Μακεδόνες της Διασποράς στους Οικισμούς της Βόρειας Βαλκανικής και της Κεντρικής Ευρώπης (17ος-19ος αι.)

~ Μακεδόνες της Διασποράς στους οικισμούς της βόρειας Βαλκανικής και της κεντρικής Ευρώπης (17ος-19ος αι.): Μια ιστορικο-γεωγραφική διερεύνηση.

Ευάγγελος Π. Δημητριάδης, Δημήτριος Π. Δρακούλης, Γεώργιος Π. Τσότσος

Grčki šor - Ο ''ελληνικός δρόμος'' στο Krusevac

Grčki šor: Πρόκειται για μια συνοικία που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης Krusevac της νότιας Σερβίας, στην οδό Βουκ Κάρατζιτς (Vuk Karadžić). Αποτελείται από μονοκατοικίες λαϊκής αρχιτεκτονικής, ιδιαίτερης πολιτιστικής αξίας, που ανεγέρθηκαν από την δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 19ου αι. μέχρι και το πρώτο μισό του 20ου αι. 

Η συνοικία πήρε το όνομά της από τους ιδρυτές της, Έλληνες (μεταξύ των οποίων και Ελληνόβλαχοι/Αρμάνοι) από τη βόρεια Ελλάδα, που μετοίκησαν εκεί ως έμποροι και τεχνίτες δημιουργώντας ένα είδος ελληνικής αποικίας που συνέβαλε καθοριστικά στην αστική και οικονομική ανάπτυξη της σερβικής κοινωνίας κατά τον τελευταίο αιώνα.

Με κανονισμό του πρίγκηπα Μίλος, το κέντρο της πόλης μεταφέρθηκε στο οροπέδιο της σημερινής πόλης Krusevac. Διασώζονται πολλά σπίτια της συνοικίας, από την εποχή του 19ου αι., και έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα αλλά δεν πραγματοποιούνται οι εργασίες συντήρησης με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να καταρρεύσουν. [βλ. 1, 2 & 3]

Ο διάσημος αρχιτέκτονας του Krusevac, Predrag Vrtovšek, σχεδίασε με ιδιαίτερη καλλιτεχνική και προσωπική ευαισθησία την παλιά πόλη και ένας μεγάλος αριθμός σχεδίων του δημοσιεύθηκε από το Εθνικό Μουσείο του Krusevac [βλ. 4].

Grčki šor (ul. Karadžićeva) iz 19. v

Predrag Vrtovšek

Χούμα ή Ούμα (Huma) Γευγελής

Το μόνο βλαχοχώρι του Πάικου, στα Μογλενά, που έμεινε εκτός ελληνικών συνόρων.

Το χειμώνα δεν έχει κατοίκους. Οι παλιοί βλαχόφωνοι κάτοικοι έχουν μετακομίσει 

στη Γευγελή και στα Σκόπια της σημερινής ΠΓΔΜ. Άρχισε να αναπτύσσεται, 

ως τουριστικός προορισμός, τη δεκαετία του '90 όπου ξεκίνησε και η κατασκευή

παραθεριστικών κατοικιών. Η επισκεψιμότητα είναι μεγαλύτερη κατά τους 

καλοκαιρινούς μήνες και ιδιαίτερα τις ημέρες της γιορτής του Αγίου Παντελεήμονος. 

[Πηγή φωτογραφιών: Εδώ & Εδώ]

Διαβάστε: Έκθεση Μητροπολίτη Μογλενών Άνθιμου - 11 Ιουνίου 1907

επίσης, Η Ρουμανική προπαγάνδα στα Μογλενά - Αστέριος Κουκούδης
καθώς και Γευγελή: Οι ξένες προπαγάνδες - Ιωάννου Ξανθου

Άγιος Παντελεήμων Χούμας

Κιμαδόπιτα Βλάχικη

Του Ανδρέα Α.

Οι αγαπημένες μου πίτες είναι η πρασόπιτα και η κιμαδόπιτα. Ειδικά όταν αυτές οι δυο γεύσεις συνδυάζονται, δίνουν το τέλειο αποτέλεσμα. 

Βέβαια, το πράσο όταν δεν είναι στην εποχή του, μπορεί άνετα να αντικατασταθεί με κρεμμύδι. Την πίτα αυτή την έμαθα από τις Βλάχες της Βεροίας, την πρωτεύουσα του Νομού Ημαθίας από την οποία κατάγεται η μάνα μου.

~ Υλικά

Για τη γέμιση: 

500 γρ. κιμάς χοιρινός 

7 πράσα ή 5 μεγάλα κρεμμύδια 

αλάτι 

πιπέρι 

ρίγανη 

δυόσμο 

2 φύλλα δάφνη 

200 γρ. λάδι

Δημήτριος Πανταζής

Ο Δημήτριος Πανταζής (1813 - 1884) ήταν λόγιος, διδάσκαλος, λογογράφος, αρχαιολόγος, θεολόγος, δημοσιογράφος και ανώτερος λειτουργός του κράτους.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1813. Η καταγωγή του ήταν από το Κρούσοβο της Πελαγονίας (σημ. ΠΓΔΜ). Εκπαιδεύτηκε στην Ύδρα, Αίγινα και στην Αθήνα.

~ (Φωτο αριστερά) Ξυλογραφία του Δημήτριου Πανταζή από το περιοδικό Ποικίλη Στοά του 1884.

Χρημάτισε διαδοχικά διδάσκαλος, ιδρυτής και διευθυντής ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου, γραμματέας στο Υπουργείο των Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως, και τελευταία τμηματάρχης του Υπουργείου Εκπαιδεύσεως.

Επί τριάντα χρόνια και παραπάνω που εργάστηκε στο Υπουργείο Παιδείας συντέλεσε πάρα πολύ με τις γνώσεις του και την πείρα του στην ανάπτυξη της θεσμοθεσίας της εθνικής εκπαίδευσης.

Πέθανε στην Αθήνα στις 24 Μαρτίου 1884, 71 ετών.

Συγγραφικό έργο

Εργάστηκε σχεδόν πενήντα χρόνια, γράφοντας σημαντικό αριθμό δοκιμίων. Έκδωσε πολλά διδακτικά και φιλολογικά συγγράμματα. Επί 28 έτη έγραφε και εξέδιδε την φιλολογική εβδομαδιαία «Εφημερίδα των μαθητών», την οποία αργότερα μετονόμασε σε «Εφημερίδα των φιλομαθών». Δημοσίευσε, επίσης, περίπου 150 φιλολογικές διατριβές. (Περισσότερες πληροφορίες: Εδώ)

Τα κινήματα του Κατσαντώνη, του Νικοτσάρα και του Θύμιου Μπλαχάβα

Απόσπασμα από το 
''Ιστορικό Ημερολόγιο Σερρών'', σελ. 187:

1806: Ο αρματολός Νικοτσάρας από το Βλαχολείβαδο* του Ολύμπου επιστρατεύοντας 500 επίλεκτα παλικάρια, αποβιβάστηκε στην Κατερίνη και δια μέσου της οροσειράς Μπέλες έφτασε στο Νέο Πετρίτση (Βέτερνα), απ' όπου πέρασε το Στρυμόνα και κατέληξε στο Σιδηρόκαστρο. Από εκεί έφτασε στις Σέρρες, όπου και πολιορκήθηκε σε ένα από τα κεντρικά χάνια της πόλης από 4000 Τούρκους και Αλβανούς, οι οποίοι διατελούσαν κάτω από την καθοδήγηση του Ισμαήλ Μπέη των Σερρών. 

Ο Νικοτσάρας και τα παλικάρια του κάψανε το χάνι και διέφυγαν προς το Μενοίκιον όρος και από εκεί στη Ζίχνη, την οποία και κατέλαβαν. Εναντίον τους εκστράτευσαν δεκαπέντε χιλιάδες Τούρκοι αλλά ο Νικοτσάρας επιχείρησε αντιπερισπασμό εξορμώντας προς τις εκβολές του Στρυμόνα και ελπίζοντας ότι θα τον περιμένουν ο Ρωσικός στόλος και ο ναύαρχος Σινιάβιν. Οι προσδοκίες του διαψεύσθηκαν και με τα εναπομείναντα 250 παλικάρια επιχείρησε με μια ηρωική προσπάθεια να περάσει τη γέφυρα του ποταμού Αγγίτη που τη φρουρούσαν χιλιάδες Οθωμανοί. Ο Νικοτσάρας έσπασε με το σπαθί του τις αλυσίδες της γέφυρας καταφέρνοντας να περάσει και με τους εναπομείναντες 150 άνδρες του έφτασε στο Πράβι (Ελευθερούπολη), κατέβηκε στον κόλπο του Ορφανού και από εκεί κατέληξε στη Χαλκιδική. [Πηγή: Εδώ]

* Γεννήθηκε το 1774 στο χωριό Γιαννωτά, στις πλαγιές του Ολύμπου και πατέρας του ήταν ο κλεφταρματολός Πάνος Τσάρας. Σε ηλικία 18 χρονών, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, κατέφυγε στην φιλική προς την οικογένεια του φατρία των Λαζαίων, μαζί με τον αδερφό του Κώστα και με τη βοήθεια τους έγινε αρχηγός του αρματολικιού στο Βλαχολίβαδο και διακρίθηκε για τη φιλοτιμία του, την αφιλοχρηματία του και τα σωματικά του χαρίσματα.

Επίσης, διαβάστε: Η καταγωγή του Νικοτσάρα

Τα κινήματα του Κατσαντώνη, του Νικοτσάρα και του Θύμιου Μπλαχάβα

Η συνθήκη του Τίλσιτ (Ιούλιος 1807) και η είδηση της ανακωχής των Ρώσων και Τούρκων, καθώς και η προσωρινή λήξη των εχθροπραξιών ευνοεί τον Αλή πασά των Ιωαννίνων, ό οποίος τώρα αποβλέπει στην καταστροφή των δυνάμεων των Ελλήνων. Ο Κατσαντώνης και ό Μπότσαρης, καθώς και οι άλλοι οπλαρχηγοί, αποσύρονται στην Ακαρνανία και απ’ εκεί στην Πάργα και στην Κέρκυρα, όπου συγκεντρώνονται 3.500 άνδρες, ενώ οι κλέφτες του Ολύμπου, Νικοτσάρας, Λαζαίοι και λοιποί καταφεύγουν στις Βόρειες Σποράδες, Σκιάθο κ.λ. και μεταβάλλονται σε πειρατές. Ο Κατσαντώνης το 1807 ξαναγυρίζει πάλι στα γνώριμά του λημέρια και μάχεται εναντίον των στρατιωτικών σωμάτων, τα οποία στέλνει εναντίον του ό Αλή πασάς, ωσότου τελικά συλλαμβάνεται άρρωστος από ευλογιά στην σπηλιά του Μοναστηρακιού των Αγράφων και θανατώνεται στα Ιωάννινα με φρικτό τρόπο. Τα κατορθώματα και η μορφή του γρήγορα καλύφθηκαν με την ομίχλη του θρύλου. Γι’ αυτό παρουσιάζει δυσκολίες ιδίως η χρονολογική τοποθέτηση των διαφόρων συγκρούσεων και του θανάτου. Τα ρωσικά αρχεία ίσως μας δώσουν τα αναγκαία ιστορικά στοιχεία, αν ό Έλληνας στρατηγός Εμμανουήλ Παπαδόπουλος, πού υπηρετούσε στον ρωσικό στρατό στην Κέρκυρα και με τον οποίο είχε κάποιες σχέσεις ό Κατσαντώνης, έστελνε σχετικές εκθέσεις στην Πετρούπολη.

Επιγραφικές μαρτυρίες σε λειψανοθήκη από τη Βόρεια Ήπειρο - Σοφία Γερογιώργη

Εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου στην Κορυτσά

Με ιδιαίτερη και αρμόζουσα λαμπρότητα εορτάστηκε η Εθνική Εορτή της 

«28 Οκτωβρίου» στην Κορυτσά. 

Οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεκίνησαν με την Θεία Λειτουργία στο Ναό του Αγίου Δημητρίου στο χωριό Μπομποστίτσα (Ναός του 13 αιώνα) συνεχίστηκαν με την Δοξολογία στο Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των Ελλήνων Πεσόντων στο χωριό Μπομποστίτσα όπου κατέθεσαν στεφάνι: Ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Αλβανία, κ. Λεονίδας Ροκανά, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Κορυτσά, κ. Ιωάννη Πεδιώτη, ο Αντιπεριφερειάρχης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, κ. Σταύρο Γιαννακίδης, ο Δήμαρχος Άργος Ορεστικού κ. Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου, ο Πρόεδρος του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας, κ. Νικόλαος Ασημόπουλος, η Βουλευτής Καστοριάς κ. Μαρία Αντωνίου, ο Πρόεδρος Παγκόσμιας Βλάχικης Αμφικτιονίας, κ. Μιχάλη Μαγειρία, εκπρόσωπος Ελληνικών Φροντιστηρίων «Αριστοτέλης» κ. Μαρία Ζαμανίκου, ο Πρόεδρος Ομόνοιας Κορυτσάς κ. Γρηγόρης Καραμέλος με τον κ. Ναούμ Ντίσιο, ο Πρόεδρος ΚΕΑΔ παράρτημα Κορυτσά κ. Αρμπέν Ηλία, η Οργάνωση των Ρομά κ. Αρμπέν Κοστούρη, ο Σύλλογος «Οι Φίλοι του Πολιτισμού», ο Σύλλογος ΠΑΣΥΒΑ- ΣΦΕΒΑ, ο Μορφωτικός Σύλλογος Άργος Ορεστικού. Μαθητές του Νηπιαγωγείου και Εκπαιδευτηρίων Όμηρος, είπαν ένα τραγούδι αφιερωμένο στους ανώνυμους, ήρωες. Η τελετή τελείωσε με την απαγγελία του Εθνικό Ύμνου.

Ακολούθησε, όπως κάθε χρόνο η ξεχωριστή εορταστική εκδήλωση των μαθητών των Εκπαιδευτηρίων «Όμηρος». Την εκδήλωση άνοιξε ο Διευθυντής του Σχολείου κ Ζαφείρης Γεωργιάδης. Ξεχώρισε στο τέλος ένα σκετς το οποίο είχε δημιουργηθεί με βάση πραγματικές μαρτυρίες από το χωριό Μπομποστίτσα, τις οποίες τις έδωσε ο κ Μπάμπουλλας Σωτήρης ο οποίος ήταν αυτόπτης μάρτυρας, και εξιστορούσε στιγμές κατά τις οποίες οι κάτοικοι του χωριού αυτού ενταφίασαν έναν από τους έλληνες στρατιώτες που απεβίωσε κατά την υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού, μετά την επίθεση των Γερμανών. Οι χωριανοί με αδερφική αγάπη φρόντισαν για το ενταφιασμό του. Στην μνήμη του και άλλους στρατιώτες κτίστηκε μετά το 90’ το μνημείο που μέχρι και σήμερα προσευχόμαστε και τιμούμε τους έλληνες στρατιώτες που έπεσαν στην περιοχή. Στο τέλος οι μαθητές χόρεψαν παραδοσιακούς χορούς. Ακολούθησε η Ομιλία του Προέδρου της Ομόνοια κ Γρηγόρη Καραμέλο και έπειτα πήρε το λόγο ο Γ Π της Ελλάδος κ Ιωάννης Πεδιώτης ο οποίος εκφώνησε ένα, μοναδικό στην ουσία, λόγο το οποίο προβλημάτισε εποικοδομητικά όλους τους παρευρισκομένους.

Το βλαχοξεκίνημα για τα χειμαδιά

Το βλαχοξεκίνημα για τα κατώτερα τις 

μέρες τ' Άη-Δημητριού, είναι μια 

χιλιόφωνη συναυλία. Τι και τι δεν 

ακούγεται, τι και τι δε βλέπεις κείνη 

την ώρα του φευγιού: Φωνές, 

σφυρίγματα, σαλαγμοί, κλάματα μικροπαιδιών, βελάσματα, 

αλυχτήματα σκυλιών, κουδουνίσματα, μισόκυπρα, κοφτά περπατήματα, 

κοπάδια, φορτιάρικα, σαρμανίτσες, 

ένα σωρό ακούσματα κι εικόνες.

Αληθινό βλάχικο πανηγύρι ξεπροβάλλει μπροστά στα μάτια σου, που ξεκινάει απ'τις κορφές και φτάνει ως τα χειμαδιά. Που φουντώνει στα βουνά και χάνεται στους κάμπους. Ένα πραγματικό διαβατάρικο ανθρώπινο και κοπαδίσιο κομπολόι, με ζωντανές χάντρες.

Τ' αγιάζι, απ' τη γιορτή του Άη-Δημήτρη κι ύστερα, αρχίζει να γίνεται ενοχλητικό κι όσο προχωράει ο καιρός πυκνώνει τα νερά του και τα βουνά αρχίζουν να γίνονται βαρετά. Καιρός πια ν' αποχαιρετήσει ο πραματολόος τα ψηλοτόπια του και το ελατόπλεχτο κονάκι του και μαζί μ' αυτόν ν' αποχαιρετήσουμε κι εμείς την τσοπανοζωή στα βουνά και να ροβολήσουμε πιο χαμηλά για να ιδούμε τα βλαχοπεράσματα:

Κάθε φορά που σίμωναν οι παγωνιές, τα κρύα,

κι άρχιζαν πάνω στις κορφές να σιγοπέφτουν χιόνια,

τότες, θυμάμαι πέρναγαν μεσ' στου χωριού τις στράτες

απ' των Κραβάρων τα βουνά για τα χαμπλά τα τόπια,

κοπάδια πρόβατα πολλά βάκρινα, λάγια, μπέλα.

Άλλα στους κόρφους τ' Αντλικού κι άλλα στο Μεσολόγγι

κι άλλα κοντά σ' απανεμιές τέλευαν το ταξίδι,

κει που δεν άφηνε ποτέ της θάλασσας το χνώτο

να πέσει χιόνι, κρύσταλλο, νά 'ρθει βαρύς χειμώνας.

Μια ξεχασμένη ιστορία: Η νήσος Σάσων

H μυστική επιχείρηση της ΚΥΠ για 

την ανακατάληψη της νήσου Σάσωνος 

εν μέσω Ψυχρού Πολέμου

Η νήσος Σάσων (αλβαν. Sazan), που ιστορικά και γεωγραφικά ανήκει στο σύμπλεγμα των Iονίων νήσων, βρίσκεται στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας και αποτελεί μέγιστης σημασίας στρατηγικό σημείο καθώς ελέγχει τα στενά του Οτράντο. Το βραχώδες νησί έκτασης 4,5 τ.χλμ παραχωρείται με την Συνθήκη του Λονδίνου (1864) μαζί με τα νησιά του Ιονίου στην Ελλάδα όμως η ελληνική κυβέρνηση αδρανεί και η Σάσων …εμφανίζεται να αποτελεί τουρκικό έδαφος, καθώς οι Τούρκοι κατείχαν τη πόλη της Αυλώνας. Το 1912 ο Αντιπλοίαρχος Kων/νος Γεωργαντάς, κυβερνήτης του ΠΗΝΕΙΟΣ, υψώνει στη Σασώνα την Eλληνική Σημαία και αποβιβάζει άγημα 25 στρατιωτών.

Το 1914 με νόμο της κυβέρνησης Βενιζέλου η Σάσων μεταβιβάζεται στην Αλβανία και απομακρύνεται η Ελληνική Σημαία. Λίγες μέρες μετά, οι λιγοστές οικογένειες Eλληνόβλαχων βοσκών που κατοικούσαν το νησί σφαγιάζονται από τους Αλβανούς. Στη συνέχεια η νήσος καταλαμβάνεται από την Ιταλία και τη Γερμανία, αποτελώντας βάση υποβρυχίων κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με την υπογραφή της Συνθήκης των Παρισίων το 1947 η Ελλάδα προχωρά στη προσάρτηση των Δωδεκανήσων, όχι όμως και της Βορείου Ηπείρου, την οποία είχε απελευθερώσει ο Ελληνικός Στρατός με βαρύ φόρο αίματος.

Το 1951 κατασκευάζεται ναυτική βάση με υπόγειες εγκαταστάσεις για τα πυρηνικά υποβρύχια του σοβιετικού στόλου.

Στις 3 Δεκεμβρίου 1961 επέρχεται ρήξη των σχέσεων ΕΣΣΔ και Αλβανίας και διακόπτονται οι μεταξύ τους διπλωματικές σχέσεις. Τα Τίρανα απελαύνουν αστραπιαία όλους τους σοβιετικούς συμβούλους, προχώρουν σε επιστράτευση εφέδρων και κλείνουν τη ναυτική βάση, κατάσχοντας μάλιστα όλο το στρατιωτικό υλικό σοβιετικής προέλευσης που υπήρχε εκεί. Η Αλβανία παύει να είναι μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Η εξέλιξη αυτή κινητοποιεί την ελληνική πλευρά που αναγνωρίζει τη γεωστρατηγική σημασία της νήσου. Το 1962 οργανώνεται επιχείρηση ανακατάληψης της νήσου Σάσων με το κωδικό όνομα «ΑΝΤΙΠΑΤΡΕΙΑ» από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών σε συνεργασία με τις Ειδικές Δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού. Αντικειμενικός σκοπός της επιχείρησης είναι η ανακατάληψη της νήσου Σάσωνος, αν και αναφορές ήθελαν να αποτελεί προπομπό για την αναίμακτη ανακατάληψη της Βορείου Ηπείρου. Ο Κ. Γίγας, στέλεχος των ελληνικών υπηρεσιών πληροφοριών, πραγματοποιεί δεκάδες αποστολές στην ευρύτερη ζώνη μεταξύ Σάσωνος και περιοχών της Β. Ηπείρου.

Οι αλβανικοί εθνικοί μύθοι

Δημητρίου Ε. Ευαγγελίδη

Η καταγωγή των Αλβανών και οι 

αρβανιτόφωνοι Έλληνες

Κεφάλαιο 8: Επιστήμη και Πολιτική

Μέρος α΄: Αλβανικοί εθνικοί μύθοι

Εξετάσαμε δια μακρών στα προηγούμενα Κεφάλαια το ζήτημα της υποτιθέμενης καταγωγής των Αλβανών από τους Ιλλυριούς, τον κεντρικό εθνικό μύθο της Αλβανίας. Στο παρόν Κεφάλαιο θα εξετάσουμε το ζήτημα αυτό όχι από την εθνολογική /ιστορική / αρχαιολογική σκοπιά, αλλά από ένα άλλο πρίσμα: Κατά πόσον νομιμοποιούνται οι Αλβανοί να διεκδικούν την «ιλλυρική κληρονομιά», αλλά και τις ρίζες αυτού του μύθου, ενώ θα παρουσιάσουμε επίσης τις απόψεις σημαντικών Αλβανών και ξένων για την διαδικασία κατασκευής των αλβανικών εθνικών μύθων. Επίσης, στο επόμενο μέρος αυτού Κεφαλαίου θα διερευνήσουμε το ζήτημα της διαπλοκής μεταξύ πολιτικής και αρχαιολογίας, καθώς και την ερμηνεία των πολιτικών σκοπιμοτήτων, που κρύβονται πίσω από την κατασκευή ενός εθνικού μύθου. Οφείλουμε όμως να διευκρινίσουμε ότι είναι τελείως διαφορετικά πράγματα η εθνική παράδοση και οι θρύλοι ενός λαού από τους κατασκευασμένους εθνικούς μύθους. Όπως έγραψα παλαιότερα:

«...Έχουν επισημανθεί και αναλυθεί από πολλούς η χρησιμότητα και η κοινωνιολογική λειτουργία των Θρύλων και Μύθων ανάμεσα στους λαούς, διαχρονικά και υπερτοπικά. Ειδικότερα οι Θρύλοι και οι Παραδόσεις λειτουργούσαν πάντοτε εξυψωτικά και συσπειρωτικά σε περιόδους χαλεπών καιρών και αδιεξόδων, βοηθώντας ανυπολόγιστα στην αυτοεπιβεβαίωση ενός λαού. Επί πλέον, όντας κεντρικά σημεία αναφοράς ολόκληρης της εθνικής κοινωνίας, καλλιεργούσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις «ψυχολογικής στήριξης» του λαού με την ψυχική ανάταση που δημιουργούσαν, τόνιζαν την Ελπίδα για ένα καλύτερο Μέλλον και κυρίως προετοίμαζαν τον λαό για τις αναγκαίες ανατροπές. Τα παραδείγματα Θρύλων (ανάμεσα σε πάμπολλα παραδείγματα), όπως του «Βασιλιά Αρθούρου» στους Αγγλοσάξωνες (στους Βρεταννούς σωστότερα) και του «Φρειδερίκου Μπαρμπαρόσσα» στους Γερμανούς είναι χαρακτηριστικά για τον συγκεκριμένο ρόλο που διεδραμάτισαν σε ανάλογες ιστορικές περιόδους για τους παραπάνω λαούς.