Παρασκευή 13 Μαρτίου 2015

Γ. Τσούγκας - Κρούσοβο Πελαγονίας


Είναι γνωστό, ιδιαίτερα σ' εκείνους που έλκουν την καταγωγή τους από τα βλαχοχώρια, το ετυμολογικό λεξικό της Κουτσοβλαχικής του διαπρεπούς Έλληνα Γυμνασιάρχη, με καταγωγή από το Λιβάδι Ολύμπου, Κων/νου Νικολαϊδη, που εκδόθηκε το 1909. Το λεξικό αποτέλεσε ένα από τα ισχυρά όπλα των βλαχόφωνων Ελλήνων στον αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας αφού αναζήτησε για πρώτη φορά την ετυμολογική προέλευση των λέξεων της κουτσοβλαχικής αντιπαραβάλλοντας τες με τις αντίστοιχες της δακορουμουνικής και τεκμηρίωσε επιστημονικά την ελληνικότητα του βλαχόφωνου στοιχείου. 

Ο Κ. Νικολαϊδης αντιμετώπισε με ευθύνη το έργο του και μετά το πέρας της συγγραφής του απέστειλε όλα τα στοιχεία που είχε σε 6μελή επιτροπή στο Βόλο την οποία αποτελούσαν διακεκριμένοι Βλάχοι στην καταγωγή, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Γρεβενιώτης Ιωάννης Γραμματικός, δικηγόρος από το Περιβόλι. Τα άλλα μέλη υπήρξαν: ο Ν. Παπανικολάου, Πρωτοδίκης από το Μέτσοβο, ο Δ. Γενή-Σεβδάς, τελωνιακός από το Βλαχολίβαδο Ολύμπου, ο Ν. Σακελλαρόπουλος, έμπορος από το Βλαχολίβαδο, ο Γ. Τσούγκας, ωρολογοποιός από το Κρούσοβο και ο Σ. Ζουρναζόπουλος από το Μοναστήρι. [β.π: εδώ]

Ο Γ. Τσούγκας από το Κρούσοβο ήταν ένας από τους διακεκριμένους Βλάχους 
της 6μελούς επιτροπής που αξιολόγησε το Ετυμολογικό Λεξικό Κουτσοβλαχικής 
του Κ. Νικολαϊδη το οποίο, αναμφισβήτητα, αποτέλεσε σπουδαίο έργο για 
τον ελληνισμό και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Τρίτη 10 Μαρτίου 2015

Σπυρίδων Σφέτας - Το τέλος της Βαλκανικής Αντάντ και η διάσταση του Κουτσοβλαχικού στις Ελληνορουμανικές σχέσεις 1939-1941


Σπυρίδων Σφέτας, αναπληρωτής καθηγητής του 
Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ.

Ομιλία με θέμα: 
'' Το τέλος της Βαλκανικής Αντάντ και η διάσταση του 
Κουτσουβλαχικού στις Ελληνορουμανικές σχέσεις 1939-1941.''

15ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης 
Παραδοσιακής Μουσικής και Χορών.
Νάουσα 6 & 7 Σεπτεμβρίου 2014.

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2015

Κυριακή 8 Μαρτίου 2015

Οικογένεια Στέργιου Στεργίου - Γκόπεσι Πελαγονίας



Ο Ιωάννης Χατζής (παλαιό επώνυμο Στεργίου) με ομπρέλα και λαιμοδέτη, κοντά στα τριάντα, με μια θεία του και την κόρη της. Από το σόι του Γκοπεσίου - Η φωτογράφηση έγινε στη Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 1912.

"Ενθύμησις, Θεσσαλονίκη, Ιωάννης και Φανή και Ελένη''.

Ο Ιωάννης ήταν γιός του Στέργιου Στεργίου, φραγκοράπτη που έραβε σε πολλές περιοχές, από τα Βελεσσά έως τις αλβανικές ακτές αλλά είχε μαγαζί στο Μοναστήρι. Ο γιός του Ιωάννης έφυγε από το Γκόπεσι, περί το 1895 και έζησε στην Πράγα, στο Βουκουρέστι και αλλού. Εγκαταστάθηκε με τη μάνα και τα αδέρφια του στη Θεσσαλονίκη στα τέλη της δεκαετίας του 1910 και παντρεύτηκε την Ελένη Μητσοπούλου το 1912.

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015

Αρχιερατικό Μνημόσυνο των Μεγάλων Εθνικών Ευεργετών και άξιων τέκνων του Μετσόβου



Λαμβάνουμε την τιμή να σας προσκαλέσουμε στο 
Αρχιερατικό Μνημόσυνο των 
Μεγάλων Εθνικών Ευεργετών και άξιων τέκνων του Μετσόβου 
που θα τελεστεί την Κυριακή 22 Μαρτίου 2015 και ώρα 9.30 π.μ στον 
Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στην οδό Ακαδημίας 67. 

Για τους Εθνικούς Ευεργέτες θα μιλήσει ο καθηγητής της 
Θεολογίας του Α.Π.Θ. κ. Μιχαήλ Γ. Τρίτος. Κατόπιν ο Σύλλογος θα δεξιωθεί 
τους προσκεκλημένους του για καφέ στο Ξενοδοχείο Τιτάνια, Πανεπιστημίου 52. 

Η παρουσία σας θα αποτελέσει μεγάλη τιμή για το Μέτσοβο και το Σύλλογο μας.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο

                Ο Πρόεδρος                                            Ο Γενικός Γραμματέας
      Απόστολος Κ. Μπίσας                                        Ιωάννης Κ. Τσίμπας


Πηγή: romianews

''Το Άδοξο τέλος της οικογένειας του Γεωργάκη Ολυμπίου'' του Γρηγόρη Βέλκου - Παρουσίαση βιβλίου



Την Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015, ώρα 7.00 μ.μ.
Στην αίθουσα εκδηλώσεων της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών
Εθνικής Αμύνης 4, Τ.Κ. 54621
(απέναντι από τον Λευκό Πύργο & την Λέσχη Αξιωματικών),
Τηλ. 2310271195 - Fax. 2310271501

Θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου του 
συγγραφέα-εκπαιδευτικού Γρηγόρη Βέλκου με τίτλο:
“Το Άδοξο τέλος της οικογένειας του Γεωργάκη Ολυμπίου”

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι πανεπιστημιακοί
Νίκος Βαρμάζης και Γιώργος Συνεφάκης

Είναι μία ακόμη έκδοση του Συλλόγου Λιβαδιωτών Θεσσαλονίκης 
«Ο Γεωργάκης Ολύμπιος»,
στον οποίο ο συγγραφέας παρεχώρησε ευγενώς τα δικαιώματα.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2015

Πρόσκληση του Συνδέσμου Μοναστηριωτών και των Πέριξ «Η Καρτερία» στον εορτασμό της Κυριακής της Ορθοδοξίας



Η Πρόεδρος και το Δ.Σ  του Συνδέσμου Μοναστηριωτών και των Πέριξ 
«Η ΚΑΡΤΕΡΙΑ» 
σας προσκαλούν στην πατροπαράδοτη γιορτή της Κυριακής της Ορθοδοξίας,  
την Κυριακή 1 Μαρτίου 2015 στις 11:30 πμ, στην αίθουσα της 
Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Εθνικής Αμύνης 4 στη Θεσσαλονίκη.

Πρόγραμμα:

Χαιρετισμός της Προέδρου του Συνδέσμου κ. Βιολέτας Παπαθανασίου

Ομιλία με θέμα: 
''Η Εικόνα του Μοναστηρίου μέσα από τις Αρχιτεκτονικές Δημιουργίες''

Ομιλητές: 
κ. Μαρία Καμπούρη, Καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της 
Αρχιτεκτονικής Σχολής του Α.Π.Θ.
κ. Σοφοκλής Κωτσόπουλος, Δρ. Αρχιτεκτονικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2015

Το σπαθί του Απόστολου Αρσάκη και το χρέος της Φιλεκπαιδευτικής


Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΚΟΓΚΑ

Στη θαυμάσια έκθεση κειμηλίων που οργανώθηκε από τον Δήμο Ιωαννιτών και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων με την ευκαιρία του εορτασμού της 102ης επετείου από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, μεταξύ των φυλακτών μνήμης που θαυμάσαμε ήταν και το σπαθί του Απόστολου Αρσάκη.
Όπως μας πληροφόρησαν οι υπεύθυνοι του Βυζαντινού Μουσείου, το σπαθί αυτό είναι μέρος της συλλογής Φ. Ραπακούση και το μετέφερε στα Γιάννενα από τη Ρουμανία. Στη λεπίδα του είναι εγχάρακτη, με πυρογραφία, η επιγραφή: ΑΠΟΣΤΟΛ(Η) ΑΡΣΑΚΗ Χ(Ο)Τ(Α)Χ(Ο)Β(Α) και η συμπληρωματική πληροφορία ότι κατασκευάστηκε το 1813 από Γιαννιώτες ασημουργούς και δωρήθηκε με την ευκαιρία της απονομής σ' αυτόν του Διδακτορικού Διπλώματος της Ιατρικής. 

Το σπάνιο αυτό κειμήλιο μας φέρνει στη σκέψη μας τον μεγάλο εθνικό ευεργέτη, τον Απόστολο Αρσάκη, που γεννήθηκε στο μικρό ορεινό χωριό Χοταχόβα της Πρεμετής και, αφού ξενιτεύτηκε στη Ρουμανία μετά τις σπουδές του στην Ιατρική, ανέλαβε υψηλά καθήκοντα και διέπρεψε σε πολλούς τομείς, ενώ ακόμη αναδείχτηκε και Υπουργός στη Ρουμανία. Όλο του τον πλούτο τον διέθεσε για την μόρφωση των κορασίδων της πατρίδας και παρέμεινε ανύπανδρος ώστε να μη δαπανήσει ούτε δραχμή για δική του οικογένεια.
Έτσι λοιπόν με δύο δωρητήρια συμβόλαια το 1867 (το αριθμ. 8163/14-7 -1867) και το 1871 (το αριθμ. 14991/20-2-1971) παρεχώρησε στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αθηνών τεράστια χρηματικά ποσά για τους σκοπούς της, υπό τον όρο «να αναδεχθεί η ρηθείσα Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία την εποπτείαν της ιδρυθείσης υπ αυτού σχολής εις το χωρίον της γεννήσεώς του Χοταχόβαν, πλησίον της Πρεμετής και με την υποχρέωσσιν να δαπανά κατ' έτος δι' αυτήν με τους αναγκαίους διδασκάλους δραχ. 3.000 ετησίως». Έτσι, έφυγε ευχαριστημένος γιατί πλέον το σχολείο αυτό θα καταστεί μίαν ημέρα μουσοτροφείον γιατί είχε την καλή τύχη να τεθεί υπό την προστασία του Συμβουλίου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας.

Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2015

Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας αποχαιρετά τον Αχιλλέα Χαλκιά


Στο όνομα των απανταχού ξενιτεμένων Ηπειρωτών, στο όνομα των φίλων της Ηπείρου και της λαϊκής παράδοσης, ο κορυφαίος φορέας της Ηπειρώτικης Αποδημίας, η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, αποχαιρετά τον πρωτομάστορα της Ηπειρώτικης Μουσικής, τον Αχιλλέα Χαλκιά. 

Ο Αχιλλέας Χαλκιάς, γεννημένος στα 1937 στο ακριτικό Δελβινάκι, ήταν γόνος δύο σπουδαίων μουσικών οικογενειών της Ηπείρου. Ο πατέρας του, ο περίφημος Περικλής Χαλκιάς, έπαιζε κλαρίνο, το ίδιο και ο αδελφός του, σε εκείνον έλαχε να καταπιαστεί με το βιολί στο οποίο μυήθηκε από παιδί παντελώς αυτοδίδακτος. Μεγαλωμένος εν μέσω πολέμου, κατοχής και εμφυλίου, η διαδρομή του ακολούθησε τις δύσκολες αλλά και δημιουργικές, πολυταξιδεμένες στράτες του Ηπειρώτικου μισεμού. Από το Πωγώνι στην Αθήνα και από εκεί για δύο ολόκληρες δεκαετίες στην Αμερική και μετά πάλι πίσω, στην Αθήνα και από εκεί σε όλη την Ελλάδα και στον κόσμο όλο, παντού όπου ταξίδεψε με διαβατήριο τη μουσική του δεξιοτεχνία, ισοϋψής σε καλλιτεχνικό ανάστημα στο πλευρό του αδελφού του, κορυφαίου πρεσβευτή της Ηπειρώτικης Παράδοσης Πετρολούκα Χαλκιά. 

Ο Αχιλλέας Χαλκιάς πρέσβευε όχι μόνο την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του στο βιολί αλλά και έναν κόσμο ολόκληρο, τον κόσμο μιας αέναης μουσικής σκυταλοδρομίας γενεών και γενεών σε έναν από τους ύστατους και, ίσως, αναντικατάστατους κρίκους. Εκπροσωπούσε επάξια τους πρωτομάστορες της παράδοσης που επιβεβαίωναν την αξία τους στον αυθεντικό της στίβο, στα πανηγύρια και τις κοινωνικές εκδηλώσεις του λαού μας, στο γενέθλιο τόπο και στην αποδημία και εισέπραταν την αναγνώριση στην αγάπη των Ηπειρωτών σε όλο τον κόσμο αλλά και την αναγνώριση της τέχνης και του ήθους τους από τους συναδέλφους τους κάθε γενιάς. 

Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2015

Η μετακινούμενη κτηνοτροφία κάποτε...


Tο Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας συμμετείχε στην 10η Πανελλήνια Γεωργική Κτηνοτροφική Περιβαλλοντική Έκθεση, που πραγματοποιήθηκε στον σκεπαστό εκθεσιακό χώρο στη Νεάπολη.

Το θέμα της έκθεσης του μουσείου ήταν «Η μετακινούμενη κτηνοτροφία, από τη θεσσαλική πεδιάδα προς τα ορεινά της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και της Ηπείρου».

Η έκθεση διήρκησε μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου και περιλάμβανε φωτογραφίες από το αρχείο του μουσείου και σχετικά αντικείμενα από τις συλλογές του, με κεντρικό την τσαντήρα, πρόχειρη τέντα που έστηναν οι κτηνοτρόφοι για τη διανυκτέρευσή τους κατά τη μετακίνηση.

Στο θεσσαλικό χώρο την κτηνοτροφία ασκούν κατά παράδοση οι μετακινούμενοι πληθυσμοί, ενώ με μικρής κλίμακας κτηνοτροφία ασχολούνται και οι μόνιμα εγκαταστημένοι ορεινοί πληθυσμοί. Σαρακατσάνοι, Βλάχοι, Κουπατσαραίοι, Αρβανιτόβλαχοι, νομάδες και ημινομάδες, είναι οι ελληνικές πληθυσμιακές ομάδες που μέσω της μετακινούμενης κτηνοτροφίας αιγοπροβάτων διαχειρίζονται τα γαλακτοκομικά και τα άλλα προϊόντα της ζωοκομίας.
Μέχρι τα μέσα του 20ού αι., κατοικούν το χειμώνα στις πεδιάδες και το καλοκαίρι στα ορεινά.