Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Γλυκιά ριζόπιτα βλάχικη


Της Ελευθερίας Μπούτζα

Τη συνταγή μου την έδωσε η συγχωριανή μου Ελένη Παπαματθαίου, την οποία και ευχαριστώ πολύ!! μ' αυτή την πίτα συμμετείχε στην εκδήλωση για την ημέρα της γυναίκας, την οποία διοργάνωσε ο Σύλλογος Γυναικών Ηπείρου σε συνεργασία με την Πανηπειρωτική και πήρε το πρώτο βραβείο!!!

~ Υλικά: 
6 φύλλα χειροποίητα
1 πακέτο ρύζι τύπου καρολίνα
1 φλ.τσ. ξανθές σταφίδες
1 φλ.τσ. μαύρες σταφίδες
1 φλ.τσ. καρύδια χοντροκομμένα
1 φλ.τσ. ελαιόλαδο
10 κ.σ. ζάχαρη
κανέλα

Βράζουμε το ρύζι σε αρκετό νερό για 10 λεπτά και το σουρώνουμε. Σε νερό που βράζει ρίχνουμε τις σταφίδες και τις αφήνουμε για 2 με 3 λεπτά και ύστερα αφού τις στραγγίσουμε, τις ρίχνουμε στο βρασμένο ρύζι μαζί με 4 κ.σ. ζάχαρη, κανέλα (περίπου 1 κ.γ.) και 1/2 φλ.τσ. ελαιόλαδο και ανακατεύουμε.
Ανοίγουμε 6 φύλλα και απλώνουμε στο κάθε φύλλο στο μισό μέρος λίγα καρύδια, 1 κ.σ. ελαιόλαδο, 1 κ.σ. ζάχαρη, λίγη κανέλλα και 2 με 3 μεγάλες κουταλιές από το μίγμα του ρυζιού. Αρχίζουμε να τυλίγουμε ρολάροντας το φύλλο. Τα τοποθετούμε σε ένα ταψί και τα ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο 200 βαθμών για 40 με 45 λεπτά περίπου.

~ Παραδοσιακό φύλλο:
Ελαιόλαδο 5 κουταλιές σούπας
Ξύδι 5 κουταλιές σούπας
Αλάτι 1 1/2 κουταλάκι γλυκού
Αλεύρι σκληρό 700 γρ Νερό
2 1/2 φλυτζάνια τσαγιού (χλιαρό)

Σε μια μεγάλη λεκάνη βάζουμε τα υλικά και πλάθουμε έντονα για 4'-5' μέχρι να πάρουμε μια ελαστική ζύμη που να κολλάει ελαφρώς στα χέρια. Σκεπάζουμε και αφήνουμε το ζυμάρι να ξεκουραστεί για 15'. Χωρίζουμε το ζυμάρι σε 6 μπάλες και με τη βοήθεια του πλάστη ανοίγουμε τα φύλλα.

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Η 7η Συνδιάσκεψη της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας στο Szentendre της Ουγγαρίας αφιερωμένη στη μνήμη του Ευγενίου Δούμτσα (Dumcsa Jenő)



Παγκόσμια Βλαχική Αμφικτιονία - World Vlach Amphictyony

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας το Συνέδριο Βλάχων στη μνήμη 
του Ευγενίου Δούμτσα (Evgen Dumcsa), Δημάρχου του Αγίου Ανδρέα Ουγγαρίας, 
με την συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του, 
την παρουσίαση του βιβλίου ''Οι Μακεδονοβλάχοι 17ος-19ος αι. Έλληνες Βλάχοι στην κεντροανατολική Ευρώπη. Η αποκατάσταση της αλήθειας'' του Βασιλείου Σταματόπουλου και 
την 7η ανοιχτή Συνδιάσκεψη της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας

Σάββατο 13 Μαϊου 2017 και ώρα 09.00 π.μ 
στον Άγιο Ανδρέα Ουγγαρίας: πλατεία Varoshaz 3 - Δημαρχείο Αγίου Ανδρέα 
(Szentendre, Varoshaz ter. 3.)

Χορηγοί Συνεδρίου: Δήμος Αγίου Ανδρέα (Szentendre) Ουγγαρίας, Υπουργείο Ανθρωπίνων Πόρων Ουγγαρίας, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Αγίου Ανδρέα Ουγγαρίας, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Βουδαπέστης, Αυτοδιοίκηση Ελλήνων Ουγγαρίας, Ίδρυμα Ερευνών Ελλήνων Ουγγαρίας, Ελληνικός-Κυπριακός-Ουγγρικός Σύλλογος Φιλίας. 

Το Συνέδριο πραγματοποιείται υπό την Αιγίδα του Μητροπολίτου Αυστρίας και Εξάρχου Ουγγαρίας και Μεσευρώπης κ.κ. Αρσενίου.

Σάββατο, 8 Απριλίου 2017

PRAUNUKA GRKA ZORBE ŽIVI U BEOGRADU


Kako da ne voli sirtaki

Katarina Gajger je od svog pretka nasledila boemsku narav i veseo temperament. Mnogo toga o svom pradedi po majčinoj liniji Georgiosu (Jorgosu) Zorbasu, kako se zapravo zvao, Katarina je saznala od bake Ekaterini, Zorbasove ćerke.

– Rođen je u selu Katafigio, na obroncima Olimpa, preko puta Soluna. I žena mu je bila Grkinja, zvala se Eleni Zorbas. Poživeo je mnogo godina posle njene smrti. Nije se dva puta ženio, samo u knjizi tako piše. U jednom trenutku obreo se u Skoplju, gde je (1941. godine) i sahranjen. Posedovao je rudnik koji je posle Drugog svetskog rata nacionalizovan. Imao je sedmoro dece, između ostalih i moju baku, maminu mamu. Ona je rođena u Kateriniju, u Grčkoj, ali se kasnije sa roditeljima preselila u Skoplje, i tu je upoznala svog muža Cincara Nikolu Jadu, sa kojim je dobila dvoje dece, moju majku Anu i mog ujaka Vangela, u originalu Evangelisa – priča veoma ponosna na svoje pretke.

Πέμπτη, 6 Απριλίου 2017

The Political Side of the Kutzovlach Affair Revisited


One wonders whether most Greeks nowadays are cognizant of the fact that according to the highly respected U.S. Library of Congress the Vlachic Hellenism is considered as a '(Roumanian) ethnic minority' in the Hellenic Republic!

[Please refer to the INTRODUCTION DEMOGRAPHY ethnic minorities Thessaly and Languages]

In the meantime, the Turkish foreign ministry, during a period of assumed détente with Greece, appears to maintain a keen academic interest in this matter (as evidenced by the infamous "dossier on the Vlachs", including among other things, Professor Tom J. Winnifrith's ethnographic maps )!


It is in the context of this precarious political background that the semi-official European Bureau for Lesser Used Languages (EBLUL) envisages the reappraisal and delineation of an "(ethno)linguistic Vlach minority" in Greece. 

On 11-14 November, 2002 a ''closed door'' EBLUL meeting took place in Thessaloniki with about 40 participants. The minutes of the conference can be found in http://www.eblul.org/pajenn.asp?ID=91&yezh=saozneg

It is noteworthy that the elected presidents of the two principal Vlach Greek organizations, "Panellhnias Omospondias Blaxwn" kai ths "Enwshs Blaxwn Episthmonwn", who were not initially invited, were finally allowed to attend the meeting. However, their request to have their dissenting views recorded in the official minutes was not granted. 

The official response of the elected Vlach Greek leadership was recently posted in the web site of Epirus News 
[see Archives/Arxeio Sat/Sun 16-17 November, 2002] 
[Please note that the text is in Greek. If your PC cannot recognize Greek fonts I will be happy to send you the text in 'latinized Greek' upon request. The text was not translated into English at this time in order to preserve the 'original language' of the official document.] 

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Ο ''Τσιάτσιος'' του Δεκαπενταύγουστου


''Τσιάτσιος'', Σαμαρίνα Γρεβενών
Το πανηγύρι της γιορτής της Παναγίας, το δεκαπενταύγουστο, συγκεντρώνει τους Σαμαριναίους από τα πιό μακρινά μέρη. Η ίδια βέβαια κινητοποίηση παρατηρείται και στα άλλα Βλαχοχώρια για το μεγάλο πανηγύρι της γενέτειρας. Τα κίνητρα είναι πολλά: βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα, προσήλωση στα πατροπαράδοτα, κοινωνικές και οικογενειακές υποχρεώσεις, νοσταλγίες και καημοί, χάρες και υγιεινό κλίμα του ορεινού χωριού κ.α.
Η θρησκευτική γιορτή διαποικίλλεται με έθιμα γραφικά και πολλαπλά ενδιαφέροντα. Ιδιαίτερη δέ σημασία έχει ο χορός, που στήνεται στην αυλή της Μεγάλης Παναγίας, ο πασίγνωστος ''Τσιάτσιος'', ο χορός του χωριού, όπως, λεγόταν άλλοτε στα περισσότερα Βλαχοχώρια (coru di hoara).

Στον χορό πιάνονται εντόπιοι και επισκέπτες με ιεραρχική τάξη, γέροι, άνδρες έγγαμοι, άγαμοι, νέοι και παιδιά, χωριστά δέ και με την ίδια διακριτική διάταξη το γυναικείο φύλο, με εξαίρεση ίσως τις ανύπανδρες, ειδικά στη Σαμαρίνα. Σχηματίζονται δυό ή περισσότεροι κύκλοι ανοικτοί. Όταν τα Βλαχοχώρια είχαν πολλούς κατοίκους και ο χώρος εκτεταμένος, οι κύκλοι ήσαν επάλληλοι ή ελικοειδείς.
Ο χορός έχει τον εξάρχοντα, την ''κεφαλή'', και την ''ουρά'' (capu si coada di coru), χορεύεται δέ με την συνοδεία τραγουδιού, το οποίο είναι ηρωϊκό και αναφέρεται στη ζωή, στις περιπέτειες, πράξεις ή κατορθώματα τοπικού ήρωα, γνωστού παλληκαριού. Οργανοπαίχτες δεν υπάρχουν.
Ο χορός ανοίγει με την έναρξη του τραγουδιού. Το σημείο τούτο θυμίζει τον αρχαίο χορό με τον διθύραμβο, που ήταν θρησκευτικό τραγούδι με θέμα τη ζωή του θεού Διονύσου, όπως άλλως τε συνέβαινε και με άλλους θεούς, Απόλλωνα, Άρτεμι ή ημιθέους, ήρωες. Από το τραγούδι, που παρέμεινε για επικλήσεις, οδυρμούς κ.λπ., εξελίχθηκε αργότερα ο διάλογος.
Στον διθύραμβο ένα πρόσωπο από το χορό ανάγγελε στο κοινό το θέμα του ύμνου και ανάμεσα στις στροφές απευθυνόταν στους λοιπούς χορευτές παίρνοντας ξεχωριστή θέση. Φαίνεται ότι η εμβρυώδης αυτή κατάσταση της διαλογικής μορφής επιβιώνει ανέλικτη στον χορό του Βλαχοχωριού.

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

Οι Έλληνες του Αγίου Ανδρέα (Szentendre)


Του Dr Gyorgy Antal Dioszegi

~ Φωτο: Το γνωστό σήμα 4% των Ελλήνων εμπό­ρων στον κεντρικό λίθο της αψίδας ενός κτιρίου του Szentendre (Jókai u. 2.)

Στο ορθόδοξο παρελθόν του Szentendre πρέπει να τονίσουμε ότι ο Στέφανος, Έλληνας μοναχός του μεσαίωνα, στο χρονικό του ονομάζει το Szentendre Άγιον Ανδρέα και Βουλγαρία: μπορούμε να υποθέσουμε ότι ήταν ορθόδοξοι από την Βουλγαρία, οι οποίοι μάλλον ξέφυγαν από τους Τούρκους και ήρθαν εδώ. Στο Szentendre έρχονταν Έλληνες από τη Μακεδονία μέχρι το τέλος του 17ου αιώνα: σημαντικό γεγονός είναι ότι η συντεχνία τους πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις 13 Ιουλίου 1698.

Το 18° αιώνα υπήρξε ακόμα πολύ σημαντική ελληνική κοινότητα στο Szentendre: κράτησαν επαφή με Έλληνες εμπόρους άλλων περιοχών υπό μορφή δικτύου και στα χέρια τους συγκεντρώ­θηκε σημαντικό μέρος του εμπορίου της χώρας. Σύμφωνα με δυο Γερμανούς ταξιδιώτες το εμπόριο το 1755 ήταν στα χέρια των εύπορων Ελλήνων εμπόρων που εμπορεύονταν σε όλη την τουρκική αυτοκρατορία. Στην πλατεία Fő του Szentendre βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (το σλαβικό όνομά του είναι Blagovesztenszka) και δίπλα στην πλα­ϊνή είσοδό του, σε μια πινακίδα βρίσκε­ται μια επιτάφια επιγραφή στα ελληνικά που μας ενημερώνει ότι ο Τολογιάννης Δημήτρης (Tolojanni Demeter), που κατάγεται από την πόλη Υπισχίας και έζησε μια περιπετειώδη ζωή, απεβίωσε εκεί στις 24 Απριλίου 1759 σε ηλικία 48 ετών (ο οποίος κατά τα άλλα, ήταν Έλληνας έμπορος της πόλης Vác).