29ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Βλάχων στην Κατερίνη και Καρίτσα Πιερίας - Δελτίο Τύπου ΠΟΠΣΒ

ΔΕΛΤΙΟ  ΤΥΠΟΥ 

Από την  Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (Π.Ο.Π.Σ. ΒΛΑΧΩΝ) γίνεται γνωστό ότι το 29° Πανελλήνιο  Αντάμωμα  Βλάχων,  θα λάβει χώρα στις 27, 28, 29 Ιουνίου  2013  στην Κατερίνη και 30 Ιουνίου στην Καρίτσα Πιερίας.  

Οργάνωση: Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων.

Συνδιοργάνωση: Δήμος Κατερίνης - Περιφέρεια  Κεντρικής Μακεδονίας - Σύλλογος Κοκινοπλιτών Ν. Πιερίας  « Ο Όλυμπος».

Με την στήριξη των συλλόγων: Λιβαδιωτών Κατερίνης - Φτέρης -  Καρίτσας  Πιερίας  και του  Δήμου   Δίου - Ολύμπου.

Το Πρόγραμμα του 29ου  Πανελληνίου Ανταμώματος έχει ως εξής:

~ ΠΕΜΠΤΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ  2013    

ΚΑΤΕΡΙΝΗ         

Ημερίδα

~ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28  ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΚΑΤΕΡΙΝΗ   

20:00 Παρουσίαση λαϊκών δρώμενων, ηθών και εθίμων από την πλούσια πολιτιστική παράδοση του Βλαχόφωνου Ελληνισμού

~ ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ  2013

ΚΑΤΕΡΙΝΗ   

19:00  Παρουσίαση σε ομάδες των χορευτικών συγκροτημάτων της Ομοσπονδίας μας, με βάση την κοινή καταγωγής τους.

~ ΚΥΡΙΑΚΗ 30  ΙΟΥΝΙΟΥ  2013

ΚΑΡΙΤΣΑ   ΠΙΕΡΙΑΣ

10:15 Ο «Μεγάλος Χορός», «Κόρλου Μάρι» στο Χοροστάσι  της Καρίτσας  Πιερίας στους πρόποδες του Ολύμπου, με την συμμετοχή όλων των Συλλόγων που συμμετέχουν στο Αντάμωμα.

Παγκόσμια Βλαχική Αμφικτιονία - Δελτίο Τύπου

~ (Φωτο αριστερά) Κορυτσά:   Χορευτές φωτογραφίζονται με τον  Υπουργός Παιδείας κ. Αρβανιτόπουλο, τους  Περιφερειάρχες Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας και τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας.

Δελτίο Τύπου

Την  Κυριακή  24 Μαρτίου 2013, πραγματοποιήθηκαν στην Κορυτσά εορταστικές εκδηλώσεις με  αφορμή την   επέτειο της Εθνικής Παλιγγενεσίας της 25ης Μαρτίου 1821.

Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας κ. Μιχάλης Μαγειρίας,  ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση του  Γενικού  Προξένου της Ελλάδας στην Κορυτσά, παραβρέθηκε στις εκεί εορταστικές εκδηλώσεις, επικεφαλής αντιπροσωπείας Βλάχικων Συλλόγων.

Συμμετείχαν,  τα χορευτικά τμήματα των συλλόγων:  Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας της Αθαμανίας, Σύλλογος Βλάχων  Ημαθίας - Παλιό Σκυλίτσι,  Ευεργετικός Σύλλογος Γαρδικίου - Αθαμάνων "Οι Άγιοι Ανάργυροι".

Κατά την  διάρκεια της  παραμονής του στην Κορυτσά, ο κ. Μαγειρίας  είχε συναντήσεις και επαφές με εκπροσώπους των Βλάχικων συλλόγων  της περιοχής.

3ο Σεμινάριο Χορού - Λαογραφικός Σύλλογος Βλάχων Βόλου

Ο Λαογραφικός Σύλλογος Βλάχων Βόλου συνεχίζει την επιμόρφωση των μελών και του χορευτικού του τμήματος με το 3ο κατά σειρά σεμινάριο χορού, φιλοξενώντας αυτή τη φορά τον κ. Γιάννη Τσιαμήτρο, ο οποίος θα διδάξει τους χορούς των Βλάχων από το Ξηρολίβαδο Ημαθίας. 

Το σεμινάριο απευθύνεται, εκτός από τα μέλη μας, και σε κάθε χοροδιδάσκαλο ή χορευτή που θα επιθυμούσε να διευρύνει τις γνώσεις του στους συγκεκριμένους χορούς. Τον κ. Τσιαμήτρο θα συνοδεύει και ο Πολιτιστικός Όμιλος Ξηρολίβαδου Ημαθίας, ο οποίος θα περιηγηθεί σε αξιοθέατα της πόλης μας. 

Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 23 Μαρτίου 2013 από 11.00 έως 13.30 στο Πολιτιστικό Κέντρο Διμηνίου Βόλου.

Δηλώσεις συμμετοχής έως και τις 21 Μαρτίου 2013 στο: info@vlachoivolou.gr, ή στα τηλέφωνα: 6937160060 και 6931161420 

Παρακαλούνται οι συμμετέχοντες να δηλώνουν υποχρεωτικά ονοματεπώνυμο και τηλέφωνο και e-mail σε περίπτωση που επιθυμούν να λάβουν ηλεκτρονικά την εισήγηση του κ. Γιάννη Τσιαμήτρου.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν.

Εκδόσεις ΠΟΠΣ ΒΛΑΧΩΝ 2011 - 2012

Η  ΠΟΠΣ ΒΛΑΧΩΝ  τα  έτη  2011 & 2012 προχώρησε  στην έκδοση  4 Βιβλίων  και στη 

ηλεκτρονική έκδοση οπτικοακουστικού υλικού από εκδηλώσεις της.

Συνολικά  εκδοθήκαν   4000  αντίτυπα και  7500 CD–DVD   τα όποια  διατέθηκαν ΔΩΡΕΑΝ.

«Χάσκα» στα Μ. Λιβάδια

Βλάχικο αποκριάτικο έθιμο

Κούλα  Λέντζιου - Τρίκου  

Εκπαιδευτικός

~ (Φωτο αριστερά) «Χάσκα», Δρυμός Θεσσαλονίκης, 1980.

Η Κυριακή της Τυροφάγου, για τους Μεγαλολιβαδιώτες Βλάχους και γενικά για όλους τους Βλάχους θεωρείται μεγάλη γιορτή. Το βράδυ της Κυριακής θα συγκεντρωθούν όλοι στο σπίτι του παππού. Θα στρώσει η μάνα το τραπέζι  μ’ όλα τα καλά. Οπωσδήποτε τυρί και διάφορες πίτες. Αφού φάνε, στο τραπέζι θα τοποθετηθούν βρασμένα αυγά, χαλβάς ξερός, χαλβάς μαλακός, φρούτα, ξηροί καρποί.

Η μάνα θα προσφέρει στον καθένα από ένα αυγό λέγοντας:

τόρα άλμπου σσι αλάνττα ουάρα αρόσσιου (= Τώρα άσπρο και την άλλη φορά κόκκινο -αρχίζει η Σαρακοστή, οπότε το επόμενο αυγό θα είναι το κόκκινο αυγό του Πάσχα). Κερνάει και το χαλβά.

Υπάρχει ένα επιπλέον αυγό, βρασμένο, για τη Χάσκα.

Από δω και πέρα είναι η γιορτή των παιδιών. Έχουν ετοιμαστεί γύρω από το τραπέζι, από το οποίο έχουν αποχωρήσει οι μεγάλοι και έχουν παραχωρήσει τις θέσεις τους στους μικρούς.

Ο παππούς δένει ένα μακρύ σπάγκο στην γκλίτσα ή στον μπλάστη (σστσάλα στα βλάχικα) και κρεμάει το καθαρισμένο  αυγό. Τα παιδιά είναι έτοιμα. Καθιστά, πίσω τα χέρια, ψηλά το κεφάλι, ανοιχτό το στόμα. Ο παππούς, όταν δει αυτή τη στάση, αρχίζει να περιφέρει το αυγό στα στόματα των παιδιών. Όχι γρήγορες κινήσεις, για  να  δώσει το περιθώριο στους επιδέξιους να…καταφέρουν να το πιάσουν με το στόμα. Βέβαια η γκρίνια έρχεται από τους μικρούς. Ποιος θα τα καταφέρει; Δεν ξέρουμε. 

Μπορεί ο επιδέξιος!!! Αλλά μεσολαβεί και η επιείκεια ή η αδυναμία του παππού στον πιο ευαίσθητο.

Μοναστηριώτες Φλωρίνης στις απόκριες του 1928-29

Του Θεόδωρου Βόσδου

Φαίνεται ότι οι Μοναστηριώτες Φλωρίνης κατά τη διάρκεια των αποκριών, ακολουθώντας τα καρναβαλικά έθιμα της γενέτειράς τους, του Μοναστηρίου, πρωτοστατούσαν στις αποκριάτικες καρναβαλικές αμφιέσεις.

Η κ. Δόμνα Μπογιάννα – Κωνσταντοπούλου, μας παραχώρησε ευγενώς τρεις φωτογραφίες με Φλωρινιώτες – Μοναστηριώτες ντυμένους με χαρακτηριστικές αποκριάτικες φορεσιές των ετών 1928 και 1929.

Τα πάθη και η Αναγέννηση της Ορθοδοξίας στην περιοχή της Κορυτσάς

Μια εκπομπή που ετοιμάστηκε από τους Πορευθέντες και την δημοσιογράφο κ. Μαρία Μαυρίκου!

1η Μαρτίου - Αρχαία πρωτοχρονιά και το βλάχικο έθιμο «Μάρτηδες» στην Παλαιομάνινα

Του Δημήτρη Στεργίου

Την 1η Μαρτίου, ξημερώματα, οι Ριμένες της Παλαιομάνινας έστριβαν κόκκινες και λευκές κλωστές με τις οποίες έδεναν κυρίως το μεγάλο δάκτυλο του ποδιού («παλικάρου») και τα  δάκτυλα και τους καρπούς των χεριών. Αυτές τις κλωστές τις έβγαζαν στο τέλος του μήνα ή 

όταν πρωτοέβλεπαν τα μάτια τους χελιδόνι ή πελαργό.

Η 1η Ιανουαρίου καθιερώθηκε σαν ημέρα της πρώτης του χρόνου από τους Ρωμαίους το 153 π.Χ. Στο Βυζάντιο η 1η Ιανουαρίου υιοθετήθηκε και καθιερώθηκε σαν ημέρα πρωτοχρονιάς το 1000 μ.Χ.  Πριν από το 153 π.Χ., σαν πρώτη του έτους ημέρα, εορταζόταν η 1η Μαρτίου, ενώ σε άλλες περιοχές του τότε γνωστού κόσμου η πρώτη ή η ενδέκατη Σεπτεμβρίου, αλλά και η πρώτη νουμηνία (αρχή της νέας Σελήνης) μετά το θερινό ηλιοστάσιο (21η Ιουνίου), όπως συνέβαινε στο αττικό σεληνιακό ημερολόγιο ή η πρώτη νουμηνία μετά την φθινοπωρινή ισημερία, όπως ίσχυε στο μακεδονικό ημερολόγιο. 

Σε αυτήν ακριβώς την επισήμανση, ότι δηλαδή οι αρχαίοι θεωρούσαν ως πρώτη ημέρα του χρόνου την 1η Μαρτίου, αναζητούνται και οι αρχαιοελληνικές ρίζες ενός ακόμα βλάχικου εθίμου, του εθίμου των «Μάρτηδων» 

Την 1η Μαρτίου, ξημερώματα, οι Ριμένες της Παλαιομάνινας έστριβαν κόκκινες και λευκές κλωστές με τις οποίες έδεναν κυρίως ο μεγάλο δάκτυλο του ποδιού («παλικάρου») και τα δάκτυλα και τους καρπούς των χεριών. Αυτές τις κλωστές τις έβγαζαν στο τέλος του μήνα ή όταν πρωτοέβλεπαν τα μάτια τους χελιδόνι ή πελαργό. Το μεγάλο δάκτυλο του ποδιού το έδεναν για να αποφεύγονται τα χτυπήματα, μια και οι περισσότεροι την παλιά εποχή περπατούσαν χωρίς παπούτσια και, συνεπώς, το πρώτο δάκτυλο που χτυπούσε από τις πέτρες ήταν το «παλικάρου». Επίσης, τις υπόλοιπες κλωστές τις πέταγαν σε δέντρο που έμοιαζε με γκορτσιά (αγραπιδιά) ή σε γκορτσιά για να τις βρουν τα πουλιά να κάνουν τις φωλιές τους καθώς ερχόταν η άνοιξη. 

Τότε έλεγαν τα ακόλουθα:

Παρουσίαση Παραδοσιακής Βλάχικης Φορεσιάς της Νάουσας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κάθε ελληνική φορεσιά είναι ένα σύνολο ενδυμάτων που χαρακτηρίζει μία ομάδα ανθρώπων που ζουν μέσα στον ελληνικό χώρο . Μέσα στην αυστηρή κοινωνία ενός χωριού ή μίας πόλης, η σιγουριά και η άνεση επιτυγχάνονταν με την ομοιομορφία που προσφέρει μία φορεσιά, μία «στολή». Η φορεσιά αυτή στηρίζεται στην παράδοση που έχει δημιουργηθεί στην εκάστοτε κοινωνία με το πέρασμα του χρόνου. Οι φορεσιές των βλαχόφωνων Ελλήνων παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές από περιοχή σε περιοχή καθώς και κάποια – έστω και βραδεία- εξέλιξη. Οι Βλάχοι του Βερμίου και συγκεκριμένα της Νάουσας ήρθαν από το 1770 περίπου και μετά -σύμφωνα με όσες γραπτές μαρτυρίες έχουμε - κυρίως από τα χωριά Σαμαρίνα, Αβδέλλα, Περιβόλι και Σμίξη των Γρεβενών. Εγκαταστάθηκαν στα χωριά του Βερμίου και την πόλη της Νάουσας και με το πέρασμα των χρόνων επήλθε και η οριστική αστικοποίησή τους. Οι Ναουσαίοι Βλάχοι διαθέτουν πλούσια λαϊκή παράδοση και μία από τις κυριότερες εκφράσεις της είναι αναμφίβολα η παραδοσιακή τους ενδυμασία. 

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ 

Παλτό

1) Του σπιτιού:

Η καθημερινή φορεσιά, με την οποία γινόταν οι δουλειές του σπιτιού, αποτελούνταν τη «φούστα». Ένα μεσοφόρι από μάλλινο υφαντό ύφασμα. Ήταν ολόσωμο αμάνικο ρούχο, είχε τετράγωνη ή στρογγυλή χαμηλή λαιμόκοψη, κάθετο άνοιγμα μπροστά που έφτανε ως τη μέση και κούμπωνε με κόπιτσες. Το μήκος της έφτανε ως τη μέση της γάμπας. Στον ποδόγυρο κατέληγε σε τσιγκελάκι με μύτες ή στρογγυλάδες. Τα κεντήματα είχαν διάφορα θέματα, κυρίως λουλουδιών.

Από μέσα φορούσαν ένα άσπρο πουκάμισο (καμεάσια), το οποίο ήταν αμάνικο ή μακρυμάνικο.

Πάνω από τη φούστα φορούσαν την ποδιά (ποάλ/πιστιμάλι). Υπήρχαν 2 είδη καθημερινής ποδιάς. Αυτές με τις οποίες γινόταν οι δουλειές του σπιτιού και το πλύσιμο, ήταν μάλλινες υφαντές, μονόχρωμες σε έντονα χρώματα και στο τελείωμα είχαν κεντήματα λουλουδιών. Επίσης υπήρχαν οι ποδιές με τις οποίες γινόταν το ζύμωμα. Ήταν βαμβακερές υφαντές με κάθετες ή οριζόντιες ρίγες συνήθως σε μπλε - γκρίζα χρώματα.

Η Επικαιρότητα του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος (2)

Η Επικαιρότητα του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος (1)

Διαπίστωση εκπροσώπων του Γραφείου των ολιγότερο διαδεδομένων γλωσσών

Εκπρόσωποι του Γραφείου των ολιγότερο διαδεδομένων γλωσσών επισκέπτονται την Ελλάδα ‘συνδέσμους’, που τους παραπληροφορούν (για παράδειγμα εμφανίζουν τη Βέροια σαν ρουμανική πόλη!). Αλλά οι δυτικοευρωπαίοι οι επισκέπτες,  που πασχίζουν για δικαιώματα  μειονοτήτων με διαφανή δεδομένα των πατρίδων τους -άσχετα με τα ελληνικά- παρά την περίτεχνη παραπληροφόρηση απογυμνώνουν τους ΄Ρουμάνους’, δηλώνοντας σαφέστατα και εμφατικά ότι δεν εκπροσωπούν  παρά μόνο τον εαυτό τους.

Ερασιτεχνίες και αβελτηρίες ελληνικές

Οι δραστηριότητες αυτών των προπαγανδιστικών κέντρων επηρεάζουν δυστυχώς τη παγκόσμια κοινότητα αλλά και Έλληνες επιστήμονες. Το κακό ξεκινάει από το γεγονός ότι στην ελληνική εκπαίδευση δεν διδάσκεται ότι οι βλαχόφωνοι κατάγονται από αυτόχθονες εκλατινισμένους Έλληνες. Αυτό μάλιστα αποδεικνύεται περίτρανα διεπιστημονικά. Όμως ερασιτέχνες Έλληνες από την Ελασσόνα φθάνουν στο σημείο όχι μόνο να διαχωρίζουν τους βλαχόφωνους από τον ελληνισμό, αλλά να τους παρουσιάζουν καταγόμενους από τους Δάκες. Το οδυνηρό είναι ότι δημοσιεύονται αυτές οι απόψεις σε έκδοση Τοπικής Αυτοδιοίκησης (κρατική αβελτηρία). Όμως τους διαψεύδουν  οι ίδιοι οι Ελασσονίτες.

Απόφαση Φεβρ. 1994 του Ευρωκοινοβουλίου και οι ''λησμονημένοι των Βαλκανίων''

Έτσι, αφού ερασιτέχνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό  αμφισβητούν την ελληνικότητα των Βλάχων και ομιλούν για γενοκτονία αυτών δεν αποτελεί ‘κεραυνόν εν αιθρία’ η Απόφαση Φεβρουαρίου 1994 του Ευρωκοινοβουλίου για επιδίκαση στην Ελλάδα πέντε μειονοτήτων, με πρώτη την βλάχικη.

Και όλα αυτά γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι θέσεις της Ελλάδας από ειδικούς της επιστήμονες. Ο Συγγραφέας εκφράζει την πικρία του γιατί αγνοήθηκε από το γραφειοκρατικό και σε ‘αφασία’ ελληνικό κράτος αρκετές φορές (1977, 1985), το οποίο εάν διέθετε σωστή πολιτική δεν θα υπήρχε η συγκεκριμένη Απόφαση.

Ήδη από το 1989 έχει  εκδοθεί από γαλλικού Ιδρύματος τόμος με τίτλο ‘Les Aroumains',  όπου παρουσιάζονται θέσεις μόνο Ρουμάνων και εκρουμανιασμένων ή ρουμανιζόντων (γνωστές προπαγανδιστικές) με  εξαίρεση  την πρώτη (θέση). Ακόμα, από το ίδιο ίδρυμα  οργανώνεται συνέδριο με τίτλο ‘Οι λησμονημένοι των Βαλκανίων’, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και οι Κουτσόβλαχοι. Οποιαδήποτε λήθη αυτών είναι αδιανόητη και ανεδαφική (διάσημοι Βλάχοι ευεργέτες, πλούσια βιβλιογραφία κλπ). Είναι προφανές ότι  αποσκοπείται αναζωπύρωση του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ 100 χρόνια Βαλκανικοί Πόλεμοι

Ο Γ. Λεκάκης και ο Αχ. Λαζάρου ενώ μελετά ένα
δημοσίευματου ''Χρόνου''. Στην εκδήλωση που έγινε
προς τιμήν του στο Δήμο Μάνδρας

Του Γιώργου Λεκάκη

Πώς οι Ρουμάνοι προσπάθησαν να... «ρουμανοποιήσουν» τους βλάχους!

Ο γράφων είχε την χαρά και την σπάνια τιμή να μιλήσει για τον καθηγητή Αχιλλεύς Γ. Λαζάρου και το έργο του, σε ανάλογη εκδήλωση που διοργάνωσε προσφάτως ο Δήμος Μάνδρας-Ειδυλλίας Αττικής, ο δήμαρχος κ. Γεώργιος Δρίκος και η Επιτροπή Ενημερώσεως επί των Εθνικών Θεμάτων, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου. Ομιλητές στην εκδήλωση αυτή ήταν και ο κ. Δημ. Στεργίου (δημοσιογράφος- συγγραφέας) και ο κ. Β. Φίλιας (τ. πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου-κοινωνιολόγος). Συντονιστής ήταν ο καθηγητής κ. Π. Παπαγαρυφάλλου (πρόεδρος της Επιτροπής Ενημερώσεως επί των Εθνικών Θεμάτων).

Σε αυτήν την ομιλία μου, για τον καθηγητή κ. Λαζάρου, με τον οποίο μας ενώνουν πολλοί αγώνες σε επιστημονικά χαρακώματα, κατά των διεθνών προπαγανδιστών, που θέλουν -με «επιστημονική κάλυψη»- να καταληστέψουν τον ελληνικό πολιτισμό, είχα πει, μεταξύ άλλων:

«Πριν μιλήσει κανείς για τον καθηγητή ρωμανιστή-βαλκανολόγο Αχιλλέα Λαζάρου, θα πρέπει πρώτα να νηστεύσει επί 40ήμερον, όπως έκαναν οι παλαιοί αγιογράφοι, οι ταλιαδόροι των τέμπλων, οι πετράδες των ναών...

Κάθε φορά που κάποιος θα αποφασίσει να μιλήσει για να βάλει τάξη στα Βαλκάνια, αυτήν την ευρωπαϊκή χερσόνησο, που ονοματίσθηκε από τον Βάλχανο Δία, κύριο των ηφαιστείων (εξ ου και volcano το ηφαίστειο), ο οποίος λατρευόταν στην μινωική Κρήτη, δεν μπορεί να μην πυροδοτήσει αντιδράσεις, που ούτε λίγο-ούτε πολύ οδήγησαν σε δυο Παγκόσμιους Πολέμους...

Για όλους εμάς, που γεννηθήκαμε έχοντας στα χείλη ανενδοίαστα ως παροιμιώδη φράση το επίθετο «βλάχος» να αποδίδεται σε κάθε άξεστο και απολίτιστο, ήλθε ο Αχ. Λαζάρου να σταθεί ανάχωμα στην πολιτιστική μας έκπτωση, στην εθνική μας κατρακύλα, στην εθνο-λαογραφική μας ανεπάρκεια.

Γνώρισα τον καθηγητή όταν έγραφα, επί 6ετία, το βιβλίο μου «Ήπειρος, η γωνιά που πέτρωσε στο 5», που συνόδευε το έργο «Ήπειρος της πεντατονίας». Εκεί, θαύμασα τον πολιτισμό της Πίνδου (Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Ηπείρου), και ανατολικά και δυτικά αυτής της ραχοκοκκαλιάς του κυρίου σώματος της (σημερινής) Ελλάδος... Εκεί δεν μπορεί να μη διακρίνει κανείς πως όλος αυτός ο πολιτισμός, που ξεκινά απ' τα απώτατα, τα αρχαιότατα χρόνια, από την Παλαιολιθική Εποχή, δηλ. δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν από σήμερα, δεν δημιουργήθηκε από ευκατάστατους μορφωμένους, σπουδαγμένους και λογίους, αλλά από ανθρώπους της υπαίθρου, της γης και των ορέων, από την λαϊκή σοφία τους, και την παρατηρητικότητά τους. Οι βλάχοι, ο κύριος όγκος αυτού του πληθυσμού, που κατοικούσε ανέκαθεν και κατοικεί ακόμη στην Πίνδο, ήσαν αυτοί που σήκωσαν το βάρος μιας πολιτιστικής επαναστάσεως, μιας εξάρσεως πολιτισμού, που δεν την περίμεναν τα μεγάλα αστικά κέντρα, τα οποία διαφέντευαν και εξουσίαζαν τους πληθυσμούς της υπαίθρου. Στο μεγάλο βάθος χρόνου, ο τακτικός επισκέπτης και συναλλασσόμενος με την φύση, βλάχος, ήταν αυτός που «ρωτώντας πήγαινε στην πόλη», που έδωσε λύσεις, κάθε που «κόλλαγε» ο τεχνολογικός πολιτισμός, ο «τεχνικός άνθρωπος».