Τρίτη, 11 Φεβρουαρίου 2020

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΑΠΤΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΧΙΚΗΣ


Διαβάσαμε με πολύ προσοχή το κείμενο της γλωσσολόγου επίκουρης καθηγήτριας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο κ. Μαρίας Τσίγκου και εκείνο του κ. Γ. Χατζητέγα μέλους της Συντροφιάς Βλάχων της Αθήνας, βλ.: efsyn.gr

Οι δικές μας παρατηρήσεις είναι απόρροια των επαφών μας με πολλούς φίλους μέλη Συλλόγων Βλάχων από τα βλαχοχώρια του Ελληνικού χώρου και όχι φυσικά των Σκοπίων ή της Αλβανίας.
Ν’ αναφέρουμε επίσης ότι και οι δύο είμαστε ομιλητές του ιδιώματος της ιδιαίτερης περιοχής μας το οποίο μάθαμε από τους γονείς μας με όλες τις διαφορές που δυσκολεύουν πολλές φορές την συνεννόηση διότι η βλαχική είναι ένα σύνολο από μη ομογενοποιημένα ιδιώματα κι αυτός είναι ο πλούτος της και η ομορφιά της, η διαφορετικότητα που μας ενώνει στη μία και μοναδική πατρίδα η οποία ποτέ δεν μας καταπίεσε να μη μιλούμε τα βλάχικα όπως διατείνονται ψευδώς κάποιοι!

Μέχρι πρόσφατα η Γλωσσολογία αδυνατούσε να αποφανθεί με ποια κριτήρια ο γλωσσικός κώδικας ενός πληθυσμού χαρακτηρίζεται ξεχωριστή γλώσσα και πότε διάλεκτος ή ιδίωμα. Οπότε άλλοι παράγοντες έπαιζαν σημαντικό ρόλο όπως π.χ. η πολιτική βούληση και σύμφωνα με την γνωστή ρήση του γλωσσολόγου Μαξ Βαϊνράϊχ (Max Weinreich) «Μία γλώσσα είναι μια διάλεκτος εξοπλισμένη με στρατό και ναυτικό» που τονίζει πόσο βαρύνει ο πολιτικός και κρατικός παράγοντας σε τέτοια θέματα. Και η βλαχική δεν είχε ποτέ ούτε στρατό ούτε ναυτικό διότι ουδέποτε υπήρξε έθνος Βλάχων! Οπότε το αν είναι αυτόνομη γλώσσα η βλαχική είναι η άποψη μιας μικρής μερίδας επιστημόνων των οποίων αδυνατούμε να κατανοήσουμε τα κίνητρα της διαφωνίας τους με τους υπόλοιπους.
Βεβαίως, η σύγχρονη Γλωσσολογία επιχειρεί να επιλύσει το πρόβλημα με την υιοθέτηση μιας άλλης οπτικής με την οποία προσεγγίζεται η διάκριση «γλώσσα-διάλεκτος», με την εισαγωγή της έννοιας του «γλωσσικού συνεχούς» αλλά αυτό είναι θέμα ειδικών επιστημόνων κι όχι δικό μας.

Αν η βλαχική είναι αυτόνομη γλώσσα ή διάλεκτος ή ιδίωμα κλπ. μας είναι αδιάφορο, για εμάς τους Βλαχόφωνους Έλληνες είναι η δεύτερη μητρική γλώσσα, το πολιτιστικό στοιχείο, που μας έμαθαν οι γονείς μας παράλληλα με τα ελληνικά συνεχίζοντας την προφορική παράδοση που είχαν κληρονομήσει χωρίς να έχουν σχεδόν καμμιά γνώση για τις ιστορικές συνθήκες της Ρωμαιοκρατίας που οδήγησαν τον πληθυσμό της Πίνδου να μιλάει και αυτόν τον επίκτητο γλωσσικό κώδικα γιατί ελληνικά και μιλούσαν και έγραφαν όλοι.

Αυτή τη στιγμή οι Βλαχόφωνοι Έλληνες γίνονται άλλη μία φορά θεατές στο ίδιο έργο: να γίνονται συνέδρια για ζητήματα τα οποία τους αφορούν ΧΩΡΙΣ τους ίδιους, από μικρές αλλά δυναμικές ομάδες οι οποίες σε καμμιά περίπτωση δεν δικαιούνται να επιβάλλουν την άποψή τους στην μεγάλη μάζα των Βλαχοφώνων Ελλήνων η οποία δεν συμμετέχει! Επί ενάμιση αιώνα περίπου η Ρουμάνικη προπαγάνδα προσπάθησε να τους πείσει ότι δεν είναι Έλληνες αλλά απέτυχε διότι «σκόνταψε» στην ισχυρή προσήλωσή τους στο Ελληνικό Έθνος: και είναι γνωστός ο αυτοπροσδιορισμός τους ως Βλαχοφώνων / Λατινοφώνων Ελλήνων.

Παρασκευή, 10 Ιανουαρίου 2020

Η μέριμνα των Μοσχοπολιτών για την Ι. Μονή Οσίου Ναούμ Αχρίδας


Ι. Μονή Οσίου Ναούμ Αχρίδας
Οἱ πηγές γιά τήν ὀργάνωση τῆς Ἐκκλησίας στήν Μητροπολιτική περιφέρεια Κορυτσᾶς εἶναι λίγες. Ὑπῆρχαν οἱ Κώδικες Ἱ. Ναῶν τουλάχιστον στά μεγάλα κέντρα ὅπως στή Μοσχόπολη, στήν Κορυτσᾶ, στό Βυθκοῦκι, στήν Ὑπισχία, στή Ζήτσιστα, στή Χότσιστα κ.ἄ. Τό κομμουνιστικό καθεστώς τοῦ Χότζα εἴτε τούς κατέστρεψε εἴτε τούς κατέκρυψε στά κρατικά ἀρχεῖα, ὅπου εἶναι ἀπρόσιτα στούς ἐπιστήμονες. Ὅ,τι κατορθώσαμε[6] νά ἔχουμε σέ φωτοτυπίες στό ἀρχεῖο μας στάθηκε πολύτιμο γιά νά συνθέσουμε μερική εἰκόνα τῆς ὅλης προσπάθειας τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν ἐπιβίωση τῶν χριστιανῶν καί κατ’ ἐπέκταση τῶν Ἑλλήνων στήν ἐν λόγῳ περιοχή. 

Τό ἔτος 1662 ἡ Ἐκκλησία μερίμνησε γιά τήν Ἱ. Μονή Ὁσίου Ναούμ ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Κώδικας[7] Ἱ.Μ. Ἁγίου Προδρόμου Μοσχοπόλεως σέ συνεργασία μέ τήν δημογεροντία τῆς Μοσχοπόλεως: 

«Ἴσον ἀπαράλλακτον ἀντιγραφέν ἐκ τοῦ Κώδικος τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Προδρόμου / ἐν Μοσχοπόλει /. 
Κατά τόν καιρόν ἐν ἔτει σωτηρίῳ χιλιοστῷ ἑξακοσιοστῷ ἑξηκοστῷ δευτέρῳ <͵αχξβ΄> ἐπει/δή τό Μοναστήριον τοῦ ἁγίου Ναούμ ἔμεινεν ἔρημον χωρίς ἐπιστάτιν καί χωρίς Ἡγούμενον / οἱ Μοσχοπόλεως ἄρχοντες φιλευσεβεῖς καί εὐλαβεῖς ὄντως εἰς τά θεῖα Τεμένη καί εὐαγεῖς / οἴκους // θεία καί δυναστεία ἐσήκωσαν τόν Χατζῆ Γαβριήλ ἀπό τόν ἅγιον Πρόδρομον καί στέλνοντάς του εἰς τόν ἅγιον Ναούμ τόν ἀποκατέστησαν ἐκεῖ Ἡγούμενον διά νά ἐπιστατῇ τήν σεβάσμι/ον ἐκείνην Μονήν. Ὁ δέ Θεοδόσιος ἔμεινεν Ἡγούμενος τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Προδρόμου, ὁ δέ / Χατζῆ Γαβριήλ, ὡς ἐπῆγεν ἐκεῖ ἐκαλλώπισεν τό Μοναστήριον, ἔκτισε τόν Νάρθηκα, τό σκευο/φυλακίον, καί ἅπαντα τά ὁλόγυρα τοῦ μοναστηρίου κελλία, ... καί κάτω, τήν Πολνίτζαν / τόν Ζαμικνᾶν καί τούς πρός τήν λίμνην ὀντᾶδες, τά μαγηρεῖα, τά ἀμπάρια καί τούς πρός ἀμπελώνας / ὀντᾶδες μέ τό κλεμερλίδικο ἀχοῦρι, ὅτι μόνον τόν φοῦρνον εὑρῆκε παλαιόν καί τό μαγηρεῖον / ἄλλο δέν εἶχε / Ὁ γράψας Νικόλαος Ζωγράφου / ὁ καί Ἐπίτροπος τοῦ Ὁσίου Ναούμ / 
(Ὑπογραφή) Ὁ Κορυτζᾶς ∆ωρόθεος βεβαιοῖ / 
Ἐν Κορυτσᾷ τῇ 20 7βρίου 1875». 

Παλιές φωτογραφίες: Ενθύμιον αγάπης προς το Κρούσοβο


Ορισμένες παλιές φωτογραφίες έχουν συναισθηματική και ιστορική αξία, ειδικά όταν προέρχονται από ένα εκλεκτό κομμάτι του ελληνισμού, όπως αυτό της Πελαγονίας που είχε την ατυχία να βρεθεί εκτός ελληνικών συνόρων, να βιώσει δύσκολες περιπέτειες και κατά το μεγαλύτερο τμήμα του, ειδικά μετά το 1912, σταδιακά να εκσλαβιστεί...

Μια φωτογραφία που εστάλη το 1925 από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στο Κρούσοβο της Πελαγονίας και φέρει στην πίσω όψη, στα ελληνικά, την εξής αφιέρωση:

'' Δι' ενθύμιον εις την Αγαπητήν μου θείαν Νίκα
Αιγύπτω, 20 Οκτωβρίου 1925.
Με αγάπην ο ανεψιός Γεώργιος Νάκας

(Προς)
Κυρίαν
Δομνίκα Αν. Βαγγελίτσα
Εις Κρούσοβον ''

Χαμένος είσαι όταν δεν σε σέβονται. Και δεν σε σέβονται όταν δεν σε φοβούνται.


Γεώργιος Παπαδόπουλος Τετράδης

Κι αυτό δεν ισχύει μόνο στη διεθνή πολιτική. Ισχύει και στίς καθημερινές σχέσεις. Με εξαίρεση τους ελάχιστους ανθρώπους που σέβονται επειδή έχουν Παιδεία. Μια μειοψηφία που ανήκει στίς προθήκες των μουσείων.

Όσοι προσπαθούν να εξαγάγουν συμπεράσματα από τη συνάντηση Μητσοτάκη- Τράμπ πρέπει να μην ξεχνούν ότι ο κόσμος έχει δύο μεγέθη: Τον μεγάκοσμο και τον μικρόκοσμο. Για τον μεγάκοσμο η συνάντηση δεν έχει καμιά αξία. Γιατί ο μεγάκοσμος παρατηρεί το ανθρώπινο είδος να εξακολουθεί μετά από 50.000 χρόνια πάνω στη Γή να σκοτώνεται και να ζει υπο καθεστώς έμφυλου φόβου για τα ίδια πράγματα. Τις πηγές και τα εδάφη. Τήν κατοχή για την επιβίωση της ομάδας και όχι του συνόλου. Και σ αυτό δεν έχει αλλάξει νοοτροπία ούτε κατ ελάχιστο.Έχει αλλάξει τεχνικές. Διαχείρισης της ίδιας νοοτροπίας. Πρόκειται για ένα πρωτόγονο είδος. Ένας εξελιγμένος πίθηκος.

Κανείς δεν ξέρει αν ο πίθηκος αυτός θα καταφέρει να σηκωθεί στό ύψος των δυνατοτήτων που του δίνει η νόηση. Γιατί του το δίνει. Και κανείς δεν ξέρει αν το "αν" συμβεί "πότε" θα συμβεί. Πάντως, σε χρόνο πολύ μακρυνό από τον δικό μας. Αν.

Κι εδώ ερχόμαστε στόν μικρόκοσμο. Στό τώρα. Στήν επιβίωση υπό αυτές τις συνθήκες. Όχι πια με κριτήρια ανθρώπινα- κατά τη δυνατότητα- αλλά πιθηκίσια. Κρητήρια ανθρωποφάγου πολέμου. Κριτήρια ψυχασθένειας.

Για να το ξεκαθαρίζουμε από την αρχή, η Ελλάδα είχε λίγες φορές στήν ιστορία της αξιοσέβαστη- για τους ξένους- εξωτερική πολιτική. Επί Ελ. Βενιζέλου, Μεταξά, Καραμανλή του Α', Παπανδρέου, Ανδρέα και Καραμανλή του Β' (λέγε με Μολυβιάτη). Και δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι προαναφερθέντες είχαν την ίδια πολιτική. "Αν θέλεις ειρήνη πρέπει να ετοιμάζεσαι για πόλεμο".

Δευτέρα, 6 Ιανουαρίου 2020

Костадин Тахов хвана кръста в Пещера - Ο Kostadin Tahov έπιασε τον Σταυρό των Θεοφανείων στην Πέστερα


Стотици жители и гости на Пещера пренебрегнаха студеното време и дойдоха около езерото в централния парк на града, за да бъдат част от Богоявленския ритуал по хвърлянето на кръста. Йордановден в Пещера започна със шествие, водено от всички пещерски свещеници. Костадин Тахов на 16 г., Георги Петров на 19г. и Йордан Ибишев на 22 години, който пристигна в Пещера заради празника от гр. Рединг в Обединеното Кралствоq бяха мераклиите, които предварително са представили кръщелно свидетелство. За втора, поредна година от ледените води на езерото кръста извади Костадин Тахов. През последните години в ритуала биват допуснати само онези, които предварително са заявили желание в съответния църковен храм.

(Μετάφραση) Εκατοντάδες κάτοικοι και επισκέπτες στη Πέστερα αγνόησαν το κρύο και έφθασαν γύρω από τη λίμνη στο κεντρικό πάρκο της πόλης για να συμμετάσχουν στο τελετουργικό του Σταυρού. Η Ημέρα των Θεοφανείων στη Πέστερα ξεκίνησε με μια πομπή υπό την ηγεσία όλων των ιερέων της πόλης. 

Ο 16-χρονος Kostadin Tahov, ο 19-χρονος Georgi Petrov και ο 22-χρονος Ιordan Ibisev, που έφτασαν για τις διακοπές των γιορτών στη Πέστερα από την πόλη Reading της Αγγλίας, ήταν οι μερακλήδες οι οποίοι βούτηξαν για τον Σταυρό. Για δεύτερη συνεχή χρονιά ο Kostadin Tahov κατάφερε να πιάσει τον Σταυρό στα παγωμένα νερά της λίμνης. 
Τα τελευταία χρόνια επιτρέπεται να εκτελέσουν το τελετουργικό μόνο άτομα που έχουν δηλώσει από πριν την επιθυμία τους σε κάποιον από τους Ιερούς Ναούς της πόλης. 

Από το ιστολόγιο Βλαχόφωνοι Έλληνες:

Σάββατο, 4 Ιανουαρίου 2020

Το Πριγκιπάτο της Πίνδου στον 21ο αιώνα (1)


Γράφει η Λίτσα Αναστασίου

Μέρος Α΄ 

Κάποιος φίλος, που ξέρει ότι είμαι και βλαχόφωνη,  μου έστειλε πριν καιρό το λινκ ενός προφίλ του Φ/Β. H πρώτη μου αντίδραση ήταν να γελάω μία εβδομάδα! Ιδού το λινκ: 

Μετά τα πρώτα γέλια είπα να το ψάξω για να καταλάβω περί τίνος πρόκειται. Φαντάστηκα κάποιον ελαφρόμυαλο, λισιόρου στα βλάχικα, που ονειρεύεται μεγαλεία! Όμως, όσο προχωρούσα πιό βαθιά στην αναζήτηση άρχισαν να μου κόβονται τα γέλια!
Βρήκα ένα τέλεια οργανωμένο «Πριγκιπάτο της Πίνδου», στα πρότυπα των υπαρκτών πριγκιπάτων, στο Ίντερνετ και στην παρουσίαση στο Φ/Β!

Ξεκίνησα από τις φωτογραφίες των «πριγκίπων» όπου αναφέρονται οι τίτλοι, ιταλικοί όλοι και αντιστοιχούν σε περιοχές της Σικελίας και Καλαβρίας. Αν υπάρχουν και ανάλογοι τίτλοι στο Λίμπρο ντ’ Όρο της Ιταλίας που είναι υπαρκτό, δεν  το  γνωρίζουμε. Όμως, βλέπουμε μεταξύ των άλλων και δύο ελληνικούς: Δούκας και Δούκισσα της Μακεδονίας και Δούκας και Δούκισσα της Σαμαρίνας! 

Μάλιστα! υπάρχουν «Δούκας και Δούκισσα» της Σαμαρίνας! (φωτο Νο 1 και 2)

Ξεκίνησα από τις πληροφορίες για να ξετυλίξω το κουβάρι και μάλιστα από το Μανιφέστο του «Πριγκιπάτου»! Το τι ιστορικές ανακρίβειες περιέχει είναι μια άλλη ιστορία αλλά παρουσιάζουν ενδιαφέρον τα όσα υποστηρίζει και διακινεί στο Ίντερνετ για να παραπληροφορούνται οι ανίδεοι! 

Τετάρτη, 18 Δεκεμβρίου 2019

Τρίτη, 17 Δεκεμβρίου 2019

Ένα μικρό αφιέρωμα στη μνήμη του Νίκου Παπατάκη


Ένα μικρό αφιέρωμα, λόγω της ημέρας, στη μνήμη του Νίκου Παπατάκη με μια ξεχωριστή φωτογραφία...
Νίκος Παπατάκης και Τζον Κασσαβέτης, από την ταινία ''Σκιές''.

Σαν σήμερα, στις 17 Δεκεμβρίου 2010, πέθανε στο Παρίσι ο μεγάλος σκηνοθέτης της διασποράς Νίκος Παπατάκης, γιός του Στέργιου Παπατάκη από το Περιβόλι της Πίνδου (βλαχοχώρι του Ν. Γρεβενών στη δυτική Μακεδονία) που είχε εγκατασταθεί το 1908 στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας όπου ανέπτυξε μεγάλη εμπορική δραστηριότητα[1]. Εκεί γεννήθηκε ο Νίκος Παπατάκης από μητέρα ντόπια, μια καλλονή από την Αβησσυνία[2].

Το 1958, ο Νίκος Παπατάκης βρέθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου τον ενδιέφερε να ανακαλύψει την αντισυμβατική πλευρά της αμερικανικής καλλιτεχνικής ζωής. Οι αναζητήσεις του τον έφεραν στα χνάρια ενός άλλου Έλληνα, του Τζον Κασσαβέτη, ο οποίος τότε είχε αρχίσει να γυρίζει στους δρόμους της πόλης, με άγνωστους ηθοποιούς του εργαστηρίου του, την πρώτη του ταινία, «Σκιές» («Shadows»). Η ιστορία έχει να κάνει με τον ρατσιστικό τρόπο που αντιμετωπίζεται μια μαύρη γυναίκα από τον λευκό εραστή της. Ο Παπατάκης βρήκε τα χρήματα και βοήθησε τον Κασσαβέτη να ολοκληρώσει την ταινία του, η οποία αποτελεί σταθμό στην ιστορία του ανεξάρτητου αμερικανικού κινηματογράφου[3]. 

Ο σκηνοθέτης Τζον Κασσαβέτης (9 Δεκεμβρίου 1929-3 Φεβρουαρίου 1989) ήταν γιός του Νικόλαου Κασσαβέτη από το Βρυσοχώρι, βλαχοχώρι του Ζαγορίου στην Ήπειρο (συγχωριανός της μητέρας του Μάικλ Δουκάκη, που ήταν υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ το 1988). Ο Νικόλαος Κασσαβέτης ασχολήθηκε ενεργά με το Βορειοηπειρωτικό και διετέλεσε Πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ενωσης Αμερικης (Pan-Epirotic Union in America). Υπό αυτή την ιδιότητα, ήταν αυτός που έγραψε το υπόμνημα της Πανηπειρωτικής Ένωσης Αμερικής για το Συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι (1919). Αγωνίστηκε με σθένος για τα δικαιώματα των συμπατριωτών μας στη Βόρεια Ηπειρο, με προσωπικές εκκλήσεις προς τους Αμερικανούς πολίτες να βοηθήσουν ώστε να απελευθερωθούν οι συμπατριώτες μας από τον αλβανικό ζυγό[4]. 

Παρασκευή, 29 Νοεμβρίου 2019

Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας: Έκκληση προς τους πιστούς για βοήθεια στους σεισμόπληκτους


Η Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας απευθύνει έκκληση προς τους πιστούς να συνδράμουν με όποιον τρόπο μπορούν για να βοηθηθούν οι οικογένειες που επλήγησαν από τον φονικό σεισμό στην Αλβανία. Η Αλβανία ζει μια δραματική κατάσταση μετά την βιβλική καταστροφή που προκάλεσε ο εγκέλαδος, με δεκάδες νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και χιλιάδες άστεγους. Χρέος μας να συμπαρασταθούμε στους συνανθρώπους μας στη γειτονική χώρα και να υποστηρίξουμε, με όποιες δυνάμεις διαθέτει ο καθένας, το φιλανθρωπικό έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας:


Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2019

Το ανύπαρκτο έθνος των Armâni στη Βαλκανική


Αρμάνων Ευεργετών Σύναξις. Πίνακας του ζωγράφου 
Ιωσήφ Κόττα από την Σελενίτσα Β. Ηπείρου. 
Θεσ/νίκη 1998. Ιδιωτική Συλλογή.
Γράφει η Έφη Μακρή

Κι ενώ πολλοί θεωρούσαν πως στην εποχή μας έχει εκλείψει πια η ρουμανική προπαγάνδα που ήθελε τους βλαχόφωνους Έλληνες ως απόγονους των Ρουμάνων, τα τελευταία χρόνια διάφοροι κύκλοι ασχολούνται εντόνως και συστηματικά με το ζήτημα των Βλάχων της Βαλκανικής, προσπαθώντας να τους παρουσιάσουν ως ξεχωριστό έθνος.

Με το πρόσχημα, λοιπόν, της μελέτης της γλώσσας των Βλάχων και της γραπτής απόδοσής της, ανοίγουν τον «ασκό του Αιόλου» δημιουργώντας την εντύπωση αφενός πως οι Βλάχοι της Βαλκανικής ομιλούν μία ενιαία γλώσσα και αφετέρου πως πρόκειται για μια καταπιεσμένη εθνότητα των Βαλκανίων (!)

Η ρουμανική προπαγάνδα

Ο G. Weigand, Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος, το 1888 τύπωσε το βιβλίο του «Η γλώσσα των Βλάχων του Ολύμπου» και στη συνέχεια κυκλοφόρησε το δίτομο έργο του «Οι Αρωμούνοι», για το οποίο δήλωσε ξαφνιασμένος Ο Γ. Χατζιδάκις, ο πατέρας της ελληνικής γλωσσολογίας: «Απορώ που εύρε τους Αρωμούνους ο κ. καθηγητής».

Ο διακεκριμένος δηλαδή Έλληνας γλωσσολόγος υποστήριζε ότι ο Weigand καταχώρισε έναν ανύπαρκτο όρο, ενώ πραγματικά επρόκειτο για τον μόνο αποδεκτό από τους Βλάχους, οι όποιοι αυτοαποκαλούνται Αρωμούνοι (πρόφ. Armâni), και συμβάλλει εξαιρετικά στην απόδειξη της ελληνικότητάς τους.

Βέβαια, ο διακεκριμένος Γερμανός ρωμανιστής – βαλκανολόγος δεν ασχολήθηκε αυθόρμητα με τη μελέτη του γλωσσικού Ιδιώματος των Βλάχων του Ολύμπου. Σε συνάρτηση με την ευρύτερη ρωμανολογική διερεύνηση της Ν.Α. Ευρώπης είχε ιδρύσει στη Λειψία το «Ινστιτούτο Ρουμανικής Γλώσσας» με αδρότατες επιδοτήσεις από το κρατικό ταμείο της Ρουμανίας, χάρη στις όποιες εκδιδόταν και το περιοδικό «Balkan Archiv» και σειρά αυτοτελών συγγραμμάτων, όπως το έργο του «Οι Αρωμούνοι».

Σχετικά βέβαια με τη δράση της Ρουμανικής προπαγάνδας για το θέμα των Βλάχων και την ελληνικότητα των Βλάχων της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας έχουμε αναφερθεί και σε παλαιότερες δημοσιεύσεις. Κι ενώ κάποιοι ίσως θεωρούν πως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έληξε οριστικά το θέμα της προσπάθειας της προπαγάνδας να παρουσιάσει τους βλαχόφωνους Έλληνες ως Ρουμάνους ή «ρουμανίζοντες», στην πραγματικότητα η δράση τέτοιων προπαγανδιστικών κύκλων στη Βαλκανική δεν σταμάτησε ποτέ έως σήμερα.

Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2019

Οι Ηπειρώτες Βλάχοι του Φιέρι μέσα από δημοσιεύματα παλιών εφημερίδων


Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ελευθερία Ι. Νικολαϊδου μας πληροφορεί ότιτο 1895, το Φιέρι, που ήταν κέντρο κι άλλων 7-8 βλαχόφωνων χωριών, αριθμούσε 150 οικογένειες Βλάχων(1).

O Σπύρος Τζώτζας εκ Φίερι κατεδικάσθη εις 3ετή ειρκτήν ένεκα διαφορών μετά του Βρυώνη και εκάει η μεγαλοπρεπής οικία του εν Φίερι.
Πηγή: Εφημερίδα ''Ελληνισμός'' Κέρκυρας, 6 Σεπτεμβρίου 1877, Αριθ. 12, σ. 4.

Ο Σπύρος Τζώτζας, Έλληνας βλάχικης καταγωγής από το Φιέρι, ήταν πατέρας των μαθητών της Ζωσιμαίας Σχολής των Ιωαννίνων, Γεωργίου και Χαράλαμπου Τζώτζα, όπως τεκμηριώνεται και από το αρχείο της Σχολής.

''Ο Ηπειρώτης'', Ελληνικόν Χρονολόγιον του έτους 1900, Κωνσταντινούπολις.
Συνδρομηταί:
Πέτρος Μ. Πιτσινάκης (εκ Βερατίου)
Χαράλαμπος Σπ. Τζώτζας (εκ Φίερι)
Κώστας Τζώτζας (εκ Φίερι)
Πέτρος Γκέτσης (εκ Φίερι)
Χαράλαμπος Γκοτζαμάνης * (εκ Βερατίου).