωτών εμπόρων-ευεργετών και δασκάλων του γένους, παρουσιάστηκε την Τετάρτη 30 Νοεμβρίου, στις 7 το απόγευμα, στην αίθουσα διαλέξεων της Εταιρίας Ηπειρωτικών Μελετών.

Την εκδήλωση διοργάνωσαν η περιφέρεια Ηπείρου, οι δήμοι Ζίτσας, Μετσόβου και Ζαγορίου, και ο Σύνδεσμος Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων.

Πρόκειται για έναν αναμνηστικό τόμο, συνέχεια του συγγραφικού και εκδοτικού έργου του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής, που επισημαίνει πως έχει ως βασικό σκοπό την «ανάδειξη της δράσης και της προσφοράς των εθνικών ευεργετών και δασκάλων του γένους, με επίκεντρο τους Ηπειρώτες, οι οποίοι ανέδειξαν την Ήπειρο, ως «πατρίδα των ευεργετών και δασκάλων του γένους», πρόσφεραν πολύτιμες υπηρεσίες προς το έθνος, κατά τα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς, στόλισαν, μετά την απελευθέρωση, την πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους με μεγαλοπρεπή οικοδομήματα και ιδρύματα, που αποτελούν στολίδια της πόλης των Αθηνών μέχρι σήμερα, και συνέβαλαν αποφασιστικά στην εδραίωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους».

Η απόφαση για τη συγγραφή και έκδοση αυτού του αναμνηστικού τόμου, με βάση το πολύτιμο αρχειακό και μνημειακό υλικό, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, ελήφθη με αφορμή τις εκδηλώσεις στο πλαίσιο του έτους Ελλάδας-Ρωσίας, όπως επισημαίνουν τα μέλη του Συνδέσμου.

Αλβανία: Τόσκοι, Τόσκηδες - Μέρος 2ο



Η αλβανική γλώσσα διακρίνεται σε δυο διαλέκτους, τοσκική και γκεγκική[29]. Για την πρώτη ο Johann Georg Hahn διαπιστώνει το 1854 ότι έχει σύνταξη όμοια με την ελληνική[30]. Αποτελεί δε αξίωμα ότι η προέλευση της συντάξεως ορίζει και την καταγωγή των χρηστών μιας γλώσσας. Διότι σ' αντίθεση με το λεξιλόγιο η σύνταξη και γενικά τα δομικά συστήματα, κατά κανόνα, δεν δανείζονται.
Οπωσδήποτε επιστημονικό πόρισμα λογίζεται ισχυρότερο, όταν επιρρωνύεται με αντίστοιχα άλλων επιστημών, ώστε να είναι απότοκο διεπιστημονικής διερευνήσεως, η οποία εν προκειμένω συντελείται με μικρή καθυστέρηση. Το 1877, ο Άγγλος Stanford μελετώντας τη γλώσσα, τα ήθη και έθιμα και τον χαρακτήρα των Αλβανών συμπεραίνει ότι κατά την αρχική τους καταγωγή αυτοί, δηλαδή οι κάτω του Γενούσου ''Αλβανοί'', είναι γνήσιοι Έλληνες[31].

Βεβαίως ως επιδέξιοι έμποροι και ταλαντούχοι επιχειρηματίες οι Έλληνες δεν εμποδίζονται από το ρεύμα του Γενούσου. Θα ήταν αδιανόητη οποιαδήποτε άρνηση προσφοράς των παντοειδών αγαθών τους με αγαθές συνήθως επιπτώσεις και στον βορειότερο χώρο, όπου και σε καιρούς χαλεπούς υπερτερούν, σύμφωνα με αποκαλύψεις ξένων επαϊόντων: ''Quella supremazia dell' elemento greco non e dovuta alla forza: essa e un naturale portato della superiorita di razza e di civielta, superiorita che esisteva anche nei tempi piu tristi per la nazione ellenica''[32]. Αυτές βλέπουν το φως της δημοσιότητας το 1879 χάρη στην παρρησία του Canini, το δε 1886 επιμαρτυρούνται από τον Ιταλό πρωθυπουργό Crispi, με επισημάνσεις καίριες και εποικοδομητικές απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις του Νεοκλή Καζάζη, προέδρου του ''Ελληνισμού'':
Κρίσπης: - ''Η Ελλάς ουδέν έπραξεν όπως ελκύση υπέρ εαυτής την προσοχήν και το ενδιαφέρον των Δυνάμεων, ιδία των λαών, οίτινες αείποτε διάκεινται υπέρ αυτής ευμενώς''.
Καζάζης: - ''Γινώσκετε τας κατά τα τελευταία έτη ενεργείας της νέας υμών πολιτικής εν Ηπείρω και Αλβανία, όπου ο ιταλικός προσηλυτισμός εργάζεται μετά πολλού ζήλου, επί βλάβη των ελληνικών δικαίων''.
Κρίσπης: - ''Είνε αληθές, ότι διεξήχθη τοιαύτη εργασία υπέρ των ιταλικών συμφερόντων. Αλλά βεβαιωθήτε, ότι δεν είνε τοιούτο το πρόγραμμα της εξωτερικής ημών πολιτικής. Αποδεχόμεθα ότι αι τουρκικαί αυταί επαρχίαι ανήκουσι και λόγω ιστορικών δικαίων, και λόγω φυλετικής συγγενείας εις την Ελλάδα μάλλον ή εις οιανδήποτε άλλην ευρωπαϊκήν χώραν. Αληθώς σεις δεν ενεργείτε σοβαρώς και μετά περισκέψεως υπέρ της επικρατήσεως του Ελληνισμού εν Ηπείρω και Αλβανία, ένθα δεν θα ευρίσκετε μεγάλην αντίδρασιν... Απόκειται εις την Ελλάδα να κατανοήση τ' αληθή αυτής εθνικά συμφέροντα και να πολιτευθή δεξιώς και επιτηδείως, διά των πραγμάτων, και ουχί δι' αορίστων ιστορικών επικλήσεων και διαμαρτυριών. Ας μιμηθή την Ιταλίαν, θ' αποκτήση πραγματικούς φίλους, όταν δημιουργήση πραγματικήν εθνικήν και πολιτικήν πίστιν''[33].

Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2016

Γ. Θ. Μόδη - Περί Μακεδονίας, Χειρόγραφα της περιόδου 1926-1948 για πρώτη φορά στην δημοσιότητα


Γεώργιος Θ. Μόδης
Περί Μακεδονίας
Χειρόγραφα της περιόδου 1926-1948 
για πρώτη φορά στην δημοσιότητα

Copyright © 2014, Αγλαΐα Μόδη και Θεόδωρος Μόδης
EAN 978-2970021650
ΕΚΔΟΣΕΙΣ GROWTH DYNAMICS

~ Ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016

Έγγραφον Ειρηνοδικείου Μοσχοπόλεως Κορυτσάς


Ειρηνοδικείον[22] Μοσχοπόλεως
Εν Μοσχοπόλει τη 11 Οκτωβρίου 1915
αριθ. 220

Προς 
τον κ. Δήμαρχον Μοσχοπόλεως

Μετ' επιμονής λέγεται ενταύθα ότι ο ενεργήσας την είσπαξιν των χρημάτων διά την κατασκευήν της δημοσίας οδού Μοσχοπόλεως-Βοσκοπίου[23], φαίνεται έλλειμμα / τικός άνω των 500 δραχμών. Σας παρακαλώ όθεν / ίνα προσέχθητε εν τω γραφείω μου μετά των παραδοθέντων υμίν λογαριασμού υπό του άνω εισπράκτορος / Νικολ(άου) Μπάρδα, ως και των συμβούλων του υφ' / υμάς δήμου, προς κανονισμόν της υποθέσεως ταύτης.

Ο Ειρηνοδ(ικείου) Γράμμ(ατέας) Μοσχοπόλεως
(υπογραφή δυσανάγνωστος)
Τ.Σ. (με το Ελληνικό Εθνόσημο)



[22] Βλέπουμε ότι το 1915 λειτουργεί Ειρηνοδικείο στη Μοσχόπολι. Επίσημη γλώσσα η Ελληνική, όπως και η σφραγίδα με το Ελληνικό εθνόσημο, ενώ υπάρχει Αλβανικό κράτος.
[23] Σήμερα μετά από 85 περίπου χρόνια η προπαγάνδα των Αλβανών μαζί με την καταστροφή της Ελληνικής Ακροπόλεως των γραμμάτων, την Μοσχόπολι, ούτε καν υπάρχει το όνομά της στον χάρτη. Απλώς η περιοχή λέγεται στα Αλβανικά Voskopoje (Βοσκοπόια). Μνημονεύεται μόνον το χωριό Βοσκόπιον. 

Διάκονος Σπύρος Ευαγγέλου Φιντίκου, Τίρανα Αλβανίας


~ Φωτο: Ο Διάκονος π. Σπύρος Φιντίκου και ο π. Γάκης Πέτρου στις 25-3-1991 στον Ι. Ναό Ευαγγελισμού Θεοτόκου Τιράνων. Συμμετείχε και ο Διάκονος π. Σωτήριος Καντζέρης που δεν διακρίνεται.

Την συνομιλία έκανε ο παρουσιαστής του Αλβανικού Ραδιοφώνου στα Τίρανα, Βύρων Ευαγγέλου Νότης, βορειοηπειρώτης από πατέρα και μητέρα Αθηναία. Δεν μπόρεσα να συναντηθώ ο ίδιος με τον διάκονο π. Σπύρο[1] και βρήκα τον υπέροχο Βύρωνα που μου έγραψε το παρακάτω γράμμα όσον αφορά την βιογραφία του διακόνου.

Ο π. Σπύρος Φιντίκου γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου του 1916 στα Τίρανα. Η καταγωγή του είναι από την Μοσχόπολη Κορυτσάς*, βλάχος[2] όπως λέει ο ίδιος, όπως είναι και οι βλάχοι της Καβαϊας, Τιράνων, Σιάκου κ.τ.λ.
Η μητέρα του Μαρία προέρχεται από την οικογένεια των Πάπαγιε (Παππά), από το Ελβασάν, παλαιών χριστιανών. 
Μετά από το δημοτικό σχολείο στα Τίρανα συνεχίζω να δουλεύω σαν τεχνίτης χρυσοχόος, δουλειά που κάναν οι γονείς και οι παππούδες μου. Αυτό το επάγγελμα μου άρεσε πολύ. Το 1938-39 προτού να φύγη από την Αλβανία ο αμερικανός διευθυντής τεχνικού Λυκείου γράφτηκα σ' αυτό το σχολείο και παρακολουθώ μαθήματα ξυλουργίας. Παρ' όλα αυτά έμεινα χρυσοχόος και έτσι δούλεψα σε όλη την ζωή μου. Ήμουν άνθρωπος με θρησκευτικά συναισθήματα από μικρός. Στις 2 Μαϊου 1948 όταν ήμουν στέλεχος του συλλόγου της εκκλησίας συμμετείχα στην Θεία Λειτουργία του Πάσχα. Με την παρουσία του Αρχιεπισκόπου Χριστοφόρου Κίσση ο οποίος ήταν πτυχιούχος στην Αθήνα και Κωνσταντινούπολι. Μια ομάδα προβοκατόρων μπήκε για να χαλάση την τελετή. 
- Μέσα σε αυτήν την φασαρία επενέβη ο Διάκονος Σπύρος με μια ομιλία διά τα δίκαια της Εκκλησίας και ντρόπιασε τους προβοκάτορες. Αυτό θεωρήθηκε ενάντια στην κυβέρνησι από τους κατασκόπους του Υπουργείου Εσωτερικών, ήθελαν να τον συλλάβουν και τον πήγαν στην αστυνομία, αλλά λόγω έλλειψης στοιχείων τον άφησαν ελεύθερο. 
Τον Μάιο του 1965, δυο χρόνια προτού απαγορευθή η θρησκεία, ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός με προτείνει να γίνω Διάκονος στην Εκκλησία των Τιράνων. Μύριζε μπαρούτι σ' όλες τις περιοχές των χωριών. Από μικρός είχα την θέλησι να υπηρετήσω την Εκκλησία, ο πόθος μου ήταν μεγάλος. Πήγα και ρώτησα, πήρα την γνώμη των δυο αδελφών χριστιανών του Δημητρίου Μπεντούλη[3] και Θεοφάνη Παππά.
- Την δεύτερη ημέρα του Πάσχα του 1965 ο επίσκοπος Δανιήλ[4] τον παρουσιάζει μπροστά στον αρχιεπίσκοπο Δαμιανό, που του δίνει την υπευθυνότητα του Διακόνου. Την τέταρτη ημέρα του Πάσχα συλλειτουργεί ως διάκονος και παραμένει μέχρι το 1967 που κλείνουν οι Εκκλησίες από το κομμουνιστικό καθεστώς Χότζα. Αυτό ήταν μια βόμβα.

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

Οι προσπάθειες των Αλβανών να συνδεθούν με την Ελλάδα και η δημιουργία του Αλβανικού κράτους


Το 1908 στα Σκόπια έγινε μια συνέλευση για να επιλεγεί το εθνικό αλφάβητο της Αλβανίας. Επιλέχθηκε το λατινικό αν και επίσημη γλώσσα στις εμπορικές συναλλαγές ήταν τα Ελληνικά. Ο Βίκτωρ Μπεράρ στο έργο του Τουρκία και Ελληνισμός (1832) γράφει…

«Η χριστιανική κοινότητα του Ελβασάν είναι το προκεχωρημένο φυλάκιο του Ελληνισμού εδώ στα βόρεια. Όλοι αυτοί εδώ οι Αλβανοί καταλαβαίνουν και όλοι τους σχεδόν μιλούν τα Ελληνικά… θεωρούν τους εαυτούς τους Έλληνες».

Δεν είναι τυχαίο ότι, το 1829, 56 αγάδες στην Λιαπουριά αποφάσισαν να επαναστατήσουν και ύψωσαν Ελληνική σημαία ζητώντας την ένωση με την Ελλάδα. Η κυβέρνηση τότε δεν μπορούσε να στηρίξει την επανάσταση. Ο Γκιόν Λέκας επαναστατεί στο Κουρβέλεσι, περιοχή ανάμεσα στο Δέλβινο και την Αυλώνα, η επανάσταση γενικεύεται και στις 15 Αυγούστου του 1847 οι μπέηδες Τόσκηδες και οι οπλαρχηγοί γράφουν μια επιστολή στον Όθωνα ζητώντας να τους δεχτεί ως υπηκόους σε περίπτωση που πετύχαινε η επανάσταση, με ειδική συμφωνία που προέβλεπε την προστασία του θρησκεύματος (οι Τόσκηδες θεωρούνται εξαλβανισμένα ελληνικά φύλα και κάποιοι εξ αυτών ήταν και μουσουλμάνοι). Ο γεωγράφος Stanford και ο Αυστριακός γεωγράφος και εθνολόγος Kampt διακρίνουν τους Τόσκηδες από τους Γκέγκηδες και τους συσχετίζουν με τους Έλληνες.

Το 1907 ο σπουδαγμένος στην Ζωσιμαία σχολή των Ιωαννίνων, μετέπειτα πρώτος πρωθυπουργός της Αλβανίας, υπέγραψε συμφωνία για διαχωρισμό ελληνικών και αλβανικών εδαφών με τον πρωθυπουργό Θεοτόκη. Ενδιαφέρον έχουν οι απόψεις του και όχι μόνο για τα Βαλκάνια όπως αποτυπώνονται σ ένα άρθρο του… «Όλαι σχεδόν αι παραλίαι της Μικράς Ασίας, από των προπόδων του Ταύρου μέχρι και της Ηράκλειας του Πόντου είναι Ελληνικαί»… Ως Ελληνική αναφέρει και την Προποντίδα, ενώ χαρακτηρίζει το Ελληνικό έθνος ως το σπουδαιότερο και κυριότερο στοιχείο της Ανατολής (ευτυχώς που οι εθνοαποδομητές δεν ήταν ο κανόνας τότε).

Τελευταία προσπάθεια έγινε το 1943 όταν πρότειναν οι Αλβανοί την ένωση της Βόρειας Ηπείρου με την Ελλάδα και την προσάρτηση της υπόλοιπης Αλβανίας στην Ελλάδα, ενόψει της ανόδου του Χότζα μετά την επικείμενη αποχώρηση των Γερμανών.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται ξεκάθαρο ότι ποτέ δεν είχαμε διπλωματία και καταντήσαμε να πρέπει να εξηγούμε γιατί οι απόγονοι των συνεργατών των ναζί θα πρέπει να αισθάνονται τυχεροί αφού οι πρόγονοι τους δεν τιμωρήθηκαν όπως τους άξιζε (ένας από τους γιούς των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς αφηγήθηκε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) πως οι τσάμηδες έδωσαν στους Γερμανούς που ήθελαν άτομα για να εκτελέσουν, τα ονόματα 49 προκρίτων που ήταν εμπόδιο στην προπαγάνδα τους). Ποτέ όμως δεν είναι αργά για την διεκδίκηση νομικής και ηθικής αποζημίωσης από τα θύματα των συνεργατών των ναζί.

Οι Ελληνικές ηγεσίες πέρα από τζάμπα ρητορικές κάποιων, άφησαν στην τύχη του τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό. Δεν εκμεταλλεύτηκαν καμιά ευκαιρία που θα οδηγούσε στην διασφάλιση της ελευθερίας όλης της ενιαίας και ελληνικής Ηπείρου.

Παρεμπιπτόντως… κάποιος να ενημερώσει τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, έστω και καθυστερημένα, ότι ο όρος Βόρειος Ήπειρος είναι επίσημος και καθιερώθηκε με το ‘‘πρωτόκολλο της Κέρκυρας’’ που υπέγραψε η Αλβανία. Δεν είναι ακριβής σε ότι αφορά την αρχαία Ελληνική ενιαία ήπειρο, είναι τεχνητό κατασκεύασμα για χάρη της Αλβανίας. Ευχαρίστως να τον καταργήσουμε για να είμαστε και ιστορικά ακριβείς και να επαναφέρουμε τον όρο Ήπειρος και για την περιγραφή του βορείου τμήματος της ενιαίας Ηπείρου, που η υπόθεση του εκκρεμεί από το 1946.

Τρίτη, 29 Νοεμβρίου 2016

Αλβανία: Εθνωνυμία, Καταγωγή - Μέρος 1ο


I. Εθνωνυμία

Η περίφημη αρχαία χώρα Αλβανία ταυτίζεται με το αυτόνομο κατά τη διάρκεια της τ. Σοβιετικής Ενώσεως Νταγκεστάν, διαρρεόμενο από τον ποταμό Σαμούρ, τον οποίο ο Στράβων[1] ονομάζει Αλβανό, τη δε πρωτεύουσα Άλβανα. Ακριβέστερα κείται κοντά στην Αρμενία και Γεωργία, στον Καύκασο, όπου ονομαστές είναι οι Καυκάσιες ή Αλβανικές πύλες.
Αλβανόν όρος, Αλβανίς λίμνη και Αλβανοί προηγούνται στο Λάτιο, ΝΑ της Ρώμης, όπου το ορωνύμιο Albanus mons, το υδρωνύμιο Albanus lacus, μετέπειτα στην ιταλική γλώσσα monte Cavo, lago di Albano, και το τοπωνύμιο Alba, της οποίας κάτοικοι, σύμφωνα με παράδοση θησαυρισμένη από τους Διονύσιο τον Αλικαρνασσέα και Ιουστίνο, μεταναστεύουν με αρχηγό τον Ηρακλή[2] και δημιουργούν την παρακαυκασία Αλβανία.
Αλβανοί καλούνται επίσης οι κάτοικοι της αρχαίας πόλεως Άλβας της Κρήτης[3], συνάμα δε των ομωνύμων της Γαλατίας, Δυτικής Ιβηρίας - Ισπανίας, Σκωτίας κ.α. Επί πλέον, κατά τον Πλίνιο[4] Αλβανοί ζουν και στην ορεινή Σαρματία, περιοχή της Σκυθίας.

Η γεωγραφική έννοια του
όρου Αλβανία (11ος αι. μ.χ.)
Χρονικά οι όροι Αλβανία και Αλβανοί της γειτονικής μας χώρας είναι κατά χιλιετίες μεταγενέστεροι. Μνημονεύονται στις ιστορικές πηγές μόλις τον 11ο αιώνα μ.χ. ''Περί Αλβανών της Βαλκανικής Χερσονήσου -γράφει ο Βούλγαρος Rusi Stoikov- δυνάμεθα να ομιλώμεν μόλις κατά την 4ην δεκαετηρίδα του 11ου μ.χ αιώνος και εντεύθεν''. Ωστόσο τοπωνύμιο Αλβανόπολις περιέχεται στην επιγραφή, της οποίας τόπος προελεύσεως -κατά την Papazoglou- ορίζονται τα Σκόπια, και επιμαρτυρεί μνεία πόλεως από τον Πτολεμαίο[6]. Επιχειρείται δε ο γεωγραφικός προσδιορισμός στην οροσειρά των Δειναρικών άλπεων και κατά μήκος του Γενούσου ποταμού από τις πηγές του, όπου ο ευρύτερος χώρος φέρει τα ονόματα Άλβανον και συνηθέστερα Άλβανα ή με ρωτακισμό Άρβανα, από τα οποία παράγονται Αλβανός και Αλβανίτης ή παγίως Αρβανίτης[7]. Του τελευταίου την παραγωγή ο Stoikov θεωρεί ως ελληνική[8]. Σχεδόν δε απόλυτα σημαίνει τον αλβανόφωνο Έλληνα. Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος δημοσιεύματος του Γ. Πιτυκάκη: ''Αλβανόφωνοι ναι, Αλβανοί όχι''[9]. Εξ' ίσου ενδιαφέρουσα είναι και η διαπίστωση του Trudgill: ''The people themselves are referred to, not as Albanians, but as Arvanites, sing Arvanitis''[10].

Αυτοί οι Αρβανίτες -κατά καίρια επισήμανση του Vladislav Skaric -''...de religion orthodoxe participerent activement a tous les mouvements mationaux grecs, mais non pas en tant qu' Albanais mais comme Grecs''[11]. Πολύ ενωρίτερα και σαφέστατα εκφράζεται ο Philippe de Commynes σε μετάφραση Σπυρίδωνος Λάμπρου: ''Ήσαν άπαντες Έλληνες, ελθόντες εκ των πόλεων ας κατέχουσιν εν Ελλάδι οι Βενετοί, τινές μεν εκ του Ναυπλίου εν Πελοποννήσω άλλοι δ' εξ Αλβανίας, ενώπιον του Δυρραχίου...''[12]. Προσφυέστατα ο ακαδημαίκός Αντ. Δ. Κεραμόπουλλος χρησιμοποιεί τον όρο Αλβανοί εντός εισαγωγικών: ''Ήδη κατά τον 14ον αι. 10 χιλ. ''Αλβανοί'' ορθόδοξοι Χριστιανοί μεθ' ελληνικών του βορρά λέξεων εις την γλώσσαν των, εκ φόβου προς τους Τούρκους ή ένεκα τυραννίας των γειτόνων ή πενίας, μιμούμενοι δ' άλλους φυγόντας πρότερον, ήλθον εις Θεσσαλίαν και Μακεδονίαν και Βοιωτίαν και έπειτα και Αττικήν, κατέφυγον δε τω 1392 και εις Πελοπόννησον προς τους ομοφύλους και ομοδόξους Έλληνας και εγένοντο δεκτοί υπό Θεοδώρου του Παλαιολόγου''[13].
Την ελληνικότητα τους διαφυλάσσουν και διακηρύσσουν αυτοπροαιρέτως, πάντοτε και παντού, ιδίως κατά τη διασπορά τους στη Δύση. Παράδειγμα πειστικό παρέχουν οι Μιχαήλ Μπούας και Αλέξανδρος Μοσχολέων, οι οποίοι το 1597 στην Ελληνική Εκκλησία της Νεαπόλεως Ιταλίας δεν αρκούνται στην αναγραφή των τίτλων τους, Magistri Cappellani, αλλά προσθέτουν με παρρησία την καταγωγή τους, nationis graecae[14].

Όπως προηγουμένως αναφέρεται, στην ελληνική γλώσσα, μάλιστα στην αρχαία, εμπεριέχεται, χωρίς την παραμικρή εθνολογική διαφοροποίηση, και ο όρος Αλβανός[15]. Εξ' άλλου όσοι δεν σχετίζονται με τον Ελληνισμό αυτοαποκαλούνται Σκυπιτάρ, Σκυπιτάροι ή Σκυπιτάρηδες, τη δε χώρα τους αποκαλούν Σκυπίρια.

Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2016

Ο φτερωτός Αχελώος στα υφαντά των Αρμάνων-Βλάχων


~ Φωτο: Δωδεκάφτερος Αχελώος. Τέχνη μετσοβίτικη. Οικογ. Αναστασίου και Ιφιγένειας Γκαγκανιάρα (Ξηρολίβαδο).

Πέρα από τα υφαντά του χωριού μας και των Βλάχων της περιοχής μας, θα πάμε επιλεκτικά και στο κέντρο της βλάχικης κουλτούρας, όπως χαρακτήρισε ο Nicolas Hammond, το Μέτσοβο (la Aminciu). Εδώ η βλάχικη υφαντική τέχνη συνεχίζει να επιβιώνει στον παραδοσιακό στολισμό του σπιτιού, καθώς αναπαράγεται και για να καλύψει επιπλέον τη ζήτηση υφαντών από τους εκεί επισκέπτες.

Και πώς, αλήθεια, ν' αφήσεις απ' έξω τον δρακοντόμορφο Αχελώο του Μετσόβου, όταν στον μακρινό Ακράγαντα (Agrigento) της Ν. Σικελίας τον αντίκρισα με τη μορφή Σειλινού, όπου η πινακίδα έγραφε: il dio-fiume Acheloos (ο Θεός - ποταμός Αχελώος). Ο προβατοτρόφος δωρικός Ακράγας, που με τα πορφυρά μάλλινα υφαντά έτρεφε 150000 κατοίκους...

Φτερωτός Αχελώος

Γεωλογική ραχοκοκαλιά της Ελλάδας η Πίνδος, που σαν μεδούλι την διατρέχει ο Αχελώος, ο αλλιώς Ασπροπόταμος και βλαχιστί Albulu. Η μυθολογία και η αρχαία τέχνη τον παριστάνει ως φιδόμορφο δράκοντα, ενώ σε υφαντά του Μετσόβου παριστάνεται ως φτερωτό φίδι σε σχήμα ρόμβου (γεωμετρική τέχνη του αργαλειού) με δώδεκα φτερά. Γι' αυτό και οι Μετσοβίτισσες το λένε Arpili alu Asprupotamu (τα φτερά του Ασπροπόταμου).

Ο Αχελώος δεν ήταν απλά ο πιο μεγάλος ποταμός της αρχαίας μητροπολιτικής Ελλάδας, αλλά ήταν συμβολικά και άλλα πολλά... Η αρχαία φυσιολατρεία τον πρόβαλε ως θεό - ποταμό, που στο βάθος του συμβολισμού κρύβεται πίσω από τον Διόνυσο, τον θεό της βλάστησης, για να προσωποποιήσει την έννοια ''ρόγος'', δηλ. την ικμάδα, την υγρασία που ευνοεί την ανάπτυξη των σπαρτών και των φυτών γενικότερα.

Ο Αχελώος είναι διιπετής, δηλ. κατεβαίνει από τον Δία- ουρανό, κατά τον Όμηρο.
Παρόμοια από τον ουρανό ''πηγάζουν'' -μεταφορικά πάντα- μεγάλοι ποταμοί, όπως ο Νείλος, ο Βραχμαπούτρα και άλλοι, σύμφωνα με τη μυθολογία της Αιγύπτου, των Ινδιών και άλλων χωρών. Και καθώς τα επάνω (=ουράνια) συνδέονται με τα κάτω (=γήινα), μέσα από την αρχή της αναλογίας, ο φτερωτός Αχελώος στο μετσοβίτικο υφαντό με τις 12 φτερούγες βρίσκεται στο ρόλο του ''ουράνιου ποταμού'', του Σείριου, με τον οποίο ταυτιζόταν ο Νείλος, ενώ με το Νείλο αντιπαραβαλλόταν συχνά ο Αχελώος.
Γι' αυτό κατά την άποψη μου, οι 12 ''φτερούγες'' του αντιπροσώπευαν αρχικά τους 12 αστερισμούς του ζωδιακού κύκλου, όπου τον ρόλο του επικεφαλής, ως 13ος, είχε αναλάβει πιθανόν ο Αχελώος - Σείριος.

Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016

Το δικό μας Αντίο στον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο


Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Ορεινή Καλαμπάκα
Με αφορμή τον θάνατο του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Στεφανόπουλου παραθέτουμε αποσπάσματα του πολυσέλιδου αφιερώματος της εφημερίδας Ορεινή Καλαμπάκα στην επίσκεψη του στα βλαχοχώρια της περιοχής που πραγματοποιήθηκε στις 7 & 8 Νοεμβρίου 1998:

Οι κάτοικοι των σημαιοστολισμένων δέκα χωριών της Ορεινής Καλαμπάκας υποδέχθηκαν με ανάμικτα αισθήματα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κων/νο Στεφανόπουλο: Υπερηφάνεια και εθνική έξαρση διότι για πρώτη φορά Ανώτατος Άρχων της χώρας μας επισκέφθηκε τα χωριά τους. Σεβασμό για τον πολιτικό που τιμάει το αξίωμα που κατέχει και εμπνέει εμπιστοσύνη για την εξασφάλιση της συνταγματικής νομιμότητας.
Αγάπη ειλικρινή για τον άνθρωπο που με απλότητα, ζεστασιά και ενδιαφέρον έσφιξε τα χέρια όλων των απλών ηλικιωμένων κατοίκων της περιοχής ενθαρρύνοντάς τους και προτρέποντάς τους να μην αφήσουν αυτά τα όμορφα χωριά να σβήσουν. 

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προχώρησε πεζός ανάμεσα στους κατοίκους, χαιρετώντας και συζητώντας με αρκετούς απ' αυτούς, με τη συνοδεία παραδοσιακών βλάχικων σκοπών από το συγκρότημα του Στέργιου Μασόπουλου.
Σε προκαθορισμένες θέσεις κάθησαν όλοι οι επίσημοι και η τελετή άρχισε με λίγα λόγια από τον τελετάρχη Αθανάσιο Δ. Στράτη
"Εξοχότατε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας, καλώς ήλθατε στα βλαχόφωνα χωριά της Ορεινής Καλαμπάκας και ιδιαίτερα στην Κουτσούφλιανη. Εξοχότατε κ. Πρόεδρε, μαζί με μία αντιπροσωπεία σας προσκαλέσαμε πριν λίγο καιρό στην περιοχή μας. Ευχαριστούμε που μας τιμάτε σήμερα. Η παρουσία Σας δίνει μία άλλη διάσταση στην φετινή επέτειο των 100 χρόνων της Κουτσούφλιανης."

~ Φωτο: Εκδήλωση Υποδοχής του Προέδρου Δημοκρατίας στο Δημαρχείο Καλαμπάκας (7-11-1998). Ο Πρόεδρος Δημοκρατίας κ. Κ. Στεφανόπουλος, η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας κ. Λίτσα Αναστασίου και ο Δήμαρχος Καλαμπάκας κ. Καχριμανίδης.

Στη συνέχεια τον λόγο έλαβε η Πρόεδρος της Ομοσπονδίας κ. Λίτσα Αναστασίου, η οποία είπε: 
"Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Εκπολιτιστικών Συλλόγων Ορεινής Περιοχής Καλαμπάκας σας καλωσορίζω στην περιοχή μας, σ' αυτό το μικρό κομμάτι της Πίνδου, το οποίο από αρχαιοτάτων χρόνων κατοικείται από καθαρόαιμους Έλληνες.
Στο διάβα των αιώνων οι Έλληνες γνώρισαν πολλούς κατακτητές. Η μακροχρόνια παρουσία των Ρωμαίων άφησε ανεξίτηλα ίχνη στο γλωσσικό ιδίωμα των Βλάχων στο οποίο όμως διαφυλάσσονται αδιαμφισβήτητα τεκμήρια της ελληνικότητάς τους. 

Τετάρτη, 23 Νοεμβρίου 2016

Έλληνες και Ρουμάνοι ανά τους αιώνες


Του Βασιλείου Σηφακάκη
Αντιπροέδρου του ΟΔΕΓ

Όποιος ασχοληθεί με τη Μυθολογία και την Ιστορία μας θα διαπιστώσει ότι οι Έλληνες έγιναν γνωστοί στους Ρουμάνους, ήδη από τους Μυκηναϊκούς χρόνους, όπως, επίσης, τεκμηριωμένα γράφει ο Ρουμάνος Ακαδημαϊκός και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου Emil Condurachi, Κρητικής καταγωγής. Θρυλείται δε ότι οι Έλληνες είχαν εισέλθει στην υδάτινη οδική αρτηρία του Δουνάβεως, με το πρώτο πλοίο του κόσμου την ΑΡΓΩ, της οποίας ο θρύλος επηρέασε έντονα τον κατά χιλιετίες μεταγενέστερο Έλληνα επιχειρηματία Σίνα, ώστε το πανάρχαιο όνομα ΑΡΓΩ να φέρεται και από το πλοίο της ναυτιλιακής εταιρείας του, το οποίο με αφετηρία τη Βιέννη διέπλεε τον Δούναβη, τον Εύξεινο Πόντο, το Αρχιπέλαγος του Αιγαίου, φθάνοντας στην Κύπρο και την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπως επί χιλιετίες παλαιότερα η πρώτη ΑΡΓΩ. 

Στον χώρο της αρχαίας Δακίας εντοπίζονται Έλληνες από πολλούς και επιφανείς Ρουμάνους επιστήμονες. Πρωτίστως, ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου Vasile Parvan δημοσιεύει εξαιρετικά ενδιαφέρον μελέτημα του, το οποίο επιγράφει ''Η ελληνική και ελληνιστική διείσδυση στην κοιλάδα του Δουνάβεως''. Αναφέρει δε ότι το 500 π.χ. κατά μήκος του πλωτού ποταμού, οι Έλληνες ίδρυσαν πλήθος επινείων, εμπορίων, σταθμών πωλήσεως και αγοράς, πλέοντας ακατάπαυστα προς τα άνω και κάτω του πλωτού ποταμού. Προφανέστατα δε λόγω της αδιάλειπτης και κατ' αποκλειστικότητα, συνήθως, χρήσεως του από Έλληνες, ο Ρουμάνος αρχαιολόγος ονομάζει τον Δούναβη ''ελληνικό''.
Η Ουκρανή Καθηγήτρια Tatiana Blawatskaya στο δημοσίευμα της, επιγραφόμενο ''Από την Κρητική εποποιία του 17ου έως τον 15ο π.χ αιώνα'', αναφέρει ότι Κρητικοί, τόσο πρώιμα, προσεγγίζουν τα Παρευξείνια και τα παραδουνάβια εδάφη.
Πάντως, τολμηρότερα, οπωσδήποτε ο ακαδημαϊκός και καθηγητής του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου Nikolae Banescu, όταν εκλέχθηκε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών ανέπτυξε από το βήμα της το θέμα ''Μεταξύ Ρουμάνων και Ελλήνων. Αυτό που μας διδάσκει το παρελθόν''. Την δε παραδουνάβια περιοχή, στην οποία κατοικούσαν οι θεωρούμενοι ως ομόφυλοι-ομογενείς Δακών, Γέτες και όπου εγκαταστάθηκαν Έλληνες, χαρακτηρίζει ''χώρα, αληθινά ελληνική''. Διαπιστώνει δε και παντοειδή επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, η οποία δεν ανακόπτεται και μετά την κατάκτηση των Ρωμαίων. Συγκεκριμένα, στο Ulpetum, δηλ. στον τεράστιο αγροτικό χώρο του κέντρου της μικρής Σκυθίας, μετέπειτα Δοβρουτσάς, χρησιμοποιούσαν προφορικά και γραπτά την ελληνική γλώσσα, ώστε να είναι ευρύτατα διαδεδομένη και η ονομασία Skythia Graeca.
Αρχικά οι γηγενείς της Μικράς Σκυθίας οπωσδήποτε θα ήσαν απέναντι των Ελλήνων επιφυλακτικοί, χωρίς να λείπουν και οι αντιθέσεις, οι οποίες όμως, κατά τον ευφημότατα γνωστό αρχαιολόγο Scalat Lambrino ενωρίτατα αμβλύνονται, βαθμιαία δε επικρατεί πνεύμα εξοικειώσεως και συνεργασίας, το οποίο καταλήγει στην εμφάνιση Ελληνο-Σκυθών ή των λεγόμενων Μειξελλήνων. Άλλωστε οι Έλληνες είχαν γνωρίσει και ανατράφηκαν τους ακραιφνείς Σκύθες σε πολύ βορειότερα μέρη, στη Ρωσία, όπως μας πληροφορεί ο πρώτος Έλληνας ιστορικός και πατέρας της ιστορίας Ηρόδοτος, ο οποίος στη μεγάλη Σκυθία αρκετό διάστημα διέμεινε.
Ήδη για τους παραδουνάβιους πληθυσμούς ο ακαδημαϊκός Pippidi αφιέρωσε σειρά μελετών και σύγγραμμα επιγραφόμενο ''Οι Έλληνες στον κάτω Δούναβι από την αρχαϊκή εποχή στη ρωμαϊκή κατάκτηση''. Επισημαίνει δε την αμοιβαία εποικοδομητική και πολλαπλώς επωφελή συμβίωση αυτοχθόνων ΓετοΔακών και αποδήμων Ελλήνων, προσκομίζοντας και πολύτιμες πληροφορίες, κατά τις οποίες το ελληνικό δαιμόνιο αναδεικνύεται και σε τομείς μη εμπορικούς, μη οικονομικούς, αλλά πληρέστατα διπλωματικούς. Ενδεικτικά μνημονεύεται ο Ακορνίων, ως υπουργός Εξωτερικών της Δακίας, επί βασιλείας Buravista, τον οποίο εκπροσωπεί κατά τη συνάντηση με τον ρωμαίο Πομπήιο στην Ηράκλεια Λυγκηστίδος, (Μοναστήρι, Βιτώλια) της Μακεδονίας, κατά την επικείμενη αναμέτρηση του με τον Καίσαρα στη Φάρσαλο της Θεσσαλίας. 
'Ελληνες, τόσο της Μητροπολιτικής Ελλάδος, όσο και της διασποράς κατευθύνονται αδιάλειπτα στη Δακία, χρησιμοποιώντας δρόμους υδάτινους και στεριανούς. Ένα στεριανό του οποίου η αφετηρία βρίσκεται στην ελληνική χερσόνησο περιγράφει λεπτομερώς ο Ρουμάνος A. Bodor. Ακριβέστατα αποκαλύπτει γράφοντας ''ένας άλλος εμπορικός δρόμος ξεκινούσε από την κυρίως Ελλάδα και ανέβαινε δια των κοιλάδων των ποταμών Αξιού (Βαρδάρη) και Μάργου (Μοράβα). Ο δεύτερος ποταμός που πηγάζει από το όρος Σκάρδος, χύνεται στη δεξιά όχθη του Δουνάβεως, δυτικά του Βιμινακίου, (σημ. Κοστολάτς). Απ' αυτούς τους δρόμους Έλληνες μετέφερον το λάδι και τα κρασιά παίρνοντας από τους Δάκες εργάτες, δούλους και πρώτες ύλες''. Ωστόσο το πλέον πρόσφορο δρομολόγιο έχει επισημάνει ο Vasile Parvan αναφερόμενος στους κατοίκους των βορειοηπειρωτικών πόλεων Απολλωνίας και Δυρραχίου (Επιδάμνου). Με μεγάλη επίσης ακρίβεια και εκπληκτική σαφήνεια πληροφορεί και ο επίσης Ρουμάνος B. Mitrea με την ιταλόγλωσση μελέτη του Penetrazione commercial et circolatione monetaria nella Dacia prima della conquista. Στο συνέδριο του ΟΔΕΓ που έγινε στην κάτω Ιταλία, ειδική ανακοίνωση έκαμε ο Αχιλλέας Λαζάρου, εξ αφορμής σχετικών δημοσιευμάτων του Γερμανού G. Rolhfs (Ρολφς) και του Ρουμάνου καθηγητού του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης Eugene Lozovan.

Κυκλοφόρησε σε 2η έκδοση το βιβλίο του Β. Σταματόπουλου με θέμα τους Μακεδονοβλάχους


Kυκλοφόρησε σε δεύτερη έκδοση το βιβλίο με τίτλο:

ΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΟΒΛΑΧΟΙ (17ος-19ος αι.)
ΕΛΛΗΝΕΣ ΒΛΑΧΟΙ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

A MAKEDONOVLACHOK (17. - 19. sz.)
GÖRÖG VLACHOK KÖZÉP-KELET-EURÖPÁBAN. AZ IGAZSÁG FELTÁRÁSA

Συγγραφέας: Βασίλειος Α. Σταματόπουλος
Πρόεδρος του ''Ελληνικού-Κυπριακού-Ουγγρικού Συλλόγου Φιλίας'', Γραμματέας της ''Υπό Ελλήνων Ιδρυθείσης Ορθόδοξου Ουγγρικής Εκκλησιαστικής Κοινότητος Βουδαπέστης'' και του Διαπολιτιστικού ''Μακεδονικού'' Συλλόγου Βουδαπέστης.
Δεύτερη Έκδοση - Második Kiadás
Βουδαπέστη 2016

Την καλαίσθητη έκδοση πλαισιώνει πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Το βιβλίο είναι γραμμένο στα ελληνικά και ουγγρικά.