Παρασκευή, 29 Νοεμβρίου 2019

Οι Άγιοι του Δυρραχίου θα κάνουν πάλι το θαύμα τους


Ραγίζουν καρδιές οι ανθρώπινες ιστορίες μετά τον φονικό σεισμό στην Αλβανία. Οι πληροφορίες από τις πόλεις Δυρράχιο και Τίρανα αναφέρουν ότι, οι κάτοικοι τις εγκαταλείπουν μαζικά, προκειμένου να ξεφύγουν από τον φόβο που τους δημιουργούν οι μετασεισμικές δονήσεις. 

Πολλές γειτονιές στο Δυρράχιο είναι αποκλεισμένες από τον στρατό και την αστυνομία. Τα πολυώροφα κτίρια εγκαταλείφθηκαν μαζικά. Ο κόσμος ζει με τον φόβο στους δρόμους και τις πλατείες, ενώ πολλοί μαζεύουν τα υπάρχοντα τους και φεύγουν από την πόλη.
Θρήνος στα χαλάσματα. Δάκρυα συγκίνησης κάθε φορά που οι διασώστες απεγκλώβιζαν κάποιον ζωντανό. Βροχερή η νύχτα που πέρασε για τους ξεσπιτωμένους, που βρήκαν καταφύγιο στις σκηνές, οι οποίες στήθηκαν στο στάδιο Νίκου Δοβανά του Δυρραχίου. 
Ο Έντι Ράμα έδωσε εντολή να μεταφερθούν οι σεισμόπληκτοι από τις σκηνές και να στεγαστούν σε ξενοδοχεία και τουριστικές μονάδες.
Ο ανθρώπινος πόνος δεν έχει σύνορα. Ένα κύμα αλληλεγγύης πλημμυρίζει τους σεισμόπληκτους. Ο κόσμος προσφέρει ότι μπορεί. Παντού μοιράζονται ρούχα και κάποιοι πήραν την πρωτοβουλία να προσφέρουν φαγητό. Από σήμερα στο κέντρο του Δυρραχίου δύο κινητά μαγειρεία του Ελληνικού Στρατού που έφτασαν χθες το απόγευμα με C-130 θα προσφέρουν φαγητό μεσημέρι και βράδυ.
Οι Αλβανοί σε κάθε βήμα της αποστολής του Αθηναϊκού Πρακτορείου ευχαριστούν τους Έλληνες. Μιλάνε τα ελληνικά, γιατί έχουν δουλέψει χρόνια στη χώρα μας και όπως λένε είναι μια 2η πατρίδα γι΄αυτούς. Και στο διαδίκτυο διαβάζουμε συγκινητικά σχόλια Αλβανών με ευχαριστίες προς τον ελληνικό λαό. 

Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας: Έκκληση προς τους πιστούς για βοήθεια στους σεισμόπληκτους


Η Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας απευθύνει έκκληση προς τους πιστούς να συνδράμουν με όποιον τρόπο μπορούν για να βοηθηθούν οι οικογένειες που επλήγησαν από τον φονικό σεισμό στην Αλβανία. Η Αλβανία ζει μια δραματική κατάσταση μετά την βιβλική καταστροφή που προκάλεσε ο εγκέλαδος, με δεκάδες νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και χιλιάδες άστεγους. Χρέος μας να συμπαρασταθούμε στους συνανθρώπους μας στη γειτονική χώρα και να υποστηρίξουμε, με όποιες δυνάμεις διαθέτει ο καθένας, το φιλανθρωπικό έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας:


Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2019

Το ανύπαρκτο έθνος των Armâni στη Βαλκανική


Αρμάνων Ευεργετών Σύναξις. Πίνακας του ζωγράφου 
Ιωσήφ Κόττα από την Σελενίτσα Β. Ηπείρου. 
Θεσ/νίκη 1998. Ιδιωτική Συλλογή.
Γράφει η Έφη Μακρή

Κι ενώ πολλοί θεωρούσαν πως στην εποχή μας έχει εκλείψει πια η ρουμανική προπαγάνδα που ήθελε τους βλαχόφωνους Έλληνες ως απόγονους των Ρουμάνων, τα τελευταία χρόνια διάφοροι κύκλοι ασχολούνται εντόνως και συστηματικά με το ζήτημα των Βλάχων της Βαλκανικής, προσπαθώντας να τους παρουσιάσουν ως ξεχωριστό έθνος.

Με το πρόσχημα, λοιπόν, της μελέτης της γλώσσας των Βλάχων και της γραπτής απόδοσής της, ανοίγουν τον «ασκό του Αιόλου» δημιουργώντας την εντύπωση αφενός πως οι Βλάχοι της Βαλκανικής ομιλούν μία ενιαία γλώσσα και αφετέρου πως πρόκειται για μια καταπιεσμένη εθνότητα των Βαλκανίων (!)

Η ρουμανική προπαγάνδα

Ο G. Weigand, Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος, το 1888 τύπωσε το βιβλίο του «Η γλώσσα των Βλάχων του Ολύμπου» και στη συνέχεια κυκλοφόρησε το δίτομο έργο του «Οι Αρωμούνοι», για το οποίο δήλωσε ξαφνιασμένος Ο Γ. Χατζιδάκις, ο πατέρας της ελληνικής γλωσσολογίας: «Απορώ που εύρε τους Αρωμούνους ο κ. καθηγητής».

Ο διακεκριμένος δηλαδή Έλληνας γλωσσολόγος υποστήριζε ότι ο Weigand καταχώρισε έναν ανύπαρκτο όρο, ενώ πραγματικά επρόκειτο για τον μόνο αποδεκτό από τους Βλάχους, οι όποιοι αυτοαποκαλούνται Αρωμούνοι (πρόφ. Armâni), και συμβάλλει εξαιρετικά στην απόδειξη της ελληνικότητάς τους.

Βέβαια, ο διακεκριμένος Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος δεν ασχολήθηκε αυθόρμητα με τη μελέτη του γλωσσικού Ιδιώματος των Βλάχων του Ολύμπου. Σε συνάρτηση με την ευρύτερη ρωμανολογική διερεύνηση της Ν.Α. Ευρώπης είχε ιδρύσει στη Λειψία το «Ινστιτούτο Ρουμανικής Γλώσσας» με αδρότατες επιδοτήσεις από το κρατικό ταμείο της Ρουμανίας, χάρη στις όποιες εκδιδόταν και το περιοδικό «Balkan Archiv» και σειρά αυτοτελών συγγραμμάτων, όπως το έργο του «Οι Αρωμούνοι».

Σχετικά βέβαια με τη δράση της Ρουμανικής προπαγάνδας για το θέμα των Βλάχων και την ελληνικότητα των Βλάχων της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας έχουμε αναφερθεί και σε παλαιότερες δημοσιεύσεις. Κι ενώ κάποιοι ίσως θεωρούν πως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έληξε οριστικά το θέμα της προσπάθειας της προπαγάνδας να παρουσιάσει τους βλαχόφωνους Έλληνες ως Ρουμάνους ή «ρουμανίζοντες», στην πραγματικότητα η δράση τέτοιων προπαγανδιστικών κύκλων στη Βαλκανική δεν σταμάτησε ποτέ έως σήμερα.

Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2019

Οι Ηπειρώτες Βλάχοι του Φιέρι μέσα από δημοσιεύματα παλιών εφημερίδων


Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ελευθερία Ι. Νικολαϊδου μας πληροφορεί ότιτο 1895, το Φιέρι, που ήταν κέντρο κι άλλων 7-8 βλαχόφωνων χωριών, αριθμούσε 150 οικογένειες Βλάχων(1).

O Σπύρος Τζώτζας εκ Φίερι κατεδικάσθη εις 3ετή ειρκτήν ένεκα διαφορών μετά του Βρυώνη και εκάει η μεγαλοπρεπής οικία του εν Φίερι.
Πηγή: Εφημερίδα ''Ελληνισμός'' Κέρκυρας, 6 Σεπτεμβρίου 1877, Αριθ. 12, σ. 4.

Ο Σπύρος Τζώτζας, Έλληνας βλάχικης καταγωγής από το Φιέρι, ήταν πατέρας των μαθητών της Ζωσιμαίας Σχολής των Ιωαννίνων, Γεωργίου και Χαράλαμπου Τζώτζα, όπως τεκμηριώνεται και από το αρχείο της Σχολής.

''Ο Ηπειρώτης'', Ελληνικόν Χρονολόγιον του έτους 1900, Κωνσταντινούπολις.
Συνδρομηταί:
Πέτρος Μ. Πιτσινάκης (εκ Βερατίου)
Χαράλαμπος Σπ. Τζώτζας (εκ Φίερι)
Κώστας Τζώτζας (εκ Φίερι)
Πέτρος Γκέτσης (εκ Φίερι)
Χαράλαμπος Γκοτζαμάνης * (εκ Βερατίου).

Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2019

Ουτοπικές εμμονές ενός καθηγητή




Γράφει ο Ιωάννης Τσιαμήτρος

Βλέπουμε με έκπληξη το σοβαρό όψιμο ενδιαφέρον του καθηγητή για τα βλάχικα. Τώρα που εξηνταρίσατε (και), κε καθηγητά, τα θυμηθήκατε και ηγείστε Εταιρείας για τη διάσωσή τους; Ποιος σας είπε ότι έχουν απαγορευτεί από τη πολιτεία τα βλάχικα; Κανένας δεν απαγορεύει κανένα να τα μιλήσει. Αν πάτε στο Μέτσοβο, θα διαπιστώσετε (ήδη το γνωρίζετε) ότι τα ομιλούν τόσο στην οικογένεια όσο και στο δρόμο. Κανένας δεν απαγόρευσε την επιστημονική ενασχόληση με αυτά, ούτε την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών, ούτε συνεδρίων κ.ά., εδώ στην Ελλάδα. Έχουν γίνει πάρα πολλές εργασίες για τα βλάχικα τις τελευταίες δεκαετίες και κανένας φορέας, ούτε κρατικός, ούτε θεσμικός κλπ, δεν ήταν εναντίον τους. Άρα δεν είστε ο μόνος που ηγείστε κάποιας ομάδας ή ως άτομο για τέτοιο σκοπό για πρώτη φορά, ούτε εσείς και η ομάδα σας αποτελείτε κάποιες ιδιαίτερες ‘λάμψεις ζωής μέσα στο όμορφο δέντρο’.

Πραγματικά αποκτάει ενδιαφέρον η ενασχόληση σας με αυτό το αντικείμενο και μας προκαλεί ενδιαφέρον αυτό, καθώς μας κάνει πλέον να μη πλήττουμε καθόλου. Ωστόσο, μας εντυπωσιάζει το ενδιαφέρον σας για το ‘σπάσιμο’ των λαών των Βαλκανίων σε εθνοτικές ομάδες, σε ετερότητες, διαφορετικότητες, σε μειονότητες κλπ. 

Utopian obsessions of a Professor


Για ελληνικά:


By Yannis Tsiamitros

We are surprised to see the serious Professor’s late interest in ‘Vlachica’ (Aromanian/Vlach number of linguistic idioms). Now that you have closed your sixties, dear professor, it has come to your mind to be the leader of a group to save ‘Vlachica’? Who told you that ‘Vlachica’ was banned by the state (in Greece)? Nobody forbids anyone to speak it. If you go to Metsovo, you will find out (you already know) that everyone speaks it both in family and in public. No one has banned it from doing scientific work, doctoral theses, conferences, etc, here in Greece. Much work has been done on ‘Vlachica’ during recent decades, and no body, neither state nor institutional etc, has been against it. So, you are not the only one to be the leader of a group or as a person for such a purpose, for the first time, nor you and your group do make up any particular 'sparkles of life on a beautiful tree'.

It's really interesting to see you being involved with this subject, it raises our interest and it really doesn’t make us get bored. However, we are impressed by your interest in 'breaking' (not you) Balkan peoples into ethnic groups, more ethnicities, differences, minorities, etc. But, doesn't this kind of 'breaking' weaken the Balkan states and doesn’t help economic and political Great Powers of Europe and World exploit their (of Balkan peoples) natural resources? Aren’t all these situations against our nation, which may make our weak State not even now ‘stand on its feet’? Don't we have borders and don't we know it? Don't we have a state? Dear professor, don't you want a nation-state? Say it straight! But, that's the way things are around the world today. Isn’t it better for us to say that the Greek language, the mother of all languages, is the one which is in danger? After all, if we ‘dig deeper’, Latin language (‘grandmother’ of ‘Vlachica’) comes from Greek language. Believe me, sir, I am neither a ‘nationalist’, nor an extreme, nor evil, nor 'toxic' - a word familiar to you. Of course, I don’t consider you a nation-‘nihilist’ (/εθνομηδενιστής/ in Greek), or anything like that, all these things are far away of my concern.

Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2019

«Περί εγγραμματισμού της βλαχικής γλώσσας» - Δελτίο Τύπου Π.Ο.Π.Σ.Β.


Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (ΠΟΠΣΒ)
Λάρισα 03/11/2019 
Αρ. Πρωτ:155

Προς
Τον Εξοχότατο Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλο
Τον Εξοχότατο Πρωθυπουργό της Ελλάδος κ. Κυριάκο Μητσοτάκη
Τον Εξοχότατο Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Κων/νο Τασούλα
Τους Αξιότιμους Αρχηγούς των Κομμάτων
Τον Υπουργό Παιδείας
Τον Υπουργό Εσωτερικών
Τον Υπουργό Εξωτερικών
Τους Βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου
Τους Έλληνες Ευρωβουλευτές
Τον Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών
Τους Περιφερειάρχες όλων των Περιφερειών
Τους Δημάρχους της Ελληνικής Επικράτειας
Τους Πρυτάνεις & Προέδρους Σχολών Ελληνικών Πανεπιστημίων
Την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών
Τους Συλλόγους – Μέλη της Π.Ο.Π.Σ.Β.
Τις Ομοσπονδίες Πολιτιστικών Συλλόγων
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης


«Περί εγγραμματισμού της βλαχικής γλώσσας»

Ως «βλαχική» νοείται το σύνολο των τοπικών διαλέκτων μίας μη ομογενοποιημένης και μη κωδικοποιημένης προφορικής γλώσσας προερχόμενης από τη δημώδη λατινική, όπως αυτή διαμορφώθηκε λόγω της μακραίωνης παρουσίας της λατινικής και στον χώρο της ελληνικής χερσονήσου. Δεν υπάρχει ενιαία μορφή κοινά αποδεκτή από όλες τις ομάδες των βλαχοφώνων, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στις γύρω Βαλκανικές χώρες.
Η βλαχική κατατάσσεται στις λεγόμενες ρομανικές, δηλαδή νεολατινικές γλώσσες και αποτελεί διάλεκτο της λατινικής και αδελφή γλώσσα όλων των νεολατινικών γλωσσών που προήλθαν από τη λατινική (πορτογαλική, ιταλική, ουαλική, γαλλική, ισπανική, ρουμανική κλπ). Λόγω αυτής της γλωσσικής συγγένειας εθνικιστικές προπαγάνδες κατά το παρελθόν, αλλά και σύγχρονες, προσπάθησαν και προσπαθούν να τη διασυνδέσουν, με τη ρουμανική γλώσσα (ως ρουμανική διάλεκτο), χωρίς επιτυχία. Το μόνο που πέτυχαν διαχρονικά ήταν ο γλωσσικός «αποβλαχισμός» μεγάλων τμημάτων των Ελληνοβλάχων δεδομένου ότι οι ίδιοι ποτέ, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δεν θέλησαν, όπως ήταν αυτονόητο, τον εθνικό τους διαχωρισμό από τους υπόλοιπους συνέλληνες.

Κυριακή, 27 Οκτωβρίου 2019

Η αλήθεια για την φωτογραφία-ντοκουμέντο του 1940



Η ιστορία μιας φωτογραφίας

Η Εποποιΐα της 28ης Οκτωβρίου 1940 και του Ελληνοϊταλικού πολέμου στην προαιώνια Ελληνική Γη της Βορείας Ηπείρου έχει αφήσει, συν τοις άλλοις, και φωτογραφικά αποτυπώματα, τα οποία νίκησαν την φθορά του χρόνου και δείχνουν το μεγαλείο του Ελληνικού Έθνους και εκείνη την ιστορική περίοδο. Μία από τις πλέον διάσημες και χαρακτηριστικές φωτογραφίες που συνδέονται με την συγκεκριμένη εποχή είναι και αυτή που κοσμεί το συγκεκριμένο κείμενο. Πρόκειται για Ελληνίδες της Πίνδου, οι οποίες καθάριζαν τον δρόμο προσφέροντας και αυτές τα μέγιστα για να διευκολύνουν την κίνηση του Ελληνικού στρατού που μάχονταν υπέρ Βωμών και Εστιών. Η φωτογραφία αυτή «έπαιξε» και φέτος σε εφημερίδες και περιοδικά. Μάλιστα, στο περιοδικό «Άγνωστη Ελληνική Ιστορία», που διένειμε η εφημερίδα «Δημοκρατία», η λεζάντα που συνοδεύει τη φωτογραφία γράφει τα εξής: «Γυναίκες στην Βόρεια Ήπειρο εργαζόμενες για τη διάνοιξη δρόμου προς διάβαση του Ελληνικού στρατού». Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική για το ποιόν των γυναικών και το μέρος στο οποίο τραβήχτηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία.

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη κοντά στην περιοχή της Κατάρας (πιθανότατα στην περιοχή «Κάμπος του Δεσπότη»), ενώ σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες είναι στην είσοδο του χωριού Κουτσούφλιανη (νυν Παναγία) το οποίο βρίσκεται στη διαδρομή Τρικάλων-Ιωαννίνων. Επομένως, οι εννιά γυναίκες που απεικονίζονται στη φωτογραφία ήσαν κάτοικοι της Κουτσούφλιανης, μέλη δηλαδή του Βλαχόφωνου Ελληνισμού. Όπως οι Πρόγονοί τους, στις 13 Μαΐου 1898, έγραψαν Ιστορία, με το Ολοκαύτωμα της Κουτσούφλιανης και την φυγή όλων των κατοίκων του χωριού περνώντας τα Ελληνικά σύνορα, μην αντέχοντας την παράδοση εκ νέου του χωριού τους στον τουρκικό ζυγό, έτσι και οι γυναίκες αυτές στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων προσφέροντας, από το δικό τους μετερίζι, το δικό τους λιθαράκι στο χτίσιμο της Εποποιΐας του 1940, όπου Λαός και Στρατός έδωσαν την δική τους απάντηση στην Ιταλική εισβολή. Ταυτόχρονα, έδωσαν ένα ακόμη σκληρό μάθημα στην ιταλική προπαγάνδα, η οποία νόμιζε ότι ο Βλαχόφωνος Ελληνισμός ήταν «ρευστής εθνικής συνείδησης» (όπως θα έλεγε και ο Τζέφρι-Γιωργάκης Παπανδρέου), διαψεύδοντας οικτρά τις όποιες ελπίδες τους.

Τετάρτη, 12 Ιουνίου 2019

Το βλάχικο ζήτημα στον 21ο αιώνα



Οι αυτόκλητοι ακτιβιστές του 
Αρµάνικου / Βλάχικου Ζητήµατος ας 
µη χρησιµοποιούν το πρόσχηµα του γλωσσικού κώδικα για τις 
«περίεργες» επιδιώξεις τους

* Της Λίτσας Αναστασίου


Διάβασα στο ΕΘΝΟΣ της Κυριακής 17/03/2019 ένα  άρθρο του καθηγητή Βασίλη Νιτσιάκου με τίτλο  Υφίσταται «βλάχικο ζήτημα»; με εισαγωγικά τα οποία με ξάφνιασαν διότι δεν κατάλαβα την σημασία τους στον όρο και ερωτηματικό!

Ο κ. Β. Νιτσιάκος αρθρογραφώντας στην στήλη ΓΝΩΜΕΣ της εφημερίδας σας εκφράζει δημόσια την προσωπική του γνώμη και ως τέτοια οφείλουμε να την σεβαστούμε.

Όμως οτιδήποτε εκφράζεται δημόσια υπόκειται σε κριτική και ενίοτε και σε σχολιασμό κάτι που θα κάνω με όλο τον σεβασμό στην ιδιότητά του ως καθηγητή διότι προσωπικά δεν τον γνωρίζω.

Εκ των πραγμάτων κάποιος σε μία εφημερίδα γράφει πυκνά και αφαιρετικά τότε όμως υπάρχουν παραλείψεις, κι έτσι τα ερωτήματα προκύπτουν πιο δυνατά διότι οι όροι, οι λέξεις έχουν τον δικό τους ορίζοντα…

Αναφέρεται στην Ρουμάνικη Προπαγάνδα με εισαγωγικά των οποίων πάλι δεν κατάλαβα την σημασία διότι αναφέρεται σε ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται όχι μόνο από όλους τους Έλληνες ιστορικούς, αλλά κυρίως το επιβεβαιώνουν οι ίδιοι οι Ρουμάνοι, επιστήμονες ιστορικοί κι άλλοι! Η Ρουμανία δεν διεκδικούσε τότε καμιά εθνοτική ομάδα αλλά πληθυσμούς της ΙΔΙΑΣ καταγωγής και γι’ αυτή και ταυτότητας!!! Προσπάθησε τότε να αποδείξει, και το συνεχίζει μέχρι και σήμερα, ότι όλοι οι Βλαχώνυμοι πληθυσμοί στα Βαλκάνια είναι Ρουμάνοι στην καταγωγή!

Και τελευταία, αν δεν κάνω λάθος στον αριθμό, με τον νόμο μάλιστα 299/ 13.11.2007, που τροποποιήθηκε το 2013 στην Βουλή της θεωρεί ότι όσοι στα Βαλκάνια μιλούν λατινογενείς γλώσσες είναι Ρουμάνοι! Το λιγότερο αυτή η θέση είναι ανιστόρητη διότι έρχεται η Ρουμανία, ένα κράτος με ενάμιση αιώνα ζωής να διεκδικεί πληθυσμούς με υπερχιλιετή παρουσία, με βάση την όποια γλωσσική ομοιότητα!

Να θυμίσω επίσης ότι την τελευταία δεκαετία η Ρουμανική Ακαδημία Επιστημών εξέδωσε δύο τόμους πρωτογενούς αρχειακού υλικού με έγγραφα που αναφέρονται στην Ρουμάνικη προπαγάνδα εκπαιδευτική-εκκλησιαστική-διπλωματική, την χρηματοδότησή της από το ρουμανικό Κράτος και τους στόχους της στην Μακεδονία και την Ήπειρο! (1)

Κατά τον ίδιο τρόπο δημοσιεύει και τις υποτροφίες που δίδονται σήμερα στους απανταχού «Ρουμάνους» των Βαλκανίων! 

Ως εκ τούτου το Βλάχικο Ζήτημα είναι υπαρκτό, κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει, είχε πολλές διακυμάνσεις, κι αν σήμερα εμφανίζεται πολύμορφα, δεν έχει αλλάξει στόχους! Και φυσικά δεν το ανακινούμε εμείς για να δικαιολογήσουμε την ύπαρξή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως μας κατηγορούν!

Από αλλοτινούς θιασώτες κι υποτρόφους της ρουμανικής προπαγάνδας γεννήθηκε και η σημερινή Μακεδοναρμανική εθνική κίνηση. Αρκεί να διαβάσει κανείς το σχετικό πόνημα του Παπανάτσε και την βιογραφία του Ιάνκου Περιφάν για να καταλάβει.

Το Μακεδοναρμάνικο γεννήθηκε από την απογοήτευση αυτών που παρασύρθηκαν από την προπαγάνδα και πίστεψαν ότι είναι Ρουμάνοι και θα τους δοθούν βοσκοτόπια στην Δοβρουτσά και όταν πήγαν εκεί μετά το 1925 διαπίστωσαν τρία πράγματα: πρώτον ότι τους είπαν ψέματα, δεύτερον ότι είναι διαφορετικοί από τους Ρουμάνους και τρίτον ότι δεν υπήρχε δυνατότητα επιστροφής στην Ελλάδα διότι έφυγαν ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΩΣ δηλώνοντας Ρουμάνοι! Δεν μπορεί λοιπόν σήμερα να έρχονται οι απόγονοί τους και στην ουσία να ζητάνε και τα ρέστα κατά την λαϊκή έκφραση από τους Βλάχους που έμειναν και αγωνίστηκαν για την πατρίδα τους! (2)

Τετάρτη, 29 Μαΐου 2019

Ρέσνα, η ξεχασμένη κωμόπολη της Πελαγονίας


Στην περιοχή της Άνω Πρέσπας, βορειοδυτικά του Μοναστηρίου, βρίσκεται η Ρέσνα [σημ. Resen]. Σήμερα ίσως οι περισσότεροι να αγνοούν αυτή την κωμόπολη, όμως σε παλαιότερες εποχές η Ρέσνα υπήρξε επικοινωνιακός κόμβος σπουδαίας στρατιωτικής και εμπορικής σημασίας, καθώς συνέδεε την πρωτεύουσα της Πελαγονίας, το Μοναστήρι, με τις περιοχές της κεντρικής Αλβανίας και του Κοσσόβου, στα ίχνη της Εγνατίας οδού. Ο Hammond ταυτίζει τη Ρέσνα με την αρχαία πόλη Αντανία.

Το 1670, βρέθηκε στη Ρέσνα ο Τούρκος περιηγητής Εβγιλιά Τσελεμπή, ο οποίος τη χαρακτήρισε ως μια εύπορη κωμόπολη με σημαντική οικονομική κίνηση, η οποία οφειλόταν στην εξαγωγή ριζών βαφής. Ακόμη, ο Τούρκος περιηγητής αναφέρει πως η κωμόπολη τότε είχε 180 σπίτια, δύο τεμένη, έναν μεντρεσέ, έναν τεκέ δερβίσηδων, ένα πανδοχείο και 20 καταστήματα. Ο μουσουλμανικός πάλι πληθυσμός της κωμόπολης ήταν ισάριθμος με τον χριστιανικό πληθυσμό.

Με το πέρασμα των χρόνων, η Ρέσνα διέθετε τηλεγραφείο, ταχυδρομικό γραφείο, ναό και τρία σχολεία χριστιανών και ο αριθμός των καταστημάτων, των εργαστηρίων και των πανδοχείων πολλαπλασιάστηκε έως τις αρχές του 20ου αιώνα.

Οι Έλληνες στη Ρέσνα

Σύμφωνα με τουρκικούς καταλόγους, στις αρχές του 20ου αιώνα κατοικούσαν στη Ρέσνα γύρω στους 1.000 Έλληνες. Μολονότι δεν αναγράφεται ο ακριβής αριθμός των Ελλήνων κατοίκων της κωμόπολης, υπολογίζεται πως υπήρχαν 220 Έλληνες άρρενες κάτοικοι και 150 σπίτια ελληνικών οικογενειών. Επίσης, στη Ρέσνα ιδρύθηκε το 1871 ελληνική εξατάξια σχολή αρρένων και τετρατάξιο παρθεναγωγείο, με τη συνδρομή του «Συλλόγου προς Διάδοσιν των Ελληνικών Γραμμάτων». Το σύνολο των Ελλήνων μαθητών σ’ αυτά τα δύο σχολεία ανερχόταν στους 120, στα οποία προσέφεραν τις υπηρεσίες τους 6 εκπαιδευτικοί. Εκτός από αυτά τα σχολεία, αισθητή ήταν η παρουσία στην κωμόπολη του ελληνικού συλλόγου «Αναγέννησις».

Όπως γενικότερα στην περιοχή της Πελαγονίας, έτσι και στη Ρέσνα οι περισσότεροι Έλληνες ήταν βλαχόφωνοι. Το μεγαλύτερο ποσοστό των βλαχόφωνων προέρχονταν από το παλαιότερο χωριό Πλάκι, από το Γκόπεσι, από τη Μηλοβίστα, από το Πισοδέρι, από το χωριό Νώτια, και περίπου 100 οικογένειες ήρθαν από τη Μοσχόπολη.

Σάββατο, 25 Μαΐου 2019

Theodora Toleva, Η επιρροή της Αυστροουγγαρίας στη διαμόρφωση του αλβανικού έθνους 1896-1908


Η συγκεκριμένη μελέτη είναι η διδακτορική διατριβή της Δρ Theodora Toleva που υποβλήθηκε στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης τον Σεπτεμβριο του 2008. Η συγγραφέας μελέτησε το αρχειακό υλικό της Βιέννης, προπάντων το Αρχείο του Οίκου, της Αυλής και του Κράτους (Haus-, Hof-, Staatsarchiv). Τα ντοκουμέντα για τον ρόλο της Αυστροουγγαρίας στη δημιουργία της Αλβανίας είναι συγκλονιστικά. Η μελέτη της Δρ Toleva εκδόθηκε στα ελληνικά το 2018 από την Ελληνική Επιτροπή Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης, Αθήνα, τηλ. επικοιν/νίας: 2103626101.
Απόσπασμα από τον πρόλογο της συγγραφέως:

''Έμεινα πιστή στον στόχο που είχα θέσει και απομακρυνόμουν μόνο περιστασιακά σε θέματα τα οποία είχαν ''σχέση'' με το θέμα μου, ώσπου μια ημέρα έπεσα σε ένα χαρτοκιβώτιο, στο οποίο βρήκα για πρώτη φορά έγγραφα, τα οποία είχαν αναφορές για τις μυστικές συνεδρίες του έτους 1896 για το Αλβανικό Ζήτημα.
Η έκπληξη μου ήταν πελώρια, όταν συνειδητοποίησα ότι όλα όσα είχα διαβάσει για το αλβανικό έθνος έως τότε δεν επιβεβαιώνονταν από τα έγγραφα, πολλώ μάλλον ετίθεντο εν αμφιβόλω και αμφισβητούνταν σοβαρά. Αναφέρομαι, για να μην αφήσω καμία αμφιβολία, στις έξοχες εργασίες και τις ανεκτίμητες συνεισφορές του Stavro Skendi, του Peter Bartl, του Georges Castellan, του Hans Dieter Schanderl κ.α., καθώς και όλων εκείνων οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα παραπάνω έγγραφα ως βάση για τα δικά τους κείμενα.
Όλες αυτές οι εργασίες εκκινούσαν από τη θεμελιώδη προϋπόθεση ότι η Αλβανία υπήρχε ως σταθερό και αμετάβλητο έθνος κατά τον 19ο αι. -και ίσως ήδη αρκετά ενωρίτερα-, γι' αυτό όλα τα γεγονότα ερμηνεύονταν ως έκφραση της βούλησης αυτού του έθνους.
Οι μυστικές συνεδρίες έδειξαν, ωστόσο, ότι το αλβανικό έθνος δεν υφίστατο ως τέτοιο και ότι η Βιέννη προσπάθησε για την πραγμάτωση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων να προωθήσει το εθνικό αίσθημα ανάμεσα στους Αλβανούς, το οποίο σε εκείνη τη χρονική στιγμή, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις και τις επανειλημμένες εξηγήσεις των αυστροούγγρων διπλωματών, δεν υπήρχε.
Δεν ήταν εύκολο να γεφυρωθεί η τεράστια αναντιστοιχία ανάμεσα στην ''επίσημη εκδοχή'' της Αλβανολογίας -την οποία πάντοτε δεχόμουν- και την αποκαλυπτόμενη από τα έγγραφα ιστορική πραγματικότητα. Αυτό το αρχειακό λάθος θα μου κόστιζε ακριβά. Καταρχάς, έπρεπε να πεισθώ η ίδια ότι όλα όσα είχα γνωρίσει ως δευτερογενείς πηγές δεν ανταποκρίνονταν τόσο στα γεγονότα, όσο έδειχναν. Κατόπιν έπρεπε να το αποδείξω διεξοδικά και να το υπερασπιστώ.