Τετάρτη, 12 Ιουνίου 2019

Το βλάχικο ζήτημα στον 21ο αιώνα



Οι αυτόκλητοι ακτιβιστές του 
Αρµάνικου / Βλάχικου Ζητήµατος ας 
µη χρησιµοποιούν το πρόσχηµα του γλωσσικού κώδικα για τις 
«περίεργες» επιδιώξεις τους

* Της Λίτσας Αναστασίου


Διάβασα στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής 17/03/2019 ένα  άρθρο του καθηγητή Βασίλη Νιτσιάκου με τίτλο  Υφίσταται «βλάχικο ζήτημα»; με εισαγωγικά τα οποία με ξάφνιασαν διότι δεν κατάλαβα την σημασία τους στον όρο και ερωτηματικό!

Ο κ. Β. Νιτσιάκος αρθρογραφώντας στην στήλη ΓΝΩΜΕΣ της εφημερίδας σας εκφράζει δημόσια την προσωπική του γνώμη και ως τέτοια οφείλουμε να την σεβαστούμε.

Όμως οτιδήποτε εκφράζεται δημόσια υπόκειται σε κριτική και ενίοτε και σε σχολιασμό κάτι που θα κάνω με όλο τον σεβασμό στην ιδιότητά του ως καθηγητή διότι προσωπικά δεν τον γνωρίζω.

Εκ των πραγμάτων κάποιος σε μία εφημερίδα γράφει πυκνά και αφαιρετικά τότε όμως υπάρχουν παραλείψεις, κι έτσι τα ερωτήματα προκύπτουν πιο δυνατά διότι οι όροι, οι λέξεις έχουν τον δικό τους ορίζοντα…

Αναφέρεται στην Ρουμάνικη Προπαγάνδα με εισαγωγικά των οποίων πάλι δεν κατάλαβα την σημασία διότι αναφέρεται σε ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται όχι μόνο από όλους τους Έλληνες ιστορικούς, αλλά κυρίως το επιβεβαιώνουν οι ίδιοι οι Ρουμάνοι, επιστήμονες ιστορικοί κι άλλοι! Η Ρουμανία δεν διεκδικούσε τότε καμιά εθνοτική ομάδα αλλά πληθυσμούς της ΙΔΙΑΣ καταγωγής και γι’ αυτή και ταυτότητας!!! Προσπάθησε τότε να αποδείξει, και το συνεχίζει μέχρι και σήμερα, ότι όλοι οι Βλαχώνυμοι πληθυσμοί στα Βαλκάνια είναι Ρουμάνοι στην καταγωγή!

Και τελευταία, αν δεν κάνω λάθος στον αριθμό, με τον νόμο μάλιστα 299/ 13.11.2007, που τροποποιήθηκε το 2013 στην Βουλή της θεωρεί ότι όσοι στα Βαλκάνια μιλούν λατινογενείς γλώσσες είναι Ρουμάνοι! Το λιγότερο αυτή η θέση είναι ανιστόρητη διότι έρχεται η Ρουμανία, ένα κράτος με ενάμιση αιώνα ζωής να διεκδικεί πληθυσμούς με υπερχιλιετή παρουσία, με βάση την όποια γλωσσική ομοιότητα!

Να θυμίσω επίσης ότι την τελευταία δεκαετία η Ρουμανική Ακαδημία Επιστημών εξέδωσε δύο τόμους πρωτογενούς αρχειακού υλικού με έγγραφα που αναφέρονται στην Ρουμάνικη προπαγάνδα εκπαιδευτική-εκκλησιαστική-διπλωματική, την χρηματοδότησή της από το ρουμανικό Κράτος και τους στόχους της στην Μακεδονία και την Ήπειρο! (1)

Κατά τον ίδιο τρόπο δημοσιεύει και τις υποτροφίες που δίδονται σήμερα στους απανταχού «Ρουμάνους» των Βαλκανίων! 

Ως εκ τούτου το Βλάχικο Ζήτημα είναι υπαρκτό, κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει, είχε πολλές διακυμάνσεις, κι αν σήμερα εμφανίζεται πολύμορφα, δεν έχει αλλάξει στόχους! Και φυσικά δεν το ανακινούμε εμείς για να δικαιολογήσουμε την ύπαρξή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως μας κατηγορούν!

Από αλλοτινούς θιασώτες κι υποτρόφους της ρουμανικής προπαγάνδας γεννήθηκε και η σημερινή Μακεδοναρμανική εθνική κίνηση. Αρκεί να διαβάσει κανείς το σχετικό πόνημα του Παπανάτσε και την βιογραφία του Ιάνκου Περιφάν για να καταλάβει.

Το Μακεδοναρμάνικο γεννήθηκε από την απογοήτευση αυτών που παρασύρθηκαν από την προπαγάνδα και πίστεψαν ότι είναι Ρουμάνοι και θα τους δοθούν βοσκοτόπια στην Δοβρουτσά και όταν πήγαν εκεί μετά το 1925 διαπίστωσαν τρία πράγματα: πρώτον ότι τους είπαν ψέματα, δεύτερον ότι είναι διαφορετικοί από τους Ρουμάνους και τρίτον ότι δεν υπήρχε δυνατότητα επιστροφής στην Ελλάδα διότι έφυγαν ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΩΣ δηλώνοντας Ρουμάνοι! Δεν μπορεί λοιπόν σήμερα να έρχονται οι απόγονοί τους και στην ουσία να ζητάνε και τα ρέστα κατά την λαϊκή έκφραση από τους Βλάχους που έμειναν και αγωνίστηκαν για την πατρίδα τους! (2)

Τετάρτη, 29 Μαΐου 2019

Ρέσνα, η ξεχασμένη κωμόπολη της Πελαγονίας


Στην περιοχή της Άνω Πρέσπας, βορειοδυτικά του Μοναστηρίου, βρίσκεται η Ρέσνα [σημ. Resen]. Σήμερα ίσως οι περισσότεροι να αγνοούν αυτή την κωμόπολη, όμως σε παλαιότερες εποχές η Ρέσνα υπήρξε επικοινωνιακός κόμβος σπουδαίας στρατιωτικής και εμπορικής σημασίας, καθώς συνέδεε την πρωτεύουσα της Πελαγονίας, το Μοναστήρι, με τις περιοχές της κεντρικής Αλβανίας και του Κοσσόβου, στα ίχνη της Εγνατίας οδού. Ο Hammond ταυτίζει τη Ρέσνα με την αρχαία πόλη Αντανία.

Το 1670, βρέθηκε στη Ρέσνα ο Τούρκος περιηγητής Εβγιλιά Τσελεμπή, ο οποίος τη χαρακτήρισε ως μια εύπορη κωμόπολη με σημαντική οικονομική κίνηση, η οποία οφειλόταν στην εξαγωγή ριζών βαφής. Ακόμη, ο Τούρκος περιηγητής αναφέρει πως η κωμόπολη τότε είχε 180 σπίτια, δύο τεμένη, έναν μεντρεσέ, έναν τεκέ δερβίσηδων, ένα πανδοχείο και 20 καταστήματα. Ο μουσουλμανικός πάλι πληθυσμός της κωμόπολης ήταν ισάριθμος με τον χριστιανικό πληθυσμό.

Με το πέρασμα των χρόνων, η Ρέσνα διέθετε τηλεγραφείο, ταχυδρομικό γραφείο, ναό και τρία σχολεία χριστιανών και ο αριθμός των καταστημάτων, των εργαστηρίων και των πανδοχείων πολλαπλασιάστηκε έως τις αρχές του 20ου αιώνα.

Οι Έλληνες στη Ρέσνα

Σύμφωνα με τουρκικούς καταλόγους, στις αρχές του 20ου αιώνα κατοικούσαν στη Ρέσνα γύρω στους 1.000 Έλληνες. Μολονότι δεν αναγράφεται ο ακριβής αριθμός των Ελλήνων κατοίκων της κωμόπολης, υπολογίζεται πως υπήρχαν 220 Έλληνες άρρενες κάτοικοι και 150 σπίτια ελληνικών οικογενειών. Επίσης, στη Ρέσνα ιδρύθηκε το 1871 ελληνική εξατάξια σχολή αρρένων και τετρατάξιο παρθεναγωγείο, με τη συνδρομή του «Συλλόγου προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων». Το σύνολο των Ελλήνων μαθητών σ’ αυτά τα δύο σχολεία ανερχόταν στους 120, στα οποία προσέφεραν τις υπηρεσίες τους 6 εκπαιδευτικοί. Εκτός από αυτά τα σχολεία, αισθητή ήταν η παρουσία στην κωμόπολη του ελληνικού συλλόγου «Αναγέννησις».

Όπως γενικότερα στην περιοχή της Πελαγονίας, έτσι και στη Ρέσνα οι περισσότεροι Έλληνες ήταν βλαχόφωνοι. Το μεγαλύτερο ποσοστό των βλαχόφωνων προέρχονταν από το παλαιότερο χωριό Πλάκι, από το Γκόπεσι, από τη Μηλοβίστα, από το Πισοδέρι, από το χωριό Νώτια, και περίπου 100 οικογένειες ήρθαν από τη Μοσχόπολη.

Σάββατο, 25 Μαΐου 2019

Theodora Toleva, Η επιρροή της Αυστροουγγαρίας στη διαμόρφωση του αλβανικού έθνους 1896-1908


Η συγκεκριμένη μελέτη είναι η διδακτορική διατριβή της Δρ Theodora Toleva που υποβλήθηκε στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης τον Σεπτεμβριο του 2008. Η συγγραφέας μελέτησε το αρχειακό υλικό της Βιέννης, προπάντων το Αρχείο του Οίκου, της Αυλής και του Κράτους (Haus-, Hof-, Staatsarchiv). Τα ντοκουμέντα για τον ρόλο της Αυστροουγγαρίας στη δημιουργία της Αλβανίας είναι συγκλονιστικά. Η μελέτη της Δρ Toleva εκδόθηκε στα ελληνικά το 2018 από την Ελληνική Επιτροπή Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης, Αθήνα, τηλ. επικοιν/νίας: 2103626101.
Απόσπασμα από τον πρόλογο της συγγραφέως:

''Έμεινα πιστή στον στόχο που είχα θέσει και απομακρυνόμουν μόνο περιστασιακά σε θέματα τα οποία είχαν ''σχέση'' με το θέμα μου, ώσπου μια ημέρα έπεσα σε ένα χαρτοκιβώτιο, στο οποίο βρήκα για πρώτη φορά έγγραφα, τα οποία είχαν αναφορές για τις μυστικές συνεδρίες του έτους 1896 για το Αλβανικό Ζήτημα.
Η έκπληξη μου ήταν πελώρια, όταν συνειδητοποίησα ότι όλα όσα είχα διαβάσει για το αλβανικό έθνος έως τότε δεν επιβεβαιώνονταν από τα έγγραφα, πολλώ μάλλον ετίθεντο εν αμφιβόλω και αμφισβητούνταν σοβαρά. Αναφέρομαι, για να μην αφήσω καμία αμφιβολία, στις έξοχες εργασίες και τις ανεκτίμητες συνεισφορές του Stavro Skendi, του Peter Bartl, του Georges Castellan, του Hans Dieter Schanderl κ.α., καθώς και όλων εκείνων οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα παραπάνω έγγραφα ως βάση για τα δικά τους κείμενα.
Όλες αυτές οι εργασίες εκκινούσαν από τη θεμελιώδη προϋπόθεση ότι η Αλβανία υπήρχε ως σταθερό και αμετάβλητο έθνος κατά τον 19ο αι. -και ίσως ήδη αρκετά ενωρίτερα-, γι' αυτό όλα τα γεγονότα ερμηνεύονταν ως έκφραση της βούλησης αυτού του έθνους.
Οι μυστικές συνεδρίες έδειξαν, ωστόσο, ότι το αλβανικό έθνος δεν υφίστατο ως τέτοιο και ότι η Βιέννη προσπάθησε για την πραγμάτωση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων να προωθήσει το εθνικό αίσθημα ανάμεσα στους Αλβανούς, το οποίο σε εκείνη τη χρονική στιγμή, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις και τις επανειλημμένες εξηγήσεις των αυστροούγγρων διπλωματών, δεν υπήρχε.
Δεν ήταν εύκολο να γεφυρωθεί η τεράστια αναντιστοιχία ανάμεσα στην ''επίσημη εκδοχή'' της Αλβανολογίας -την οποία πάντοτε δεχόμουν- και την αποκαλυπτόμενη από τα έγγραφα ιστορική πραγματικότητα. Αυτό το αρχειακό λάθος θα μου κόστιζε ακριβά. Καταρχάς, έπρεπε να πεισθώ η ίδια ότι όλα όσα είχα γνωρίσει ως δευτερογενείς πηγές δεν ανταποκρίνονταν τόσο στα γεγονότα, όσο έδειχναν. Κατόπιν έπρεπε να το αποδείξω διεξοδικά και να το υπερασπιστώ. 

Τρίτη, 21 Μαΐου 2019

H Ελένη Φουρέιρα κάνει τεστ DNA στο Ισραήλ


Τελικά η Ελένη Φουρέιρα δεν είχε Βραζιλιάνο παππού, γιαγιά από τα Κανάρια Νησιά και μια θεία Σουηδέζα; Όπως δείχνουν τα πράγματα, όχι. Το τεστ DNA έδειξε ότι είναι Ελληνίδα!
Όμως, όσοι γνωρίζουν την αληθινή καταγωγή της (βλ.: vlahofonoi.blogspot.com) δεν σοκαρίστηκαν με το αποτέλεσμα του τεστ DNA που έκανε στο Ισραήλ. Η Ελένη Φουρέιρα είναι Βλάχα Ηπειρώτισσα και το τεστ έδειξε το αυτονόητο, 70% ελληνική καταγωγή και 30% από νότια Ιταλία, δηλαδή Magna Grecia! Με λίγα λόγια, πιό Ελληνίδα δεν γίνεται!

Διαβάστε το δημοσίευμα:

Η Ελένη Φουρέιρα, κατά την παραμονή της στο Ισραήλ, υπεβλήθη σε τεστ DNA, όπως και οι περισσότεροι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό, ώστε να μάθει με λεπτομέρειες την εθνολογική και φυλετική της καταγωγή. Η ίδια έπαθε σοκ μπροστά στην κάμερα όταν άκουσε το αποτέλεσμα. Η Ελένη Φουρέιρα, σύμφωνα με το τεστ DNA, είναι κατά 68,9% ελληνικής καταγωγής!

Ο διάλογος που είχε η Ελένη Φουρέιρα με τον υπεύθυνο της εταιρείας ήταν ο εξής:

Θες να δεις τα δικά σου αποτελέσματα από το τεστ DNA;
Ανυπομονώ!
68,9% Ελληνίδα και Νότιο-Ιταλίδα.
Αλήθεια; Ιταλίδα; Δεν είχα ιδέα! Περίμενε! Είμαι σχεδόν 70% Ελληνίδα; Θα βάλω τα κλάματα! Δεν είμαι Ελληνίδα, μεγάλωσα στην Ελλάδα. Αλλά νιώθω Ελληνίδα επειδή έχω την ίδια νοοτροπία. Από νότια Ιταλία; Τι να πω;

Κυριακή, 12 Μαΐου 2019

Η ανθελληνική δράση του Ιεραποστόλου Kennedy στη Κορυτσά καθώς και εκείνη της Βιέννης


Παπαστεργίου Δέσποινα

Αποστολέας της επιστολής (βλ. φωτο) είναι ο γνωστός Αμερικανός προτεστάντης πάστωρ Kennedy πού λειτουργούσε στην Κορυτσά επί Τουρκοκρατίας αλβανικό σχολείο. Η επιστολή αποστέλλεται στην Βοστώνη των Η.Π.Α. 
Λόγω της δράσεώς του είχε απελαθεί μετά την απελευθέρωση. Επανήλθε μετά το 1916.
Απέστειλε την επιστολή στις 5/3/1920 από το Αργυρόκαστρο πού τελούσε υπό ιταλική κατοχή (1917-1920) για ασφάλεια (φέρει την ένδειξη: Verificato = Λογοκριθέν), επειδή το μέλλον τής Κορυτσάς τότε ήταν αβέβαιο, οι δέ κατέχοντες Γάλλοι δέν ήταν καί τόσο φιλικοί πρός αυτόν γνωρίζοντας την πρακτορική του δράση. Αξιοπρόσεκτο το πως γράφει την πόλη της Κορυτσάς. Πηγή φωτογραφίας: Collectio (Alexandre Galinos), stampcircuit.com.
Παραθέτουμε δυο αποσπάσματα από την βιβλιογραφία αναφορικά με την δράση του Kennedy στη Κορυτσά, καθώς και την επιρροή της Βιέννης στην κατασκευή αλβανικής εθνικής συνείδησης:

1. Η ανθελληνική δράση του Ιεραποστόλου Κένεδυ (Kennedy) στη Β. Ήπειρο 

Η Αλβανία και ειδικότερα η Β. Ηπειρος ήταν πάντοτε προνομιακός δέκτης οποιασδήποτε προπαγάνδας πολιτικής και θρησκευτικής, μεταξύ αυτών και αμερικανικών προτεσταντικών οργανώσεων. Αμερικανοί προτεστάντες είχαν υπό την προστασία τους το αλβανικό δημοτικό σχολείο Κορυτσάς για λόγους προσηλυτισμού687. Ένας νέος κίνδυνος εμφανίστηκε για τους Βορειοηπειρώτες στο πρόσωπο του προτεστάντη Ιεραποστόλου Κένεδυ, που άρχισε τη δράση του στην περιοχή κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου688 . 
Η ανθελληνική δράση του Ιεραποστόλου Κένεδυ περιγράφεται σε απόρρητη έκθεση της 8ης Μεραρχίας του Ε΄ ΣΣ προς το υπουργείο των Στρατιωτικών689 . Σύμφωνα με την παραπάνω έκθεση, «…ὁ οἶκος (Κένεδυ) … ὑπῆρξεν πάντοτε τό κέντρον τῶν ἀνθελληνικῶν ραδιουργιῶν […] 
Ἡ συζυγός τοῦ κ. Κένεδυ, γυνή ἐφυεστάτη καί δραστηριωτάτη, ἐγεννήθη καί ἐνηλικιώθη ἐν Σόφιᾳ, ὅπου ὁ πατήρ αὐτῇς ἦτο ἐπί πολλά ἔτη ἱεραπόστολος καί τήν ὁποίαν Σόφιαν καυχᾶται ὅτι ἔχῃ δευτέραν της Πατρίδα. 
Ἀνατραφεῖσα λοιπόν ἐν μέσῳ τόσον μισελληνικοῦ περιβάλλοντος ἑπόμενον ἦτο ν’ ἀποβῆ σύν τῷ χρόνῳ φανατική κατά παντός Ἑλληνικοῦ…»690 . 
Όπως αναφέρεται στην παραπάνω έκθεση, ο Κένεδυ προσπαθούσε να παραστήσει τα πάντα στην Κορυτσά αλβανικά και αποσιωπούσε το γεγονός ότι στα ελληνικά σχολεία της Κορυτσάς φοιτούσαν πάνω από 2.000 μαθητές, ενώ στα αλβανικά ελάχιστοι691. 

Κυριακή, 31 Μαρτίου 2019

Ιστορικά στοιχεία από τον Κώδικα του Ι. Ναού της Παναγίας Ελβασανίου


Ο I. Ναός της Παναγίας στο Ελμπασάν 
Kisha e Shën Mërisë, Elbasan
Παπαστεργίου Δέσποινα

Οι εκκλησιαστικοί κώδικες των ρωμαίικων κοινοτήτων την περίοδο της οθωμανοκρατίας είναι βιβλία κοινοτικής χρήσης και συμβάλλουν στην καταγραφή της τοπικής ιστορίας, αφού μας δίνουν πληροφορίες της θρησκευτικής, εκπαιδευτικής, οικονομικής ζωής και, συχνά, αναδεικνύουν τα χαρακτηριστικά του λαϊκού πολιτισμού των κατοίκων της περιοχής στην οποία αναφέρονται.

''Εν δε το Κώδηκι της εν Ελβασανίω Μητροπολιτικής Εκκλησίας της τιμωμένης επί τη Γεννήσει της Θεοτόκου φαίνεται κατεστρωμένη πράξις του Αχριδών Μεθοδίου υπό χρονολογίαν 1759, δι' ης αποφαίνεται ο ρηθείς, όπως η Εκκλησία Νεοκάστρου (ούτω και σήμερον υπό πολλών και ιδίως εν τη Βλαχική γλώσση καλείται το Ελβασάνιον) ως ούσα απ' αρχής σταυροπηγιακή του θρόνου της Αχρίδος, διατελή και του λοιπού ως τοιαύτη.
Αυτόθι κοίται και άλλη αρχαιοτέρα πράξις υπό χρονολογίαν 1736 δι' ης δηλούται ότι, μεταβάς εις Ελβασάνιον εκ διαταγής του Αρχιεπισκόπου Αχριδών ο Βελεγράδων Μεθόδιος, επιτροπικώς εθεώρησε τον λογαριασμόν της άνω σταυροπηγιακής Εκκλησίας της Παναγίας Νεοκάστρου, επιστατήσας και εις την διά κοινής συνεισφοράς των κατοίκων Χριστιανών Ελβασανίου σύστασιν Σχολής εν αυτή τη πόλει (2).

(2) Από τότε χρονολογείται η Σχολή Ελβασανίου, ην μέχρι σήμερον, φιλοτίμως συνεισφέροντες, διατηρούσιν οι φιλόμουσοι χριστιανοί της πόλεως ταύτης. Ομοιομόρφους σχολάς διατηρούσι και οι κάτοικοι Καββαϊας, Τυρράνων και Δυρραχίου φιλόμουσοι και φιλότιμοι χριστιανοί.'' 

Σάββατο, 9 Μαρτίου 2019

Η ηρωική αντίσταση των Βλάχων της σημερινής Αλβανίας


Μουζακιαραίοι Βλάχοι
Πηγή φωτο: Th. Capidan, Fărșeroții
Απ’ το 2011 κυκλοφορεί στην αλβανική μετάφραση και διανέμεται ως προπαγανδιστικό μέσο στους ρουμανίζοντες Βλάχους της ανατολικής Αλβανίας (Κορυτσά, Πρεμετή κυρίως αλλά και στην Κεντρική Αλβανία), το πόνημα των αρχών του περασμένου αιώνα του Ρουμάνου διπλωμάτη Constantin N. Burileanu, ''Ι Romeni di Albania''. Η μετάφραση είναι του Βαλεντίνου Μουστάκα, αρχιτέκτονος, που είναι ο ιδρυτής και μέχρι πρόσφατα Πρόεδρος του Κόμματος των Ρουμανιζόντων Βλαχόφωνων της Αλβανίας, περί του οποίου έχουμε αναφερθεί και αναλύσει παλαιότερα.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει με τη μορφή εντυπώσεων από δύο περιοδείες στα Ρουμανικά και τρεις στην Ιταλική εκδοχή, του εν λόγω Ρουμάνου διπλωμάτη με έδρα τη Ρώμη που εστάλη με συγκεκριμένη εντολή στην Οθωμανοκρατούμενη ακόμη περιοχή της σημερινής Αλβανίας, των Σκοπίων αλλά και της Μακεδονίας. Πρόκειται στην ουσία για ένα βιβλίο που επιδιώκει να διεγείρει τους Βλαχόφωνους πληθυσμούς ώστε να αποκόψουν απ’ το Οικουμενικό Πατριαρχείο, απεκδυθούν των ελληνισμό τους και την εθνική συνείδηση και προσδεθούν όπως τότε με ιδιαίτερη ένταση επιδίωκε η Ρουμανική επίσημη πολιτική στο δικό τους άρμα.

Δεδομένου ότι τμήμα του εκκλησιαστικού και διπλωματικού κατεστημένου της Ρουμανίας επανέρχεται στο σφετερισμό και τη χειραγώγηση αυτών των πληθυσμών, η μετάφραση, έκδοση και κυκλοφορία του βιβλίου αυτού (ας προσέξει κανείς την κατάχρηση: Οι Ρουμάνοι της Αλβανίας!!! παρόλο που στην αλβανική ο τίτλος του βιβλίου είναι Τρία ταξίδια) έχει τη δική του σημασία. Εξ άλλου είναι αποκαλυπτικό της σκοπιμότητας η αναφορά στην εισαγωγή του μεταφραστή, ακτιβιστή της Ρουμανικής προπαγάνδας, Μουστάκα, ότι το πόνημα του το έδωσε με την παρότρυνση κάποτε να επιμεληθεί της μετάφρασης ο πρώην Πρέσβης της Ρουμανίας στα Τίρανα Βιορέλ Στενιλέ, στη θητεία του οποίου ενεργοποιήθηκε Προξενείο επί Τιμή της Ρουμανίας στην Κορυτσά.

Τα ταξίδια του συγγραφέα του βιβλίου Μπουριλεάνου Κωσταντίνο, το 1905, 1906 και 1907 δεν έχουν ρομαντικό χαρακτήρα και ούτε απλά τη διατύπωση συμπερασμάτων από διερχόμενο διπλωμάτη. Διαπιστώνει κανείς εύκολα διαβάζοντας και παρά την φροντίδα να αποδίδει στους ανθρώπους που συναντά στα οροπέδια της Πρεμετής, της Κορυτσάς, του Πόγραδετς αλλά και του Κόλπου της Αυλώνας και τη Μουζακιά, ο Ρουμάνος διπλωματικός πράκτορας δεν καταγράφει. Απεναντίας επιδιώκει να διεγείρει και να φανατίσει ομάδες που είχαν συγκροτηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες και τους ενθαρρύνει σε παραπέρα πιέσεις ακόμη και ένοπλη βία εις βάρος των ομοεθνών τους που παρέμεναν προσηλωμένη στην εκκλησιαστική τάξη και παράδοση των πατέρων αλλά και στην ιδέα απελευθέρωσης απ’ τον Οθωμανικό ζυγό στα πλαίσια της Ελληνικής εθνικής παλιγγενεσίας.

Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2019

Το τελευταίο ''αντίο'' στη μεγάλη Μοναστηριώτισσα δασκάλα Βιολέτα Παπαθανασίου


Απεβίωσε η κ. Βιολέτα Σμυρνιού-Παπαθανασίου, πρόεδρος του Συνδέσμου Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης, δραστήρια και δημιουργική μέχρι την τελευταία στιγμή. Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Πέμπτη 10 Ιανουαρίου στον Ι. Ναό Αγίας Σοφίας της Θεσσαλονίκης στις 12:00 π.μ. Αιωνία της η μνήμη.

Η κ. Παπαθανασίου, σπούδασε στη Παιδαγωγική Ακαδημία της Φλώρινας και μετεκπαιδεύτηκε στα παιδαγωγικά στο πανεπιστήμιο της Θεσ/νίκης ενώ παρακολούθησε εκπαιδευτικά σεμινάρια στη Γερμανία. Ξεκίνησε την καριέρα της ως δασκάλα από το ιστορικό χωριό Παύλος Μελάς της Καστοριάς, που υπηρέτησε για 10 χρόνια και ανακηρύχτηκε επίτιμη δημότης του, και ασχολήθηκε ενεργά με την εθνική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής των Κορεστίων.
Είχε πλούσια δραστηριότητα στον κοινωνικό τομέα και ήταν μέλος εθνικών και διεθνών οργανισμών. Είχε δώσει πλήθος διαλέξεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1978, ήταν πρόεδρος ενός από τους ιστορικότερους συλλόγους της Θεσ/νίκης, του συνδέσμου Μοναστηριωτών και των πέριξ η «Καρτερία», υλοποιώντας δράσεις με στόχο την καταγραφή και την μελέτη της ιστορικής παρουσίας του Ελληνισμού στην περιοχή της Πελαγονίας, την διατήρηση και διάσωση της Ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού στην ίδια περιοχή.
Είναι συγγραφέας του ιστορικού ντοκουμέντου «Μάννα η Μακεδόνισσα», που περιγράφει την ιστορία μιας λησμονημένης ηρωίδας, ενώ το βιβλίο της «Μοναστήρι ιστορική περιπλάνηση στην πάτρια γη», τιμήθηκε με διάκριση από την Ακαδημία Αθηνών.
Για τη δράση της τιμήθηκε από τον ερυθρό σταυρό, την Βασιλική πρόνοια, τους Ρόταρι Θεσ/νίκης, το σώμα ελληνικού οδηγισμού Θεσ/νίκης, την ομοσπονδία Δυτικομακεδονικών σωματείων Θεσ/νίκης, την Παμμακεδονική ένωση Αυστραλίας, την πανελλήνια ομοσπονδία Βλάχων, την εταιρία πολιτιστικής και κοινωνικής ανάπτυξης Μακεδονίας-Θράκης, τον σύλλογο γυναικών Θεσ/νίκης, Μακεδονίας και Αθηνών, τον οδοντιατρικό σύλλογο Φλώρινας, τον μουσικοχορευτικό όμιλο Θεσ/νίκης «Ο ΟΡΦΕΑΣ», το υπουργείο Παδείας, τον Δήμο Αμπελοκήπων, τον Δήμο Θεσ/νίκης με το μετάλλιο του Δήμου καθώς και από την Ακαδημία Αθηνών.

Τρίτη, 8 Ιανουαρίου 2019

Έφυγε από τη ζωή το Αηδόνι των Βλάχων, ο Στέργιος Δαρδακούλης



Το τελευταίο ''αντίο'' στο Αηδόνι των Βλάχων, 
τον Περιβολιώτη Στέργιο Δαρδακούλη. 

Ο ταλαντούχος τραγουδιστής που συγκίνησε με την δωρική, γνήσια και εκφραστική φωνή του αυτούς που αγαπούν το δημοτικό τραγούδι και ιδιαίτερα το βλαχόφωνο, έχασε την μάχη που έδινε τον τελευταίο καιρό με την επάρατη νόσο και η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε σε κλίμα συγκίνησης, παρουσία συγγενών και φίλων της οικογένειας, στη γενέτειρα του, το Παλαιό Σκυλίτση Ν. Ημαθίας στις 5 Ιανουαρίου.

Ο Στέργιος Δαρδακούλης γεννήθηκε στο Παλαιό Σκυλίτση Ν. Ημαθίας. Ήταν γιός του Γιώργου και της Κωσταντίας Δαρδακούλη από το Μακρυχώρι Λάρισας, βλαχόφωνοι με καταγωγή από το Περιβόλι της Πίνδου. Προερχόταν από τις οικογένειες των Περιβολιωτών οι οποίες μετακινήθηκαν στις αρχές και στα μέσα του προηγούμενου αιώνα από τα καλύβια του Ιστόκ της σημερινής FΥRΟΜ (περιοχή Ρέσνας) στο Παλιό Σκυλίτσι. Ορισμένες από τις οικογένειες των Περιβολιωτών του Ιστόκ, όπως αυτή του Στέργιου, εγκαταστάθηκαν προηγουμένως στην Θεσσαλία.

Ο Στέργιος Δαρδακούλης τραγουδούσε από πολύ νεαρή ηλικία δίπλα στον αείμνηστο κλαρινίστα Ηλία Ανδρέου με τον οποίο έγραψε σε βινύλιο 12 τραγούδια ελληνόφωνα και βλαχόφωνα. 
Έχει τραγουδήσει σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου όπως ο Καναδάς, η Γερμανία, η Ελβετία, η Σερβία, η Αλβανία, η FYROM, η Ρουμανία, η Αυστραλία, το Βέλγιο κλπ. αφήνοντας με το τραγούδι του πίσω του χαρές και νοσταλγία στους ξενιτεμένους μας. Συνεργάστηκε με μεγάλους μουσικούς του παραδοσιακού μας τραγουδιού όπως ο Κωστάκης Ζέρβας, ο Βασίλης Έξαρχος, ο Σταύρος Καψάλης, ο Νίκος Ράρρας, ο Γιώργος Μπραχόπουλος, ο Λάμπρος Μόσιος, ο Νίκος Χαλιγιάννης κ.α. Τραγούδησε δίπλα σε εξαίρετους συναδέλφους του όπως ο Κ. Τζήμας, ο Αντώνης Κυρίτσης , ο Σάββας Σιάτρας και πολλούς άλλους. 

Κυριακή, 6 Ιανουαρίου 2019

Παρασκευή, 21 Δεκεμβρίου 2018

Οι εξισλαμισμοί στη Βόρεια Ήπειρο και ο Νεκτάριος Τέρπος


Tου Γιώργου Καραμπελιά 
από το slpress.gr 

Οι εξισλαμισμοί και το παιδομάζωμα συνεχίζονται μέχρι τον ύστερο 18ο αιώνα στη δυτική Ελλάδα, την Ήπειρο και την Αλβανία και ο Κοσμάς Αιτωλός θα αναδειχθεί στον πρωτεργάτη της πάλης ενάντιά τους. Πρόδρομος και πνευματικός μέντοράς του, σχετικά άγνωστος στο ευρύτερο κοινό, υπήρξε ο Βορειοηπειρώτης ιερομόναχος από τη Μοσχόπολη, Νεκτάριος Τέρπος (γεννήθηκε μεταξύ 1675 και 1690 και απεβίωσε μεταξύ 1740 και 1741), τόσο με τη δράση του όσο και με τα βιβλία του. Ανάμεσά τους το Βιβλιάριον, καλούμενον Πίστις, το οποίο γνώρισε 12 εκδόσεις, μεταξύ 1732 και 1818.*

Η Πίστις είχε ως κύριο αντικείμενό την αντιμετώπιση των εξισλαμισμών και της αλλαξοπιστίας των ορθοδόξων. Διαβάζουμε στο προοίμιο του έργου: «Τὸ λοι­πὸν ἐ­τοῦ­το τὸ Βι­βλιά­ριον, τὸ ἐ­πο­νο­μα­ζό­με­νον Πί­στις, δὲν τὸ ἐ­σύν­θε­σα διὰ τοὺς σο­φοὺς καὶ γραμ­μα­τι­σμένους ἀν­θρώ­πους, ἀλ­λὰ διὰ τοὺς ἀ­γραμ­μά­τους καὶ χω­ρι­κούς, ἐ­πει­δὴ εἰς ἐ­τοῦ­τα τὰ μέ­ρη τῆς Τουρ­κί­ας εὑ­ρι­σκό­με­νοι χρι­στια­νοί, πολ­λοὶ ἐ­πλα­νή­θη­καν, καὶ πλα­νοῦν­ται ἀ­πὸ ὀ­λί­γην ἀ­νάγ­κην καὶ δό­σι­μον τοῦ χα­ρα­τζί­ου, καὶ ἀρ­νοῦν­ται (φεῦ) τὸν Χρι­στόν, καὶ πα­ρα­δί­δον­ται εἰς τὰς χεῖ­ρας τοῦ δι­α­βό­λου«.

Ο Νεκτάριος χρημάτισε διδάσκαλος στη σχολή της Μοσχόπολης –τη μετέπειτα περιβόητη Νέα Ἀκαδήμια– περιόδευσε δε ως ιεροκήρυκας στη σημερινή Βόρειο Ήπειρο, Βεράτι, Σπαθία και Μουζακιά, καθώς και στη Νότια Ήπειρο μέχρι την Άρτα, ως πρόδρομος του Κοσμά Αιτωλού. Οι αντι­μωαμεθανικές και αντιτουρκικές θέσεις του οδήγησαν και στην κακοποίησή του τα Χριστούγεννα του 1724, στο χωριό Τραγότι, κοντά στο Ελβασάν. Όταν κήρυσσε παρατήρησε ότι το ακροατήριό του το αποτελούσαν 120 γυναίκες και μόλις 15 άνδρες, διότι οι υπόλοιποι είχαν αλλαξοπιστήσει. Τότε στράφηκε εναντίον του Μωά­μεθ, γεγονός που οδήγησε στον άγριο ξυλοδαρμό του:

«Ὕ­στε­ρον δὲ τὸ ἔ­μα­θαν δύ­ο ἀ­δέλ­φια Ἀ­γα­ῥη­νοί, οἱ ὁ­ποῖ­οι ἦ­σαν σουμ­πα­σά­δες, τὸ πῶς ἐ­κή­ρυ­ξα ὁ­μο­λο­γών­τας [ ] τὸν Μω­ά­μεθ ψεύ­στην καὶ πλά­νον, καὶ ἕ­ναν πρῶ­τον μα­θη­τὴν τοῦ ἀν­τι­χρί­στου. Ἦλ­θαν καὶ μὲ ηὗ­ραν εἰς τὸ σπῆτι τοῦ Πα­πά, καὶ εἶ­χεν ὁ κα­θ’ ἕ­νας ἀ­πὸ ἕ­να κον­τό­ξυ­λον ἀ­πὸ γλα­τζι­νά, καὶ κτυ­πῶν­τες ἀ­πά­νω μου ἀ­νε­λε­ή­μο­να… Εἰς ὅ­λα τὰ μέ­ρη μὲ ἐ­βά­ρε­σαν, ἀλ­λοῦ τὸ κορ­μί μου ἐ­κοκ­κί­νι­σε, καὶ εἰς πε­ρισ­σο­τέ­ρους τό­πους ἐ­μαύ­ρι­σε, καὶ ὅ,τι ἔ­κα­μαν ἡ βεν­τού­ζαις καὶ τὰ κέ­ρα­τα, καὶ χά­ρι­τι Χρι­στοῦ ἰ­α­τρεύ­θη­κα, ὅ­μως τὸ ζερ­βόν μου μπρά­τζο ἔ­μει­νε βλαμ­μέ­νο, καὶ πο­τὲ δὲν ἠμ­πο­ρῶ νὰ ἀ­να­παυ­θῶ εἰς αὐ­τὸ τὸ μέ­ρος«.

Αντιτουρκικό και αντιμουσουλμανικό κήρυγμα

Ο Τέρπος, στα κείμενα και στο κήρυγμά του, χρησιμοποιεί μια βίαιη αντιτουρκική, αντιισλαμική γλώσσα, που δύσκολα συναντούμε σε κείμενα που κυκλοφορούσαν, και μάλιστα σε τέτοια έκταση, στον τουρκοκρατούμενο Ελληνισμό: