Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Γλυκιά ριζόπιτα βλάχικη


Της Ελευθερίας Μπούτζα

Τη συνταγή μου την έδωσε η συγχωριανή μου Ελένη Παπαματθαίου, την οποία και ευχαριστώ πολύ!! μ' αυτή την πίτα συμμετείχε στην εκδήλωση για την ημέρα της γυναίκας, την οποία διοργάνωσε ο Σύλλογος Γυναικών Ηπείρου σε συνεργασία με την Πανηπειρωτική και πήρε το πρώτο βραβείο!!!

~ Υλικά: 
6 φύλλα χειροποίητα
1 πακέτο ρύζι τύπου καρολίνα
1 φλ.τσ. ξανθές σταφίδες
1 φλ.τσ. μαύρες σταφίδες
1 φλ.τσ. καρύδια χοντροκομμένα
1 φλ.τσ. ελαιόλαδο
10 κ.σ. ζάχαρη
κανέλα

Βράζουμε το ρύζι σε αρκετό νερό για 10 λεπτά και το σουρώνουμε. Σε νερό που βράζει ρίχνουμε τις σταφίδες και τις αφήνουμε για 2 με 3 λεπτά και ύστερα αφού τις στραγγίσουμε, τις ρίχνουμε στο βρασμένο ρύζι μαζί με 4 κ.σ. ζάχαρη, κανέλα (περίπου 1 κ.γ.) και 1/2 φλ.τσ. ελαιόλαδο και ανακατεύουμε.
Ανοίγουμε 6 φύλλα και απλώνουμε στο κάθε φύλλο στο μισό μέρος λίγα καρύδια, 1 κ.σ. ελαιόλαδο, 1 κ.σ. ζάχαρη, λίγη κανέλλα και 2 με 3 μεγάλες κουταλιές από το μίγμα του ρυζιού. Αρχίζουμε να τυλίγουμε ρολάροντας το φύλλο. Τα τοποθετούμε σε ένα ταψί και τα ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο 200 βαθμών για 40 με 45 λεπτά περίπου.

~ Παραδοσιακό φύλλο:
Ελαιόλαδο 5 κουταλιές σούπας
Ξύδι 5 κουταλιές σούπας
Αλάτι 1 1/2 κουταλάκι γλυκού
Αλεύρι σκληρό 700 γρ Νερό
2 1/2 φλυτζάνια τσαγιού (χλιαρό)

Σε μια μεγάλη λεκάνη βάζουμε τα υλικά και πλάθουμε έντονα για 4'-5' μέχρι να πάρουμε μια ελαστική ζύμη που να κολλάει ελαφρώς στα χέρια. Σκεπάζουμε και αφήνουμε το ζυμάρι να ξεκουραστεί για 15'. Χωρίζουμε το ζυμάρι σε 6 μπάλες και με τη βοήθεια του πλάστη ανοίγουμε τα φύλλα.

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Η 7η Συνδιάσκεψη της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας στο Szentendre της Ουγγαρίας αφιερωμένη στη μνήμη του Ευγενίου Δούμτσα (Dumcsa Jenő)



Παγκόσμια Βλαχική Αμφικτιονία - World Vlach Amphictyony

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας το Συνέδριο Βλάχων στη μνήμη 
του Ευγενίου Δούμτσα (Evgen Dumcsa), Δημάρχου του Αγίου Ανδρέα Ουγγαρίας, 
με την συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του, 
την παρουσίαση του βιβλίου ''Οι Μακεδονοβλάχοι 17ος-19ος αι. Έλληνες Βλάχοι στην κεντροανατολική Ευρώπη. Η αποκατάσταση της αλήθειας'' του Βασιλείου Σταματόπουλου και 
την 7η ανοιχτή Συνδιάσκεψη της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας

Σάββατο 13 Μαϊου 2017 και ώρα 09.00 π.μ 
στον Άγιο Ανδρέα Ουγγαρίας: πλατεία Varoshaz 3 - Δημαρχείο Αγίου Ανδρέα 
(Szentendre, Varoshaz ter. 3.)

Χορηγοί Συνεδρίου: Δήμος Αγίου Ανδρέα (Szentendre) Ουγγαρίας, Υπουργείο Ανθρωπίνων Πόρων Ουγγαρίας, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Αγίου Ανδρέα Ουγγαρίας, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Βουδαπέστης, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Ουγγαρίας, Ίδρυμα Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας, Ελληνικός-Κυπριακός-Ουγγρικός Σύλλογος Φιλίας. 

Το Συνέδριο πραγματοποιείται υπό την Αιγίδα του Μητροπολίτου Αυστρίας και Εξάρχου Ουγγαρίας και Μεσευρώπης κ.κ. Αρσενίου.

Σάββατο, 8 Απριλίου 2017

PRAUNUKA GRKA ZORBE ŽIVI U BEOGRADU


Kako da ne voli sirtaki

Katarina Gajger je od svog pretka nasledila boemsku narav i veseo temperament. Mnogo toga o svom pradedi po majčinoj liniji Georgiosu (Jorgosu) Zorbasu, kako se zapravo zvao, Katarina je saznala od bake Ekaterini, Zorbasove ćerke.

– Rođen je u selu Katafigio, na obroncima Olimpa, preko puta Soluna. I žena mu je bila Grkinja, zvala se Eleni Zorbas. Poživeo je mnogo godina posle njene smrti. Nije se dva puta ženio, samo u knjizi tako piše. U jednom trenutku obreo se u Skoplju, gde je (1941. godine) i sahranjen. Posedovao je rudnik koji je posle Drugog svetskog rata nacionalizovan. Imao je sedmoro dece, između ostalih i moju baku, maminu mamu. Ona je rođena u Kateriniju, u Grčkoj, ali se kasnije sa roditeljima preselila u Skoplje, i tu je upoznala svog muža Cincara Nikolu Jadu, sa kojim je dobila dvoje dece, moju majku Anu i mog ujaka Vangela, u originalu Evangelisa – priča veoma ponosna na svoje pretke.

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

The Political Side of the Kutzovlach Affair Revisited


One wonders whether most Greeks nowadays are cognizant of the fact that according to the highly respected U.S. Library of Congress the Vlachic Hellenism is considered as a '(Roumanian) ethnic minority' in the Hellenic Republic!

[Please refer to the INTRODUCTION DEMOGRAPHY ethnic minorities Thessaly and Languages]

In the meantime, the Turkish foreign ministry, during a period of assumed détente with Greece, appears to maintain a keen academic interest in this matter (as evidenced by the infamous "dossier on the Vlachs", including among other things, Professor Tom J. Winnifrith's ethnographic maps )!


It is in the context of this precarious political background that the semi-official European Bureau for Lesser Used Languages (EBLUL) envisages the reappraisal and delineation of an "(ethno)linguistic Vlach minority" in Greece. 

On 11-14 November, 2002 a ''closed door'' EBLUL meeting took place in Thessaloniki with about 40 participants. The minutes of the conference can be found in http://www.eblul.org/pajenn.asp?ID=91&yezh=saozneg

It is noteworthy that the elected presidents of the two principal Vlach Greek organizations, "Panellhnias Omospondias Blaxwn" kai ths "Enwshs Blaxwn Episthmonwn", who were not initially invited, were finally allowed to attend the meeting. However, their request to have their dissenting views recorded in the official minutes was not granted. 

The official response of the elected Vlach Greek leadership was recently posted in the web site of Epirus News 
[see Archives/Arxeio Sat/Sun 16-17 November, 2002] 
[Please note that the text is in Greek. If your PC cannot recognize Greek fonts I will be happy to send you the text in 'latinized Greek' upon request. The text was not translated into English at this time in order to preserve the 'original language' of the official document.] 

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Ο ''Τσιάτσιος'' του Δεκαπενταύγουστου


''Τσιάτσιος'', Σαμαρίνα Γρεβενών
Το πανηγύρι της γιορτής της Παναγίας, το δεκαπενταύγουστο, συγκεντρώνει τους Σαμαριναίους από τα πιό μακρινά μέρη. Η ίδια βέβαια κινητοποίηση παρατηρείται και στα άλλα Βλαχοχώρια για το μεγάλο πανηγύρι της γενέτειρας. Τα κίνητρα είναι πολλά: βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα, προσήλωση στα πατροπαράδοτα, κοινωνικές και οικογενειακές υποχρεώσεις, νοσταλγίες και καημοί, χάρες και υγιεινό κλίμα του ορεινού χωριού κ.α.
Η θρησκευτική γιορτή διαποικίλλεται με έθιμα γραφικά και πολλαπλά ενδιαφέροντα. Ιδιαίτερη δέ σημασία έχει ο χορός, που στήνεται στην αυλή της Μεγάλης Παναγίας, ο πασίγνωστος ''Τσιάτσιος'', ο χορός του χωριού, όπως, λεγόταν άλλοτε στα περισσότερα Βλαχοχώρια (coru di hoara).

Στον χορό πιάνονται εντόπιοι και επισκέπτες με ιεραρχική τάξη, γέροι, άνδρες έγγαμοι, άγαμοι, νέοι και παιδιά, χωριστά δέ και με την ίδια διακριτική διάταξη το γυναικείο φύλο, με εξαίρεση ίσως τις ανύπανδρες, ειδικά στη Σαμαρίνα. Σχηματίζονται δυό ή περισσότεροι κύκλοι ανοικτοί. Όταν τα Βλαχοχώρια είχαν πολλούς κατοίκους και ο χώρος εκτεταμένος, οι κύκλοι ήσαν επάλληλοι ή ελικοειδείς.
Ο χορός έχει τον εξάρχοντα, την ''κεφαλή'', και την ''ουρά'' (capu si coada di coru), χορεύεται δέ με την συνοδεία τραγουδιού, το οποίο είναι ηρωϊκό και αναφέρεται στη ζωή, στις περιπέτειες, πράξεις ή κατορθώματα τοπικού ήρωα, γνωστού παλληκαριού. Οργανοπαίχτες δεν υπάρχουν.
Ο χορός ανοίγει με την έναρξη του τραγουδιού. Το σημείο τούτο θυμίζει τον αρχαίο χορό με τον διθύραμβο, που ήταν θρησκευτικό τραγούδι με θέμα τη ζωή του θεού Διονύσου, όπως άλλως τε συνέβαινε και με άλλους θεούς, Απόλλωνα, Άρτεμι ή ημιθέους, ήρωες. Από το τραγούδι, που παρέμεινε για επικλήσεις, οδυρμούς κ.λπ., εξελίχθηκε αργότερα ο διάλογος.
Στον διθύραμβο ένα πρόσωπο από το χορό ανάγγελε στο κοινό το θέμα του ύμνου και ανάμεσα στις στροφές απευθυνόταν στους λοιπούς χορευτές παίρνοντας ξεχωριστή θέση. Φαίνεται ότι η εμβρυώδης αυτή κατάσταση της διαλογικής μορφής επιβιώνει ανέλικτη στον χορό του Βλαχοχωριού.

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

Οι Έλληνες του Αγίου Ανδρέα (Szentendre)


Του Dr Gyorgy Antal Dioszegi

~ Φωτο: Το γνωστό σήμα 4% των Ελλήνων εμπό­ρων στον κεντρικό λίθο της αψίδας ενός κτιρίου του Szentendre (Jókai u. 2.)

Στο ορθόδοξο παρελθόν του Szentendre πρέπει να τονίσουμε ότι ο Στέφανος, Έλληνας μοναχός του μεσαίωνα, στο χρονικό του ονομάζει το Szentendre Άγιον Ανδρέα και Βουλγαρία: μπορούμε να υποθέσουμε ότι ήταν ορθόδοξοι από την Βουλγαρία, οι οποίοι μάλλον ξέφυγαν από τους Τούρκους και ήρθαν εδώ. Στο Szentendre έρχονταν Έλληνες από τη Μακεδονία μέχρι το τέλος του 17ου αιώνα: σημαντικό γεγονός είναι ότι η συντεχνία τους πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις 13 Ιουλίου 1698.

Το 18° αιώνα υπήρξε ακόμα πολύ σημαντική ελληνική κοινότητα στο Szentendre: κράτησαν επαφή με Έλληνες εμπόρους άλλων περιοχών υπό μορφή δικτύου και στα χέρια τους συγκεντρώ­θηκε σημαντικό μέρος του εμπορίου της χώρας. Σύμφωνα με δυο Γερμανούς ταξιδιώτες το εμπόριο το 1755 ήταν στα χέρια των εύπορων Ελλήνων εμπόρων που εμπορεύονταν σε όλη την τουρκική αυτοκρατορία. Στην πλατεία Fő του Szentendre βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (το σλαβικό όνομά του είναι Blagovesztenszka) και δίπλα στην πλα­ϊνή είσοδό του, σε μια πινακίδα βρίσκε­ται μια επιτάφια επιγραφή στα ελληνικά που μας ενημερώνει ότι ο Τολογιάννης Δημήτρης (Tolojanni Demeter), που κατάγεται από την πόλη Υπισχίας και έζησε μια περιπετειώδη ζωή, απεβίωσε εκεί στις 24 Απριλίου 1759 σε ηλικία 48 ετών (ο οποίος κατά τα άλλα, ήταν Έλληνας έμπορος της πόλης Vác).

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Η ελληνική κληρονομιά της πόλης Szentendre


Του Dr Gyorgy Antal Dioszegi

Η ελληνική κληρονομιά της πόλης του Αγίου Ανδρέα (Szentendre) καθώς και η τοπική ελληνική κοινότητα αποτελούν έως σήμερα εξαιρετικής σημασίας ορόσημα του πολιτισμού και της ιστορίας των Ελλήνων της Ουγγαρίας. Οι ελληνικές εμπορικές οικογένειες της εποχής εκείνης -παρούσες σε όλες τις παραδουνάβιες ουγγρικές πόλεις από το Ζέμουν της σημερινής Σερβίας έως και τη Βιέννη (που μαρτυρούν και τα ελληνόγλωσσα ταφικά τους μνημεία)- αξίζει να ερευνούνται ως ενιαίο σύνολο. Τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ευρύτερης περιοχής του Αγίου Ανδρέα απαντώνται στις πόλεις Esztergom, Komarom, Pomaz, Πέστη και Vac. 

Το έτος 1698 ''η συντεχνία των Ελλήνων εμπόρων του Αγίου Ανδρέα απέκτησε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας'' : ανάμεσα στους νέους -μόνιμους- κατοίκους της πόλης υπήρχαν και πολλοί Έλληνες, οι οποίοι δεν ήταν πλέον Τούρκοι υπήκοοι. ''Το 1715 ιδρύθηκε η συντεχνία των Ελλήνων κατασκευαστών σαπουνιού με έδρα στην οδό ''Görög'' (Ελλήνων)'', αποδεικνύεται δηλαδή ότι το ελληνικό στοιχείο πέρα από το εμπόριο ασχολούνταν και με τη βιομηχανία. Φυσικά την ηγετική θέση και την πλειοψηφία στον Άγιο Ανδρέα την κατείχε η σερβική εθνικότητα, στην οποία προσαρμόστηκε γρήγορα και η ελληνική μειονότητα. (1) Από τους 22 μόνιμους Έλληνες κατοίκους του Αγίου Ανδρέα (στοιχεία του 1774) πολλοί προέρχονταν από την Μοσχόπολη, η οποία καταστράφηκε και εκκενώθηκε λόγω της αλβανοτούρκικης εισβολής του 1769. (2) Σε επίσημα έγγραφα του δήμου από το 1772 αναφέρονται ονόματα Ελλήνων όπως ''Lazarus Monasterli, Duka Kalo και Ignatius Geregh''. (3) Η Ilona Csillon, σύζυγος του Miklos Tyro -γιός του Έλληνα εμπόρου Lazar Tyro από τον Άγιο Ανδρέα- καταγόταν επίσης από ελληνική εμπορική οικογένεια από την πόλη Vac. (4) ''Οι σκληρά εργαζόμενοι κάτοικοι του Αγίου Ανδρέα συγκέντρωσαν τεράστια περιουσία, σχετικά με την οποία εξαπλώθηκαν και πολλοί μύθοι. Αποδείξεις του πλούτου των Σέρβων και των Ελλήνων αποτελούν οι επτά ορθόδοξοι ναοί σε ρυθμό μπαρόκ, τα διάφορα διατηρητέα κτήρια καθώς και οι εμπορικοί οίκοι που σώζονται στην πόλη έως σήμερα. Οι Έλληνες -παρόμοια με τους Σέρβους- επεδίωκαν να επενδύσουν σε ακίνητα. Αξιόλογο μέρος των αμπελώνων του δήμου ανήκε στους Έλληνες''. (5) 

Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Αλύπιος Γ. Φούντος


Λεπτομέρεια μνήματος του ήρωος Αλυπίου Γ. Φούντου
από τα Κοιμητήρια Κορυτσάς
Ο Τίμιος Σταυρός γράφει: 
''ΑΛΥΠΙΟΣ ΦΟΥΝΤΟΣ / 1882 - 1914''

η πλάκα του μνήματος γράφει:
''ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΗΣ
ΑΛΥΠΙΟΣ Γ. ΦΟΥΝΤΟΣ /
ΕΚ ΜΟΣΧΟΠΟΛΕΩΣ ΕΤΩΝ 32 /
.....ΥΠΟ ΤΩΝ /
..... ΕΝ ΤΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙ
ΚΟΡΥΤΣΑΣ ΤΗ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 1914''[32]

Στο άκρο της πλάκας είναι χαραγμένο το όνομα του θεσσαλονικιού καλλιτέχνη μαρμαρά ''Κ. ΠΑΒΕΖΟΠΟΥΛΟΣ και Δ. ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ''.
Όπου υπάρχουν τελείες στην επιγραφή του τάφου είναι κατεστραμμένα - λαξευμένα με σκαρπέλο τα γράμματα που χωρούν στα διαστήματα τα εξής:
''ΦΟΝΕΥΘΕΙΣ ..... ΤΟΥΡΚΑΛΒΑΝΩΝ ....''

Ο Αλύπιος έπεσε στην επανάστασι της Κορυτσάς (19 - 23 Μαρτίου 1914). Σήμερα το μνήμα είναι κατεστραμμένο, ένδειξι της μανίας των Αλβανών της εποχής Χότζα.


[32] Βλ. Βορειοηπειρωτικός Αγώνας, ενθ. αν., σελ. 555: ''... α/α 108 Φούντος Αλύπιος...'' στον πίνακα πεσόντων Κορυτσαίων.

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Βλάχικη τσουκνιδόπιτα της θείας Λόπης


Γράφει η Ελευθερία Μπούτζα
Η τσουκνιδόπιτα της θείας Λόπης
Υγιεινή, πεντανόστιμη και... βλάχικη! 

~ Υλικά: 
6 χωριάτικα φύλλα 
1/2 κιλό τσουκνίδα 
1/2 κιλό σπανάκι 
1/2 φλ.τσ. καλαμποκάλευρο 
1 ματσάκι λάπαθα 
1 ματσάκι φρέσκα κρεμμυδάκια 
1 ματσάκι άνηθος 
1 πράσσο 
1 φλ.τσ. ελαιόλαδο 
αλάτι, πιπέρι

Καθαρίζουμε τις τσουκνίδες προσεκτικά (καλύτερα με γάντια για να μη μας τσουκνίσουν και ερεθιστούν τα χέρια μας). Αφαιρούμε τα σκληρά κοτσάνια και κρατάμε μόνο τα τρυφερά μέρη του φυτού. Τις βάζουμε σε μια λεκάνη και ρίχνουμε κρύο νερό και 1 κ.σ. ξύδι. Αφήνουμε για 10 λεπτά και μετά τις ανακινούμε με ένα πιρούνι και τις σουρώνουμε. Τις ξεπλένουμε δυο – τρεις φορές και τις αφήνουμε στο σουρωτήρι να στραγγίσουν.
Ψιλοκόβουμε το σπανάκι, τα λάπαθα και τα πλένουμε καλά. Σε μια μεγάλη λεκάνη ανακατεύουμε τις τσουκνίδες, το σπανάκι, το πράσσο, τα κρεμμυδάκια, τα λάπαθα, τον άνηθο, το ελαιόλαδο, το αλατοπίπερο και το καλαμποκάλευρο.
Στρώνουμε σε λαδομένο ταψί δυό φύλλα, απλώνουμε το μισό μίγμα και συνεχίζουμε με άλλα δυό φύλλα το υπόλοιπο μίγμα και τα τελευταία φύλλα. Χαράζουμε τη πίτα και ψήνουμε για 40 με 50 λεπτα στους 200 βαθμούς.

~ Παραδοσιακό φύλλο :
Ελαιόλαδο 5 κουταλιές σούπας
Ξύδι 5 κουταλιές σούπας
Αλάτι 1 1/2 κουταλάκι γλυκού
Αλεύρι σκληρό 700 γρ 
Νερό 2 1/2 φλυτζάνια τσαγιού (χλιαρό)

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

The Vlach Dimension of Modern Hellenism: A Critical Reappraisal


An interview with Dr. Christos D. Katsetos* regarding Vlach Hellenism, broadcasted at “The Voice of Greece” on ERA5, on the 14th of May in 2005. 
We are republishing an excerpt as a very small token of our appreciation and gratitude to this brilliant Medical Doctor, Academic Teacher and Intellectual, who left this world yesterday, breaking our hearts. 
His deep love towards Hellenism and us in particular, the Vlachs, a love that imbues all his writings on modern Greek identity will always be a shining example for all of us to follow. 
Farewell dear Professor.

....Since Monastir, Krushevo and other towns and villages were one time flourishing centers of Vlach Hellenism of Pelagonia, the part of Macedonia that fell to Serbian occupation and is now part of FYROM, what became of the Vlach descendants today?

As mentioned earlier, the Vlachs are autochthonous inhabitants of Macedonia (including the Pelagonia region) who fought for the preservation of Greek culture and education during the long Ottoman years and the Balkan wars. Despite having been subjected to unrelenting Roumanian propaganda since the last quarter of the 19th century, and also despite having suffered unprecedented slaying and ruin in the hands of Bulgarian 'komitadjis', in the early part of the 20th century, the Vlachs stood steadfastly on the Greek side. The Vlachs financed schools, churches, and infirmaries and kept the Greek spirit alive in Macedonia.

At this juncture, I should like to underscore the long tradition of Vlach merchants in the building of schools and churches in Macedonian market towns and the Diaspora. Quoting from the book of Kriste Pitoski "The churches and schools of the town of Monastir in the mid- 19th century were in Greek hands". According to the memorandum submitted to the Rumanian government in 1901 by Lecanda Lazarescu, head of propaganda: "In villages where the population consists entirely of Vlachs, the Greek schools are packed with pupils while the Romanian schools stand empty. The Vlachs contribute to the running of the Greek schools and, when they die, leave their fortunes to the cause of disseminating Greek education". This is how the multilingual Greeks-Romioi of Monastir (Bitola) defined themselves in the dawn of the 20th century: ''Λαλουμεν ελληνιστί, βουλγαριστί, βλαχιστί, αλβανιστί, ομως απαντες ειμαστε Ελληνες και δεν επιτρεπουμε σε κανεναν να μας αμφισβητει τουτο'' ("We speak Greek, Slavonic, Vlach, Albanian but we are all Hellenes and we do not allow anyone to dispute this fact").

It is noteworthy that today, FYROM does not recognize the existence of a Greek minority in the region of Pelagonia, claiming only the existence of a vestigial Vlach-speaking minority. The Greek State has closed the chapter of Pelagonia since the signing of the Bucharest Treaty in 1913 by Eleftherios Venizelos. In the face of Greek indifference AND inertia, Skopje has played an old (19th century) card of political manipulation, exploiting historical communal divisions between the pro-Roumanian and pro-Greek Vlachs.

The interest on the part of FYROM nationalists to assimilate the Vlachs is twofold: firstly, to extinguish any claims for a Greek minority in FYROM, and secondly, to ensure that the 'Macedonian Slavs' constitute a majority in that country.

Κυριακή, 19 Μαρτίου 2017

Βλαχόφωνοι Έλληνες: Αυτονόητα και μη, που πρέπει να υπενθυμίζονται


Γραμμουστιάνοι Βλάχοι του Ροδολίβους
Θεωρώ ότι κατά καιρούς πρέπει να τονίζονται τα αυτονόητα, που έχουν να κάνουν με τις ελληνικές πληθυσμιακές ομάδες. Και ο λόγος για τους βλαχόφωνους της χώρας μας. Είναι, βέβαια, προφανές ότι, κανένας - συμπεριλαμβανομένης και της ‘αφεντιάς μου’- δεν έχει το μονοπώλιο να ομιλεί δημόσια για αυτούς.

Θα πρέπει, λοιπόν, να υπενθυμίζονται επιστημονικές απόψεις σημαντικών ερευνητών, ιστορικών κ.λπ. όπως, των παρακάτω ενδεικτικά: Κ. Κούμα, Κ. Νικολαΐδη, Ν. Κατσάνη, Κ. Ντίνα, Α. Κατσανεβάκη, Α. Λαζάρου, A. Μπουσμπούκη, Α. Κουκούδη, Α. Κεραμόπουλλου κ.ά.).

Έτσι, οφείλουμε να επαναλαμβάνουμε τα παρακάτω αυτονόητα και μη:

• Να υπενθυμίζει κανείς την ελληνικότητά τους. 
• Να αντιδρά κανείς σε ορισμένα δημοσιεύματα (άρθρα, βιβλία κλπ), που δίνουν την εικόνα τους ως μία αυτόνομη οντότητα, τόσο εντός, όσο και εκτός του ελλαδικού χώρου. 
• Να επανεκθέτει κανείς τις απόψεις επιστημόνων, όπως του πρώτου νεοέλληνα ιστορικού, του Κωνσταντίνου Κούμα (1777-1836). Ο συγκεκριμένος Λαρισαίος δάσκαλος του Γένους, διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Βιέννης και αντεπιστέλλον μέλος των Ακαδημιών Βερολίνου και Μονάχου, στο έργο του ‘Ιστορίαι των ανθρωπίνων πράξεων’ (Βιέννη, τόμος 12, 1832, σ. 521-522) γράφει ότι οι Βλάχοι είναι ‘Έλληνες το γένος’ (επίσης, ‘Ιστορία του Νέου Ελληνισμού’,Τ.1, Θεσ/νίκη 1974, β΄ έκδοση, σ.35 και ‘Γλωσσικός εκλατινισμός των κατοίκων της Ηπειρωτικής Ελλάδος’, ΕΜΣ, Θεσ/νίκη, 1983, 49-50). Το ίδιο υποστηρίζει και ο Μετσοβίτης λόγιος Ν. Τζαρτζούλης (1708-1772), επικεφαλής της Ηγεμονικής Ακαδημίας του Ιασίου. 
• Να επαναλαμβάνει κανείς τη μαρτυρία του χρονογράφου Ιωάννη Λυδού (σχετικά με τον γλωσσικό εκλατινισμό των Βαλκανίων), την οποία η πλειονότητα των σύγχρονων Ελλήνων και ξένων επιστημόνων θεωρεί πολύ σημαντική. Η μαρτυρία του εν λόγω χρονογράφου, που έζησε τον 6ο μ.Χ. αιώνα και που ήταν καθηγητής του Πανεπιστημίου Κων/πολης και διοικητής των Βαλκανίων, έχει ως εξής: 
«…τα δε περί την Ευρώπην [όπως ονομαζόταν τότε η Βαλκανική] πραττόμενα πάντα διεφύλαξεν εξ ανάγκης δια το της αυτής οικήτορας, καίπερ Έλληνας εκ του πλείονος όντας τη των Ιταλών φθέγγεσθαι φωνή…», δηλαδή «Αν και οι περισσότεροι είναι Έλληνες, μιλούν λατινικά…». 
Επίσης, ο Α.Ε. Βακαλόπουλος, κορυφαίος νεοέλληνας ιστορικός του 20ου αιώνα, στην ‘Ιστορία του Νέου ελληνισμού’, τ.1, Θεσ/νίκη 1961 α΄ έκδοση σελ. 36, σχολιάζοντας το παραπάνω απόσπασμα του Ι. Λυδού, γράφει χαρακτηριστικά: 
«…Τι απέγιναν αυτοί οι λατινόφωνοι ή οι δίγλωσσοι; Εξαφανίστηκαν χωρίς να αφήσουν κανένα ίχνος; Η πρόδηλη μου, φαίνεται, απάντηση στο ερώτημα συμβάλλει στη λύση του προβλήματος των Βλάχων...».