Ένα ιστορικό βιβλίο για την παιδεία στη Βόρεια Ήπειρο

Μετά από μια σειρά βιβλίων όπως: Ο Θεολόγος Βορείου Ηπείρου και τα γύρω χωριά, Η Δίβρη Βορείου Ηπείρου στο διάβα των αιώνων, Λαογραφικά θησαυρίσματα Δίβρης Βορείου Ηπείρου, Η Δίβρη των Αγίων Σαράντα, Τα Ριζά Αγίων Σαράντα-ιστορική αναδρομή, ο συνταξιούχος ελληνοδιδάσκαλος Χαράλαμπος Κίτσιος από τη Δίβρη Βορείου Ηπείρου, δώρισε στο αναγνωστικό κοινό και ιδίως στους εκπαιδευτικούς το έκτο του βιβλίο: Το χρονικό της Ελληνικής Δημόσιας και Ιδιωτικής Παιδείας στην Αλβανική Επικράτεια, ένα ιστορικό μαργαριτάρι, πλούσιο σε γεγονότα, δεδομένα, ονόματα και ιδίως συγκριτικούς πίνακες σε τέσσερα κυριότερα στάδια της ελληνικής παιδείας στην αλβανική επικράτεια. Για περισσότερες λεπτομέρειες παραθέτουμε τον πρόλογο του βιβλίου από τον εκπαιδευτικό και συγγραφέα Βαγγέλη Παπαχρήστο:

Ο Χαράλαμπος Κίτσιος,  παρά την προχωρημένη του ηλικία, παρά τις δυσκολίες της οράσεως,  δεν το βάζει κάτω. Δεν παρατά  τις έρευνες και τις μελέτες του. Δεν παρατά να συζητεί με παρήλικες και  ειδικούς, να ξεφυλλίζει, να σημειώνει, να συγκρίνει… Θέλει κάτι ν’ αφήσει πίσω του. Στους συναδέλφους του, για να εμπλουτίσουν ακόμα περισσότερο τον ορίζοντά τους. Στους συγκατοίκους του, για να ξυπνήσει μνήμες. Στην νέα γενιά, για να γνωρίσει τα πεπρωμένα της γενέτειρας και της φυλής της.

Μήπως δεν έκαναν το ίδιο οι επιφανείς άντρες αυτού του τόπου: ο Μπαράς και ο Μυστακίδης, ο Μολοσσός και ο Ευαγγελίδου; Τόσοι άλλοι; Τα ονόματά τους είναι σήμερα συνοδοιπόροι μας. Γιατί έχουμε τα βιβλία τους ως κειμήλια. Για να μάθουμε την αληθινή ιστορία μας. Να συγκρίνουμε καταστάσεις και γεγονότα. Να εμπεδώσουμε την ιστορική αλήθεια  για την προέλευση και την καταγωγή μας. Για τα  ήθη και έθιμα, τη γλώσσα, την θρησκεία και ό,τι άλλο σχετίζεται με την αιωνιότητα αυτού του Βορειοηπειρωτικού τόπου και κόσμου.

Αυτά τα «χωράφια» όργωσε και ο Χαράλαμπος ο Κίτσιος. Σιγά, μα σταθερά. Με το υνί του. Που είναι το μολύβι του. Δεν είχε, βλέπεις, τα σύγχρονα μέσα του οργώματος. Το κομπιούτερ και τα άλλα ηλεκτρονικά μέσα. Γιατί, όπως λέει ο ίδιος: «αν και ο ζήλος μεγάλος, δεν είχαμε τις ευκολίες και τις βοήθειες των διανοουμένων που ζουν στην Ελλάδα, δεν γνωρίζουμε τη χρήση μοντέρνων μέσων πληροφορικής αλλά παράγουμε γράφοντας και ξαναγράφοντας». 

Περί της διδασκαλίας «μειονοτικών» γλωσσών και ιδιωμάτων προβληματισμοί

Του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη

1. Εισαγωγή

Τα τελευταία χρόνια γράφονται και ακούγονται πολλά γύρω από το ζήτημα της διδασκαλίας των «μειονοτικών» γλωσσών και ιδιωμάτων.

Δεδομένου ότι το θέμα δεν είναι απλά επιστημονικό και εκπαιδευτικό, αλλά βαθύτατα πολιτικό και εθνικό, θεωρώ ότι υπάρχει ανάγκη να ξεκαθαριστούν θεμελιώδεις αρχές και παράμετροι και να γίνει ευρύτερα κατανοητό με τι ακριβώς έχουμε να κάνουμε.

Πριν αναφερθούμε σε οτιδήποτε οφείλουμε να διευκρινίσουμε κάποιους βασικούς όρους, ώστε να αποφευχθούν παρανοήσεις και παρεξηγήσεις.

2. Γλώσσες, διάλεκτοι, βοηθητικές γλώσσες

Ένα από τα σημαντικά (και πρακτικά ανεπίλυτα) προβλήματα που αντιμετώπιζαν ανέκαθεν οι Γλωσσολόγοι ήταν και η επιλογή κάποιων επιστημονικών κριτηρίων για την διάκριση μεταξύ γλώσσας και διαλέκτου. Με άλλα λόγια, πότε και με ποια κριτήρια το γλωσσικό μέσο επικοινωνίας ενός πληθυσμού χαρακτηρίζεται διάλεκτος κάποιας γλώσσας και πότε μπορεί να χαρακτηριστεί ως ξεχωριστή γλώσσα;

Η Γλωσσολογία αδυνατούσε να αποφανθεί μέχρι προσφάτως με αποτέλεσμα σημαντικό ρόλο να παίζουν άλλοι παράγοντες π.χ. πολιτική βούληση. Σύμφωνα με την περίφημη ρήση του γλωσσολόγου Μαξ Βάϊνράϊχ: «Μια γλώσσα είναι μια διάλεκτος εξοπλισμένη με στρατό και ναυτικό», που τονίζει ακριβώς την σημασία του πολιτικού / κρατικού παράγοντα, ο οποίος βαρύνει αποφασιστικά σε τέτοια θέματα. Βεβαίως, η σύγχρονη Γλωσσολογία επιχειρεί να επιλύσει το πρόβλημα με την υιοθέτηση μιας άλλης οπτικής με την οποία προσεγγίζεται η διάκριση «γλώσσα-διάλεκτος», με την εισαγωγή της έννοιας του «γλωσσικού συνεχούς» (language continuum), αλλά και με την χρήση νέων όρων, γλωσσοπολιτικά ουδέτερων, όπως οι όροι Ausbausprache - Abstandsprache – Dachsprache [1], δανεισμένων από την Γερμανική γλώσσα.

Έρχομαι τώρα σε ένα άλλο ζήτημα, το οποίο θεωρώ ότι είναι απαραίτητο να αναφερθεί για να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε εύκολα αντιληπτά συμπεράσματα. Πρόκειται για το ζήτημα της ύπαρξης και άλλων προφορικών μορφών επικοινωνίας μεταξύ ανθρωπίνων ομάδων, πέρα από τις κύριες ή γηγενείς  γλώσσες (primary or native languages), που συνιστούν οι λεγόμενες βοηθητικές/συμπληρωματικές γλώσσες (auxiliary languages). Η πλέον γνωστή περίπτωση χρήσης μιας βοηθητικής «φυσικής» γλώσσας (σε αντιδιαστολή με διάφορες τεχνητές, όπως η Εσπεράντο, η Volapük κ.λπ.) είναι ασφαλώς η λεγόμενη Λίγκουα Φράγκα (Lingua Franca)[2], κατά λέξη «Φράγκικη γλώσσα».

Δεν πρέπει πάντως να συγχέεται με τα φραγκολεβαντίνικα, που αναφέρονται αποκλειστικά στον γραπτό λόγο και δημιουργήθηκαν από τους Λεβαντίνους (=δυτικοευρωπαίοι εγκατεστημένοι στην Εγγύς Ανατολή) της Σμύρνης, που μιλούσαν μεν ελληνικά, αλλά επειδή δυσκολεύονταν να μάθουν την ορθογραφία τους, χρησιμοποιούσαν λατινικούς χαρακτήρες για να γράψουν τα ελληνικά (ή σύμφωνα με άλλη, εγκυρότερη εκδοχή[3], με καθοδήγηση της Καθολικής Εκκλησίας). Τους μιμήθηκαν αργότερα οι Χιώτες και άλλοι έμποροι του εξωτερικού, που στην ελληνική αλληλογραφία τους, χρησιμοποιούσαν λατινικούς χαρακτήρες και έτσι προέκυψαν τα φραγκοχιώτικα, κάτι ανάλογο με τα σημερινά greeklish.

Καθέλκυση “Θωρηκτού Αβέρωφ” (1910)

Το ελληνικό πολεμικό-καταδρομικό πλοίο «Γεώργιος Αβέρωφ» ήταν γνωστό σε όλο τον ελληνισμό ως «Θωρηκτό Αβέρωφ» και χαρακτηρίστηκε ως η «δόξα του ελληνικού πολεμικού ναυτικού», λόγω της πλούσιας εθνικής δράσης του (κατάληψη Λήμνου, Αγίου Όρους, νησιών του βόρειου και ανατολικού Αιγαίου, το 1912· παρουσία στην Κωνσταντινούπολη με άλλα πλοία των νικητήριων δυνάμεων, το 1918· συμμετοχή κατά τον Μικρασιατικό πόλεμο, το 1922· δράση από την Αλεξάνδρεια έως τον Ινδικό Ωκεανό, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο). Με το «Θωρηκτό Αβέρωφ» επέστρεψε στην Ελλάδα στις 17 Οκτωβρίου 1944, η Ελληνική Κυβέρνηση. Το πολεμικό παροπλίστηκε το 1952 και πολύ αργότερα αποκαταστάθηκε ως μουσείο (ανάμεσα στους χορηγούς αποκατάστασής του ήταν και η Κυπριακή Δημοκρατία).

Το θωρηκτό κατασκευάστηκε στα ναυπηγεία Ορλάντο, στο Λιβόρνο, και καθελκύστηκε στις 27 Φεβρουαρίου/12 Μαρτίου 1910. Την τελετή καθέλκυσής του παρουσιάζουν τα δύο ταχυδρομικά δελτάρια που κυκλοφόρησαν αμέσως μετά, σταλμένα προς τον Λαρνακέα Μ. Καρεμφυλάκη, γνωστό και από εκδόσεις δικών του κυπριακών ταχυδρομικών δελταρίων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το συνοδευτικό σημείωμα του ενός δελταρίου, το οποίο επίσης περιλαμβάνεται πιο κάτω.

Ποιοί πολεμούν τον Αναστάσιο;

Σ​​το επίκεντρο «βρώμικου πολέμου», υποκινούμενου από ακραίους εθνικιστικούς και ισλαμιστικούς κύκλους με τη βοήθεια των μυστικών υπηρεσιών, βρίσκεται στην Αλβανία ο Αρχιεπίσκοπος κ. Αναστάσιος. Στόχος, όπως ο ίδιος κατήγγειλε ανοιχτά με αφορμή τις επιθέσεις που δέχθηκε για τον εορτασμό, όπως κάθε χρόνο και σε όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία, στη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, «να διαταράξουν την ανεκτικότητα και τη διαθρησκευτική συμβίωση, μια πραγματικότητα απ’ τα ελάχιστα που έχει με καύχημα να παρουσιάσει η Αλβανία στη σημερινή ευρωπαϊκή οικογένεια».

Δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοιες καταγγελίες. Από την ημέρα που πάτησε το πόδι του στα ερείπια της κατεστραμμένης από τον Χότζα Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας και ξεκίνησε το τιτάνιο έργο της αναστήλωσής της, τήρησε με θρησκευτική ευλάβεια τις ισορροπίες. Ο δημόσιος λόγος του, ακόμη και στις πιο δύσκολες ώρες των ελληνοαλβανικών σχέσεων, ήταν λόγος καταλλαγής και δεν ήταν λίγες οι φορές που βρέθηκε γι’ αυτό στο στόχαστρο και των δικών μας (ψευδο)πατριωτών. Ομως το πράγμα πάει να εκτροχιαστεί. Με την ανοχή –ή και την υποκίνηση– της πολιτικής ελίτ, επιχειρείται να «στηθεί» στον τοίχο ο Προκαθήμενος της δεύτερης πολυπληθέστερης θρησκευτικής κοινότητας. «Μαύρο συνταγματάρχη της ελληνικής ΚΥΠ», τον ανεβάζουν, «Δούρειο Ιππο του ελληνικού επεκτατισμού» τον κατεβάζουν. Θα περίμενε κανείς ότι η νοοτροπία του Χότζα, με τα γκρίζα χαρακτηριστικά της καχυποψίας και του συνδρόμου της εθνικής περικύκλωσης, αποτελεί μια θλιβερή ανάμνηση, σε μια χώρα που με την αμέριστη βοήθεια της νοτίου γείτονος και «εχθρού» της, της Ελλάδας δηλαδή, αλλά και, στο μέτρο των δυνατοτήτων του, του Αρχιεπισκόπου, μπήκε στον δρόμο για την Ε.Ε. Φευ, όμως. Ο εθνικοθρησκευτικός φανατισμός είναι πάντα εκεί. Χρησιμοποιείται ως εργαλείο από την πολιτική ή και ξένα κέντρα για να υποσκάπτονται (και) η ειρηνική συνύπαρξη και η συνεργασία των θρησκευτικών δογμάτων που μεταδίδουν μια εικόνα ανοχής της Αλβανίας στο θέμα της πίστης.

Σε μια περίοδο που η χώρα αυτή έλκει τη διεθνή ανησυχία για την «εξαγωγή» τζιχαντιστών, κάθε άλλο παρά τυχαία πρέπει να θεωρηθεί η δήλωση, πρόσφατα, του πρώην αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών Φάτος Κλόσι, ότι ο κίνδυνος δεν προέρχεται από τους φανατικούς ισλαμιστές, αλλά από τον χριστιανοορθόδοξο φονταμενταλισμό του Αναστασίου!

Παρουσία της πρέσβειρας της Αυστρίας κας Μ. Σούμπερτ γιορτάστηκε φέτος η γιορτή της Παναγίας στη Βλάστη

Με τη συμμετοχή ιδιαίτερα μεγάλου αριθμού προσκυνητών , αλλά και αποδήμων Βλατσιωτών από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό,  η Βλάστη γιόρτασε με λαμπρότητα τη γιορτή της Παναγιάς.

Ιδιαίτερα σημαντική η παρουσία της πρέσβειρας της Αυστρίας στην Ελλάδα κας Μελίττα Σούμπερτ, η οποία επισκέφθηκε τη Βλάστη  μετά από επίσημη πρόσκληση που της απηύθυνε ο πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού  Συμβουλίου του Συλλόγου Βλατσιωτών Ν. Λάρισας.

Η πρέσβειρα της Αυστρίας δέχθηκε με ενθουσιασμό την πρόσκληση γνωρίζοντας και τιμώντας τους ισχυρούς  δεσμούς ανάμεσα στη Βλάστη και τη Βιέννη  και επιθυμώντας να γνωρίσει τη γενέτειρα των  ευεργετών Ελλάδας και Αυστρίας, βαρόνου Κων/νου Βέλλιου, βαρόνου Στέργιου Δούμπα, τον τόπο καταγωγής του Μαικήνα των Τεχνών Νικολ. Δούμπα, και του τελευταίου πρέσβη της Αυστροουγγαρίας στην Ουάσιγκτων Κων/νου Δούμπα.

Τον τόπο όπου ο γενάρχης της οικογένειας  Σίνα, παπα-Γιώργης Σίνας εγκαταστάθηκε μετά την καταστροφή της Μοσχόπολης το 1769, μεταφέροντας  και τοποθετώντας  το τέμπλο του Αϊ Νικόλα της Μοσχόπολης στον ΄Αγιο Νικόλαο της Βλάστης.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου προγραμμάτισε με τον καλύτερο τρόπο  την παραμονή της πρέσβειρας στη Βλάστη. Είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί το αρχοντικό Κοζάττι και το αρχοντικό Βαρβαρούση. Εντυπωσιάστηκε από τη αρχιτεκτονική τους και την διακόσμηση με φωτιστικά, πίνακες, λάμπες, πορσελάνες και άλλα αντικείμενα  φερμένα από τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη και το Βουκουρέστι.

Παρακολούθησε την πανηγυρική θεία  λειτουργία της Παναγίας στον Ιερό Ναό του Αγίου Μάρκου, όπου ο Μητροπολίτης Ιώπης και Αντιοχείας κ.κ. Δαμασκηνός την καλωσόρισε θερμά. Προσκύνησε στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου όπου ο Στέργιος Δούμπας έμαθε τα πρώτα του γράμματα στο Κρυφό Σκολειό που λειτουργούσε εκεί, από τον παπα-Γιώργη Σίνα.

Ντυμένη με την παραδοσιακή φορεσιά της Βλάστης και συνοδευόμενη από τις κυρίες μέλη του Συλλόγου Βλατσιωτών Λάρισας  συμμετείχε στον   τρανό χορό, κι όταν το βράδυ έσυρε το χορό στην πλατεία του χωριού με τους ήχους των χάλκινων πνευστών, εισέπραξε το θερμό χειροκρότημα όλων των Βλατσιωτών που θεώρησαν εξαιρετική  τιμή την επίσκεψή της στη Βλάστη.

Μητσόπουλος και Έλληνες στα Σκόπια

Στις 22/3/2014 έφυγε από κοντά μας λόγω ανευρύσματος ο μαχητικός υπουργός Αμύνης της Κύπρου Τάσος Μητσόπουλος. Ο πατέρας του ήταν από τα Ιωάννινα και η μητέρα του από την Κύπρο. Ετσι ο εκλιπών μπόρεσε να υπηρετήσει και τα δύο κράτη του Ελληνισμού. Πρώτα εργάσθηκε ως σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος και στη συνέχεια πολιτεύθηκε στην Κύπρο, όπου υπήρξε ένας από τους πιο δημοφιλείς βουλευτές του κεντροδεξιού Δημοκρατικού Συναγερμού (ΔΗΣΥ). Επειδή τον είχα γνωρίσει από κοντά και επειδή του χρωστώ ένα πνευματικό μνημόσυνο, έστω με καθυστέρηση, θα παραθέσω σήμερα την προσωπική του μαρτυρία για τον ξεχασμένο Ελληνισμό των Σκοπίων.

Εγραψε στις 17/7/2008 ο Τάσος Μητσόπουλος στη «ΣΗΜΕΡΙΝΗ» της Λευκωσίας τα εξής αποκαλυπτικά:

«Την περίοδο 1989-1993, όταν υπηρετούσα ως ειδικός σύμβουλος στο ελληνικό ΥΠΕΞ, είχα λάβει ρητές οδηγίες από την προϊσταμένη μου υφυπουργό Βιργινία Τσουδερού να ασχοληθώ με το θέμα της ελληνικής μειονότητας στα Σκόπια. Εχοντας πολύτιμους συμπαραστάτες στην αποστολή μου αυτή επιφανείς καθηγητές και επιστήμονες, αλλά και θερμούς και συνετούς πατριώτες, ταξίδεψα αρκετές φορές στην ΠΓΔΜ και κυρίως στην περιοχή του Μοναστηρίου. Ηρθα σε επαφή, λαμβάνοντας πάντα τις σχετικές προφυλάξεις, με δεκάδες Ελληνες των Σκοπίων, οι οποίοι με δάκρυα στα μάτια και πόνο ψυχής μού εξιστορούσαν τις διώξεις που υπέστησαν, την αφόρητη πνευματική τρομοκρατία που γνώρισαν προκειμένου να απαρνηθούν τις ρίζες, την ταυτότητα, την πίστη τους και να γίνουν δηλωσίες· να αποδεχθούν δηλαδή ότι δεν υπήρξαν ποτέ Ελληνες αλλά Σλαβομακεδόνες. Συγκέντρωσα υλικό που κατέγραφε τη συστηματική προσπάθεια αλλοίωσης των φυλετικών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών των Ελλήνων μειονοτικών...

Πίσω από κάθε μικρή ή μεγάλη ιστορία κρύβονταν απίστευτες προσωπικές περιπέτειες και ανείπωτες δοκιμασίες, που γράφτηκαν με πολύ πόνο, αίμα και δάκρυ. Οικογένειες που ξεκληρίστηκαν, άνδρες που βιαίως εκτοπίστηκαν, ονόματα που εκσλαβίστηκαν, ακόμη και κοιμητήρια ολόκληρα που ισοπεδώθηκαν για να μη θυμίζουν την ύπαρξη του Ελληνισμού, και όλα τούτα σε μια προσπάθεια να εμπεδωθεί παντί τρόπω η θέση ότι οι Μακεδόνες είναι Σλάβοι και όχι Ελληνες...»!

Το αλβανικό δημογραφικό έγκλημα κατά της Ελλάδος

Άρθρο του Κωνσταντίνου Χολέβα 

στην εφημερίδα "Δημοκρατία" 

(29-7-2014)

Δικαίως διαμαρτύρονται οι Βορειοηπειρώτες καθώς και ο μητροπολίτης Δρυινουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ. Ανδρέας για τις λαθροχειρίες των Αλβανών εναντίον του Ελληνισμού. Με πρόσχημα τη νέα διοικητική ανακατάταξη της γείτονος χώρας και τη θέσπιση νέων δήμων (κάτι σαν τον δικό μας «Καλλικράτη») η κυβέρνηση των σοσιαλιστών του Εντι Ράμα προετοιμάζει δημογραφικό έγκλημα κατά της ελληνικής εθνικής κοινότητας.

Συγκεκριμένα, τον ιστορικό Δήμο της αδούλωτης Χειμάρρας, στον οποίο κατοικούν κατά πλειοψηφία Ελληνες, θέλουν να τον ενώσουν με τον αλβανικό δήμο Βρανίστι, ώστε να μην ξαναεκλεγεί δήμαρχος ελληνικής καταγωγής. Τον υπό ίδρυση Δήμο Κονίσπολης σχεδιάζουν να τον ονομάσουν Δήμο Τσαμουριάς ώστε να θυμίζει τη διεκδίκηση των Αλβανών επί της ελληνικής Θεσπρωτίας, όπου έδρασαν ως συνεργάτες των κατακτητών οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες (1941-1944). Και στην περιοχή της Κορυτσάς προγραμματίζουν να εντάξουν σε αμιγώς αλβανικούς δήμους περιοχές με ελληνοβλαχικό πληθυσμό. Είναι η τιμωρία των βλαχόφωνων Ελλήνων για την επιμονή τους να δηλώνουν Ελληνες σε κάθε απογραφή του αλβανικού κράτους.

Είναι καιρός να κατανοήσουμε ότι η «ελληνοαλβανική φιλία» είναι ένα ανέκδοτο όπως και η «ελληνοτουρκική φιλία». Αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να δράσουμε ακαριαία. Στις 31 Ιουλίου -εκτός απροόπτου- θα συζητηθεί και θα ψηφισθεί στο αλβανικό Κοινοβούλιο ο νόμος για τη διοικητική αναδιάρθρωση της χώρας και τη δημιουργία των νέων δήμων- τερατουργημάτων. Αν δεν δώσουμε αυστηρό και σαφές μήνυμα στην Αλβανία, θα είμαστε υπεύθυνοι για τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση του βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού. Οφείλουμε να ασκήσουμε κάθε πίεση, τώρα μάλιστα που τα Τίρανα έχουν πάρει την υπόσχεση από την Ευρ. Ενωση ότι θα αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, με απροσδιόριστο πάντως χρονικό ορίζοντα. Η αλβανική κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι η οποιαδήποτε οικονομική στήριξη ή άλλη σχέση της με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς θα αξιολογείται με κριτήριο τη συμπεριφορά της προς την Ελλάδα και την ελληνική εθνική κοινότητα που ζει στη Βόρειο Ηπειρο και σε άλλα σημεία της Αλβανίας.

Πέρασε και με νόμο η εξαφάνιση της Βορείου Ηπείρου!

Η Αθηνά Κρεμμύδα καταγράφει το χρονικό της χθεσινής συνεδρίασης 

στο αλβανικό κοινοβούλιο, με 

θέμα τον νέο διοικητικό χάρτη της 

Αλβανίας και την συνένωση 

ελληνικών περιοχών με αλβανικές.

Με απόλυτη πλειοψηφία εγκρίθηκε τελικά από την αλβανική Βουλή το περίφημο νομοσχέδιο για την νέα διοικητική διαίρεση της Αλβανίας μετά από μια μαραθώνια συζήτηση στην τελευταία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής περιόδου πριν την θερινή διακοπή της. Από την αίθουσα απείχε η αξιωματική αντιπολίτευση του Μπερίσα, ενώ παρόντες ήταν 90 βουλευτές εκ των οποίων υπέρ ψήφισαν οι 88. Ο πρόεδρος του ΚΕΑΔ κ. Βαγγέλης Ντούλες καταψήφισε το νομοσχέδιο επί της αρχής και ο βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κινήματος για την Ανάπτυξη, ελληνικής καταγωγής, κ. Βαγγέλης Τάβος δήλωσε παρόν.

Η διαμόρφωση του νέου χάρτη της Αλβανίας προκάλεσε αντιδράσεις στους κόλπους της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας αφού αλλοιώνονται ολόκληρες περιοχές στις οποίες κατοικούν Έλληνες, όπως η Χιμάρα άλλα και επαρχίες του Βούρκου στις οποίες ενσωματώνονται αλβανικά χωριά. Έτσι το οξύ κλήμα αντιπαράθεσης που επικρατούσε της τελευταίες μέρες μεταφέρθηκε και στην αίθουσα της Βουλής, παρουσία του Αμερικανού πρέσβη κ. Αρβίζου ο οποίος παρακολούθησε σχεδόν όλη τη διαδικασία. Μάλιστα σε δηλώσεις του μετά τη ψηφοφορία τόνισε ότι πρέπει να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Η συζήτηση επί του νομοσχεδίου ξεκίνησε με την κατάθεση τροπολογίας από τον πρόεδρο του ΚΕΑΔ κ. Ντούλε σχετικά με τον δήμο της Χιμάρας ο οποίος ζήτησε να ενωθεί μόνο με το Λούκοβο και όχι με το Βρανίστι όπως προέβλεπε το νομοσχέδιο. Επίσης τροπολογίες κατέθεσαν και βουλευτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος με επικεφαλής τον κ. Ανδρέα Μάρτο που ζητούσαν τα χωριά Καρδικάκι, Πετσά και Μουζίνα να ενσωματωθούν στην επαρχία Λειβαδιάς και όχι στο Δέλβινο.

Αίσθηση προκάλεσε και η τροπολογία που κατέθεσαν οι βουλευτές του τσάμικου κόμματος οι οποίοι ζητούσαν τα ελληνικά χωριά Βαγκαλιάτι, Σοπίκι και Παντελεήμονας να φύγουν από την επαρχία της Κονίσπολης που κατοικείται κυρίως από Τσάμιδες και να ενσωματωθούν στην επαρχία Λειβαδιάς.

Καταρρέουν τα αρχοντικά Ζάππα στο Λάμποβο της Βορείου Ηπείρου

Το θολό ιδιοκτησιακό καθεστώς και οι πολύχρονες δικαστικές προσπάθειες μακρινών συγγενών των ευεργετών του Ζάππειου Μεγάρου και πρωτοπόρων στην αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων έχουν αφήσει στην τύχη τους τα ιστορικά κτίρια, ενώ οι αλβανικές αρχές κινούνται ώστε να ενταχθούν στα Παγκόσμια Μνημεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Πηγές του υπουργείου Πολιτισμού δήλωσαν στο «Εθνος» πως η πολιτική ηγεσία παρακολουθεί στενά το θέμα και τις προηγούμενες μέρες έγινε επικοινωνία του Κώστα Τασούλα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών, Ευάγγελο Βενιζέλο. Η ελληνική πολιτεία αναζητά τρόπο ώστε να περιφραχθεί ο περιβάλλων χώρος και να γίνουν εργασίες αντιστήριξης, καθώς τα δύο αρχοντικά είναι ένα βήμα πριν από την ολοκληρωτική κατάρρευση.

«Πρέπει τα δύο κτίρια να συντηρηθούν και να αποτελέσουν μνημεία ιστορίας και πολιτισμού. Την περίοδο του ελληνοϊταλικού πολέμου, το ένα από αυτά λειτουργούσε ως στρατηγείο και χώρος περίθαλψης Ελλήνων στρατιωτών που τραυματίζονταν, γι' αυτό και οι Ιταλοί το βομβάρδισαν το 1941. Δυστυχώς εμείς δεν έχουμε κονδύλια να τα φροντίσουμε, αλλά κάποιος πρέπει να ενδιαφερθεί», λέει στο «Εθνος» ο έπαρχος Οντρίε, στη νότια Αλβανία, όπου ανήκει το Λάμποβο, -18 χλμ. από το Αργυρόκαστρο, στον δρόμο για Τίρανα- Γιώργος Ζαρκαλής.

Τα άλλοτε εντυπωσιακά και χλιδάτα σε επίπλωση και διακόσμηση αρχοντικά των Ζάππα, σήμερα είναι ερείπια. Στους ετοιμόρροπους, πέτρινου τοίχους έχουν φυτρώσει δέντρα, οι ρίζες των οποίων μπαίνουν όλο και πιο βαθιά, επισπεύδοντας την καταστροφή. Πόρτες και παράθυρα δεν υπάρχουν, σχεδόν ούτε και δρόμος, και μέσα στα δωμάτια περπατούν γαϊδούρια και κατσίκια. Μόνο το θεόρατο ύψος των τριώροφων οικοδομημάτων θυμίζει πως κάποτε αυτά τα σπίτια ήταν πλούσια και καλοδιατηρημένα και δέσποζαν στην περιοχή.

Στο μικρό Λάμποβο, των μόλις 150 μόνιμων κτηνοτρόφων κατοίκων και ακόμη λιγότερων βλαχόφωνων και ελληνικής καταγωγής, δεν υπάρχουν τουριστικές υποδομές, δεν φτάνουν εκεί γκρουπ τουριστών και κανείς δεν ενδιαφέρεται για τα αρχοντικά.

«Εχουμε συντελέσει και εμείς, οι ντόπιοι, στην καταστροφή. Πολλοί παίρνουν πέτρες για να τις χρησιμοποιήσουν σε δικές τους εργασίες και αποψιλώνουν τους τοίχους. Πρέπει άμεσα να παρθεί μια απόφαση και να βρεθούν κονδύλια, ώστε να γίνουν εργασίες στήριξης, πριν να είναι πολύ αργά, γιατί φοβάμαι ότι σε μερικά χρόνια τα αρχοντικά δεν θα είναι παρά σωροί από πέτρες», σημειώνει με παράπονο ο κ. Ζαρκαλής.

Τα δύο αρχοντικά βρίσκονται στην άκρη του χωριού, σε ένα σημείο όπου φτάνει κανείς μέσα από ένα λίθινο μονοπάτι, πνιγμένο κι αυτό στα χόρτα, που μόλις διακρίνεται. Κάποιοι επισκέπτες που επιχείρησαν πριν από λίγο καιρό να φτάσουν και να φωτογραφήσουν τα κτίρια, δεν βρήκαν το μονοπάτι και περιέγραψαν πως είδαν από μακριά «μεγάλα πέτρινα ντουβάρια να χάσκουν μόνα και θλιμμένα στην άκρη του λόφου».

Ομαδικά «πυρά» κατά της νέας Αλβανικής πρόκλησης

Εντείνονται οι αντιδράσεις στον Ελλαδικό χώρο για τις μεθοδεύσεις της Αλβανικής Κυβέρνησης σε βάρος της Ελληνικής Μειονότητας, με το πρόσχημα της 

νέας Διοικητικής Διαίρεσης.

Yπήρξαν δημόσιες παρεμβάσεις από τον Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ. Ανδρέα, τον Θεσπρωτό Υφυπουργό Εργασίας κ. Αντώνη Μπέζα, την Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδος και το ΔΗΚΚΙ.

Ο Μητροπολίτης κ. Ανδρέας, επικαλούμενος την ιδιότητά του, ως Προέδρου του Πανελληνίου Συνδέσμου Βορειοηπειρωτικού Αγώνα, τονίζει ότι υπάρχει σχέδιο να αλλάξουν τα όρια μειονοτικών επαρχιών, ώστε κάποια χωριά τους να περιλαμβάνονται σε άλλους μη μειονοτικούς δήμους, για να εξουθενώσει έτσι η Αλβανία την ελληνόψυχη Χειμάρα, τους Ελληνόβλαχους και αρκετά Ελληνικά χωριά, στην παραμεθόριο με την Ελλάδα περιοχή. Επίσης αναφέρεται στην πρόταση δημιουργίας «Δήμου Τσαμουριάς» και όλα αυτά, όπως υπογραμμίζει  γίνονται «τώρα, που η Αλβανία με τις ενέργειες της Ελλάδας, έχει αποκτήσει το καθεστώς της υποψήφιας προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χώρας». Ο ακρίτας Μητροπολίτης, προσθέτει ότι έχει εθνικό χρέος η Ελληνική Κυβέρνηση και, μάλιστα, το Υπουργείο Εξωτερικών, να αντιδράσει αποφασιστικά και μεθοδικά, ώστε να μην περάσει αυτή η αφόρητη και μισελληνική απόφαση της γείτονος.

Ο Αντώνης Μπέζας

Ο Θεσπρωτός Υφυπουργός Εργασίας Αντώνης Μπέζας αναφέρθηκε στο συγκεκριμένο θέμα, από το βήμα του Συνεδρίου του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού,  λέγοντας, ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δια του Υπουργού των Εξωτερικών και Αντιπροέδρου της, έχει ήδη προβεί στις προβλεπόμενες διπλωματικές ενέργειες. «Θέλω όμως και εγώ να τονίσω με τη σειρά μου, - συμπλήρωσε- πως σε ότι αφορά την Ελληνική Εθνική Μειονότητα της Αλβανίας, πρέπει  απαραιτήτως να υπάρχει η συναίνεση  της ίδιας της μειονότητας. Αυτό προβλέπουν οι διεθνείς συνθήκες, αυτό προβλέπει η ευρωπαϊκή πρακτική, που η Αλβανία πρέπει να σεβαστεί, ιδίως τώρα που έχοντας αποκτήσει το καθεστώς της υποψήφιας χώρας στην ΕΕ, έχει επιπρόσθετες υποχρεώσεις και αξιολογείται ανάλογα με τη συμμόρφωσή της προς το ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Η Πανηπειρωτική

Την έντονη ανησυχία της για το σχέδιο νέας διοικητικής διαίρεσης των Ο.Τ.Α. Αλβανίας εκφράζει η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδίας Ελλάδας: «Είναι πασιφανές ότι τα μοναδικά κριτήρια της Αλβανικής Κυβέρνησης είναι τα πελατειακά αυτοδιοικητικά οφέλη και συνακόλουθα ο αφανισμός αιρετών εκπροσώπων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας. Και πάντα τα ανωτέρω συμβαίνουν, παρά το ότι η Αλβανία έχει από καιρό υπογράψει την ευρωπαϊκή συμφωνία-πλαίσιο περί προστασίας των μειονοτήτων, στην οποία συμπεριλαμβάνεται με ενάργεια και σαφήνεια ρητή διάταξη, δυνάμει της οποίας «Η μειονότητα πρέπει να έχει την διοικητική της αυτοτέλεια και δεν πρέπει να υπάρχουν κανενός είδους προσπάθειες για αφομοίωσή της».

Επίσης έντονο προβληματισμό εκφράζει η Πανηπειρωτική ως προς το χρόνο υλοποίησης της διοικητικής διαίρεσης της Αλβανίας, ο οποίος συμπίπτει με κύκλους που έχουν εθνικιστικές επεκτατικές βλέψεις.

Το Σκοπιανό και η Γερμανία

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ

Το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ επανέρχεται από αύριο στο προσκήνιο με την επίσκεψη που πραγματοποιεί ο Μάθιου Νίμιτς στα Σκόπια και την Αθήνα.

Παρά την αξιοζήλευτη αντοχή και επιμονή τού επί εικοσαετία μεσολαβητή, το θέμα παραμένει σε στασιμότητα. Μετά τη δύσκολη αλλά υπεύθυνη μετακίνηση της Αθήνας σε μια πιο ρεαλιστική θέση το 2007, το πρόβλημα έχει πλέον «κολλήσει» στον βάλτο της αδιαλλαξίας του Νίκολα Γκρούεφσκι. Η επίρριψη της κύριας ευθύνης στον πρωθυπουργό της γείτονος δεν είναι απλώς η αναμενόμενη υποκειμενική θέση του Ελληνα δημοσιογράφου, αλλά η επικρατούσα άποψη μεταξύ των περισσότερων παραγόντων της διεθνούς κοινότητας που γνωρίζουν το θέμα.

Ο γράφων έχει καλύψει τις διαβουλεύσεις για το όνομα από τις πρώτες «μάχες» που δίνονταν στα Ηνωμένα Εθνη το 1992 και έχει συζητήσει επανειλημμένα με αρμόδιους αξιωματούχους διεθνών οργανισμών και σημαντικών χωρών. Οπως στο παρελθόν επέκριναν ως αδιέξοδη και μη ρεαλιστική την ελληνική θέση περί μη χρήσης στην ονομασία της γειτονικής χώρας του όρου «Μακεδονία» ή παραγώγων του, τώρα περιγράφουν με ανάλογους χαρακτηρισμούς τις εθνικιστικές κορώνες και τον μαξιμαλισμό του κ. Γκρούεφσκι, καθώς επί της ουσίας τα Σκόπια παραμένουν στη θέση που είχαν το 1995.

Σε αυτό το περιβάλλον μια εξέλιξη που ενδεχομένως να συνέβαλλε δίνοντας νέα ώθηση στη διαχείριση του θέματος αποτελεί το ενδιαφέρον που επιδεικνύει τελευταία η Αγκελα Μέρκελ. Στην πρόσφατη άτυπη σύνοδο των αρχηγών των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στο Ντουμπρόβνικ, η Γερμανίδα καγκελάριος συζήτησε με τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ Γκιόργκι Ιβάνοφ το θέμα του ονόματος. Χαρακτήρισε τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ ως «βάρος», εκτίμησε ότι μπορεί να λυθεί μόνο με έναν συμβιβασμό που θα αφήνει και τις δύο πλευρές εξίσου δυσαρεστημένες και ανέφερε ότι οι πιθανοί συνδυασμοί για το όνομα είναι περιορισμένοι, κάτι που γνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλον ο Μάθιου Νίμιτς. Το ενδιαφέρον της καγκελαρίου για το θέμα επιβεβαιώθηκε και το περασμένο φθινόπωρο, όταν είχε καλέσει τον μεσολαβητή του ΟΗΕ στο Βερολίνο για να ενημερωθεί γύρω από την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Αν και αμφιβάλλω κατά πόσον αυτή είναι η καλύτερη συγκυρία για την επίτευξη συμφωνίας, η κ. Μέρκελ εμφανίζεται έτοιμη να παρέμβει υιοθετώντας κάποια δημιουργική πρόταση που σε κάθε περίπτωση θα βασίζεται σε μια σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό. Η ίδια αποκάλυψε ότι έχει συζητήσει το ζήτημα του ονόματος με τον Ελληνα πρωθυπουργό και ότι διεξάγει έναν «εμπιστευτικό διάλογο» με τα δύο μέρη. Ανέφερε ότι υπάρχουν φάσεις κατά τις οποίες εμπλέκεται πιο ενεργά, διεμήνυσε ότι «θα έλθει με βεβαιότητα ξανά η στιγμή κατά την οποία θα καταβάλω μεγάλη προσωπική προσπάθεια για το θέμα αυτό», ενώ έδειξε να έχει ενημερωθεί για τις χαμένες ευκαιρίες του παρελθόντος, σημειώνοντας ότι δεν προτίθεται να «κάψει» κάποια πιθανή λύση, διατυπώνοντάς τη δημόσια.

Με δεδομένη την παντοδυναμία της Γερμανίας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, ο ρόλος της στην υπέρβαση του αδιεξόδου θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικός. Στο πλαίσιο αυτό καλό θα ήταν η κ. Μέρκελ και η γερμανική διπλωματία να λάβουν υπόψη τους τις παρακάτω επισημάνσεις: