Δημήτριος Λάλλας, Ύμνος εις τον Θεόν (video)

Μὲ μέλος ἐναρμόνιον,

ὑμνοῦντες τὸν αἰώνιον

δοτῆρα τῆς σοφίας,

πρὸς τὸν Θεὸν στρεφόμεθα

κ᾿ εἰς σέβας αἰσθανόμεθα

παλλούσας τὰς καρδίας.

Θεέ, ὁ ἀκροώμενος 

καὶ ὕμνον ἐκδεχόμενος

ἐκ στόματος νηπίων,

ἡμῶν τὸν ὕμνον ἄκουσον

καὶ ἵλεως ἐπάκουσον 

αἰνούντων Σε παιδίων.

Σύ, ὅστις πλήρης χάριτος,

ἀθέατος καὶ ἄρρητος 

τὸν κόσμον διευθύνεις,

δεινῶν ἡμᾶς ἀπάλλαξον 

κ᾿ εἰς τὰς ψυχάς μας στάλαξον

τὴν δρόσον τῆς είρήνης.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ' ο Μεγαλοπρεπής (1834-1912).

Γεννημένος στο Βαφειοχώρι της Κωνσταντινουπόλεως, όπου η οικογένεια του, Δεβετζή-Δημητριάδη, είχε εγκατασταθεί από το Κρούσοβο. Ο Ιωακείμ ο Γ' πατριάρχευσε δυο φορές.

Αναδιοργάνωσε εκ βάθρων τη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία, θεμελίωσε τη Μεγάλη του Γένους Σχολή, ίδρυσε την Πατριαρχική Βιβλιοθήκη, ανασυνέστησε το ιστορικό Πατριαρχικό Τυπογραφείο και εξέδωσε την Εκκλησιαστική Αλήθεια. 

Κατηύθυνε τον Μακεδονικό Αγώνα τοποθετώντας στις εμπερίστατες Μητροπόλεις της Μακεδονίας τον Δράμας Χρυσόστομο, τον Πελαγονίας Ιωακείμ, τον Καστορίας Γερμανό Καραβαγγέλη, τον Γρεβενών Αιμιλιανό και τον Κορυτσάς Φώτιο. Αντιστάθηκε σθεναρά στη ρουμανική προπαγάνδα αναμετρώμενος ακόμη και με την Υψηλή Πύλη ανοικτά και οργάνωσε τις δημόσιες αντιδράσεις σε όλα τα βλαχοχώρια.

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες - Παναγιώτης Ι. Παυλίδης (Παύλου)

Λάιστα Ζαγορίου

Παναγιώτης Ι. Παυλίδης (Παύλου)

 H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Ορειβατικός Σύλλογος Λάιστας Ζαγορίου Ιωαννίνων

« Μάταιες οι προσπάθειες να μας αποσπάσουν από τον Ελληνικό κορμό...»

~ Ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο:

εδώ

Πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη για την ταινία «Έξοδος 1826» του Βασίλη Τσικάρα

Η ιστορία των παιδιών της Σαμαρίνας που έφυγαν από το χωριό τους για να βοηθήσουν στην Έξοδο του Μεσολογγίου, το 1826, «ζωντανεύει» στη μεγάλη οθόνη μέσα από την ανεξάρτητη παραγωγή του Βασίλη Τσικάρα με τίτλο: «Έξοδος 1826» θα κάνει πρεμιέρα και στη Θεσσαλονίκη, στον κινηματογράφο Κολοσσαίον (Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 150), την Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2017. Προβολές από 23/2 έως και 1/3.

Το έργο είναι βασισμένο στο δημοτικό μας τραγούδι «Παιδιά της Σαμαρίνας», στα διασωθέντα ιστορικά στοιχεία και στη μυθοπλασία και είναι η πρώτη ταινία που γυρίζεται στην Ελλάδα, μετά από 46 σχεδόν χρόνια και τον «Παπαφλέσσα» (1971) Τζέιμς Πάρις και Φίνος Φιλμ με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ στον κεντρικό ρόλο.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ταινία, βίντεο και φωτογραφίες ακολουθήστε τον σύνδεσμο: 

pronews.gr

Το Μέγαρο Λόγγου ή «Κόκκινο Σπίτι» της Θεσσαλονίκης

Οι βλάχικες οικογένειες που ξεχώρισαν στη Νάουσα δεν ήταν λίγες...

~ Φωτο: Το παλιό εμπορικό κέντρο της Νάουσας, με τα γύρω αρχοντόσπιτα και μαγαζιά των βλάχικης καταγωγής Ναουσαίων, σημ. Πλατεία Διοικητηρίου.

Η παρουσία των Βλάχων στη σημερινή Νάουσα, χρονολογείται, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες οικογενειών με διαχρονική παρουσία στην πόλη, από την εποχή της ίδρυσής της, περί τον 14 αιώνα, στην αρχική ακόμη φάση της Οθωμανικής κατάκτησης. Στη διάρκεια των αιώνων που ακολούθησαν, συρρέουν στη Νάουσα κι άλλες βλάχικες οικογένειες από διάφορα μέρη της Μακεδονίας και από την Ήπειρο.

Οι Βλάχοι της Νάουσας μοιράστηκαν την τύχη της πόλης με τους υπόλοιπους κατοίκους της, ζώντας από πρώτο χέρι την επανάσταση του 1822 και τη συνακόλουθη ολοκληρωτική της καταστροφή. Στη μετεπαναστατική ζωή της πόλης, συνέβαλαν τα μέγιστα στο στήσιμο της ελληνορθόδοξης κοινότητας μετά το 1830, καθώς και στην διαμόρφωση της αστικής της τάξης, ενώ δεν απουσιάζουν, παρά το πλήγμα που είχε δεχθεί η πόλη από την επανάσταση του 1822, από τη συμβολή της πόλης στην αποτυχημένη εξέγερση του 1878 στον Κολινδρό.

Πολλά μέλη των βλάχικων οικογενειών γίνονται οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες της Νάουσας και παίρνουν μέρος στην βιομηχανική ανάπτυξη της. Μεταξύ αυτών και οι οικογένειες Λόγγου-Τουρμπάλη που ίδρυσαν το πρώτο εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας στα Βαλκάνια[1]. Το επώνυμο Λόγγος συναντάται και στο Νυμφαίο, όπου στα τέλη του 18ου αι. είχαν εγκατασταθεί και Βλάχοι από τη Μοσχόπολη και τα γύρω βλαχοχώρια της[2].

Το Μέγαρο Λόγγου ή «Κόκκινο Σπίτι» στη Θεσ/νίκη

Για τους εξοικειωμένους με τη νεότερη αρχιτεκτονική ιστορία της Θεσσαλονίκης, το «Κόκκινο Σπίτι» στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας και Ερμού (το οποίο πήρε το προσωνύμιό του από την εμφανή πλινθοδομή, που κυριαρχεί στην πρόσοψη) είναι το περίφημο «Μέγαρο Λόγγου», που άρχισε να κατασκευάζεται το 1926 (ολοκληρώθηκε εντός διετίας) από την Ανώνυμη Οικοδομική Εταιρεία Νέων Χωρών, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Λ. Τζενάρι, με στόχο να στεγάσει την οικογένεια του Nαουσαίου βιομηχάνου Γρηγόρη Λόγγου, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν ιδιοκτήτης μιας τεράστιας και εξαιρετικά εξελιγμένης για τα δεδομένα των τότε καιρών κλωστοϋφαντουργίας. Μερικά χρόνια αργότερα, ωστόσο, το κτίριο παραχωρήθηκε στον αδελφό του, Ιωάννη -εξ ου και έμεινε γνωστό ως «Μέγαρο Ιωάννη Λόγγου».

Τα Βλάχικα / Αρμάνικα - Μέρος I

1. Η Λατινική στην Βαλκανική (Latinum Balcanicum)

Θα προσπαθήσουμε επιγραμματικά, με απλά και λίγα λόγια, να δούμε την εξέλιξη της λαϊκής Λατινικής πρώτα στην Δύση και μετά στη Βαλκανική. Γενικά όλη η προσέγγιση είναι προσαρμοσμένη να γίνει αντιληπτή από τον μέσο αναγνώστη. 

Η λαϊκή λατινική ήταν η προφορική γλώσσα όλων των κοινωνικών τάξεων της ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Δεν ταυτίζεται βέβαια με την κλασική λατινική (γραπτή γλώσσα των Ρωμαίων). Μέχρι περίπου τον 8ο μ.Χ. αιώνα η γλώσσα αυτή δεν έχει πάρει μια συγκεκριμένη μορφή για να χαρακτηριστεί νεολατινική. Αυτή η περίοδος ονομάζεται από τους ειδικούς ‘ρωμανική περίοδος των νεολατινικών γλωσσών’. Από τον 9ο αιώνα στη Δύση έχουμε τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες των νεολατινικών γλωσσών, πράγμα που αποδεικνύει ότι είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται οι νεολατινικές γλώσσες (γαλλική, ισπανική, ιταλική, πορτογαλική κλπ). Άρα, έτσι απλά, έχουμε μια ‘κοινή’ λαϊκή λατινική (ρωμανική) στη Δύση, που εξελίσσεται στη διαμόρφωση των νεολατινικών γλωσσών αυτής (Δύσης).

Το ίδιο πράγμα συμβαίνει παράλληλα και στη Βαλκανική. Η Ρωμανική (λαϊκή ‘κοινή’ λατινική) λοιπόν Βαλκανική εξελίσσεται στη διαμόρφωση των 5 νεολατινικών γλωσσών της (Δαλματική, Δακορουμανική, Ιστρορουμανική, Κουτσοβλαχική και Μεγλενίτικη).

Αυτή την Ρωμανική Βαλκανική ορισμένοι, όμως, γλωσσολόγοι (συνήθως Ρουμάνοι) την ονομάζουν Πρωτορουμανική, Αρχαία Ρουμανική, Κοινή Ρουμανική κ.ά., πράγμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Παίζεται έτσι ένα παιχνίδι (πολιτικό), τέτοιο ώστε να δίνεται η εντύπωση ότι πρώτα γεννιέται η Ρουμανική και από αυτήν προέρχονται τα Βλάχικα, τα Μεγλενίτικα και τα Ιστρορουμανικά ως διάλεκτοί της. Είναι προφανές ότι αυτό το δόγμα (γένεση των βαλκανικών λατινικών ιδιωμάτων από ένα αρχικό πυρήνα - Δακία) εξυπηρετεί τη διεκδίκηση όλων των λατινοφώνων της Βαλκανικής από τους Ρουμάνους. 

Ιστορικά δεν στέκει αυτή η υπόθεση και δεν έχουμε κάποια μαρτυρία. Οι Ρωμαίοι κατέκτησαν τη Βαλκανική και μάλιστα πρώτα κατέκτησαν τον ευρύτερο ελληνικό χώρο, τρεις αιώνες μετά τη Δακία και είναι φυσιολογικό ο γεωγραφικός χώρος όλης της Βαλκανικής να είχε υιοθετήσει λατινοφωνία και όχι μόνο η Δακία! 

Άλλωστε, σύγχρονοι Ρουμάνοι γλωσσολόγοι δεν συμφωνούν με τον όρο πρωτορουμανική και υποστηρίζουν ότι η γένεση των ρωμανικών γλωσσών της Βαλκανικής ακολουθεί την παρόμοια με τη Δύση πορεία και οι γλώσσες της είναι αδελφές μεταξύ τους. Ο Ν. Κατσάνης (‘Οι Βλάχοι’, εκδόσεις University Studio Press, Θεσ/νίκη 2010, σελ.100) μάλιστα γράφει χαρακτηριστικά μια - γλωσσολογικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος - σημαντική διευκρίνιση Ρουμάνας γλωσσολόγου, που υποστήριξε τον όρο ‘πρωτορουμανική’:

«…Πρόσφατο παράδειγμα είναι η περίπτωση της ελληνορουμάνας γλωσσολόγου, με έργο αναγνωρισμένο στην Ευρώπη, της M. Caragiu - Marioteanu, ελληνοβλαχικής καταγωγής αλλά όχι φιλέλληνος. Εν μέσω αφορήτων πιέσεων είχε την τόλμη να υποστηρίξει ότι το ‘πρωτορουμανική’ είναι definitio nominis και όχι definitio rei που σημαίνει ότι είναι ονοματικός προσδιορισμός, άσχετος με την ουσία του προδιορισμένου. Το definitio rei απαιτεί αντιστοιχία ονόματος και περιεχομένου, γεγονός που για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας παραβιάζεται συχνά. Παράδειγμα πρόσφατο η λεγόμενη «Μακεδονική γλώσσα» ονοματικός προσδιορισμός, άσχετος με την έννοια του όρου που στεγάζει, αφού αφορά ένα σλαβοβουλγαρικό ιδίωμα και ένα πληθυσμό σλαβικής καταγωγής, αλλά προσδιορισμός με ειδικό ιστορικό βάρος που ελπίζουν να ανασύρει από την ανυπαρξία ένα νέο έθνος…». 

Τι είναι, αν είναι κάτι, ένας Βυζαντινός;

Του Clifton R. Fox Καθηγητή Ιστορίας Στο Tomball College Tomball, TX, USA

Μετέφρασε από τα Αγγλικά ο Δ. Ν. Λόγκο.

Αναθεώρηση 29-3-96.

Η αρχική έκδοση του άρθρου δημοσιεύθηκε στο Celator [Τόμος 10, Αριθμός 3: Μάρτιος 1996]. Τμήμα του επίσης αναφέρεται στο βιβλίο Ancient Coin Collecting του Wayne G. Sayles, έκδοση [Ιούνιος 1996] Krause Publications.

Περιεχόμενα

1. Εισαγωγή 

2. Νομίσματα και Συνέχεια

3. Η χώρα που λεγόταν Ρωμανία 

4. Συμπεράσματα

Εισαγωγή

Κατά τη τρέχουσα ορολογία η φράση «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» αναφέρεται σε μια πολιτική πραγματικότητα που κάποτε κυριάρχησε στον κόσμο της Μεσογείου. Η πόλη που ονομάζεται Κωνσταντινούπολη ή (στους σημερινούς χάρτες) Ισταμπούλ ήταν η πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας. Η «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» γεννήθηκε με την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης τον 4ο αιώνα στη θέση του Βυζαντίου, της αρχαίας Ελληνικής αποικίας. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο 1ος (πεθ. 337) ονόμασε τη πόλη Νέα Ρώμη ή Κωνσταντινούπολη. Ο Κωνσταντίνος στην καινούργια πόλη μετέφερε την πρωτεύουσα του και αργότερα της έδωσε και το όνομα του. Οι διάδοχοι του Κωνσταντίνου του 1ου έζησαν στην Κωνσταντινούπολη χωρίς διακοπή μέχρι το 1204. Το 1204, οι Σταυροφόροι από τη Δυτική Ευρώπη, παρέκκλιναν από την πορεία τους προς τα Ιεροσόλυμα, κυρίευσαν και λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη. Κράτησαν την πόλη μέχρι το 1261. Οι «Βυζαντινοί» επανίδρυσαν τη «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» στην Κωνσταντινούπολη το 1261 μετά την εκδίωξη των «Φράγκων». Το 1453, οι Οθωμανοί Τούρκοι κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη. Η «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» έπαψε να υπάρχει.

Ο ρόλος της «Βυζαντινής Αυτοκρατορίας» στην Ευρωπαϊκή ιστορία δεν έχει γίνει επαρκώς κατανοητός από τη σύγχρονη ακαδημαϊκή κοινότητα. Η Κωνσταντινούπολη βρέθηκε στην οικονομική, πολιτική και πολιτιστική καρδιά της Ευρώπης από την ίδρυση της μέχρι την αδικαιολόγητη λεηλασία της από τους Σταυροφόρους. Η Νέα Ρώμη άντεξε στις επιθέσεις πολλών επιδρομέων, προστατεύοντας όλη την Ευρώπη από έναν χείμαρρο εισβολέων. Η «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» ήκμασε την εποχή που η Δυτική Ευρώπη ήταν απομονωμένη λόγω της ανέχειας και της βίας. Δεν μπορεί επίσης κανείς να παραθεωρεί το επιπρόσθετο γεγονός ότι η Κωνσταντινούπολη παραμένει ακόμη το κέντρο των Ορθοδόξων Χριστιανών, της κυρίαρχης πίστης στη Ρωσία και σε άλλες χώρες, που έχει τις ρίζες της στη Βυζαντινή εμπειρία. Στην εποχή μας, με τις τελευταίες αλλαγές στη Ρωσία, οι βυζαντινές της ρίζες είναι περισσότερο σημαντικές παρά ποτέ. Σε αντίθεση με την πλούσια κληρονομιά και τον πολυσήμαντο ρόλο τους, τα επιτεύγματα του Βυζαντινού πολιτισμού πολύ συχνά αποσιωπώνται και υποβαθμίζονται, αυτό καθ’ αυτό το όνομα «Βυζαντινή Αυτοκρατορία» είναι στην πραγματικότητα, προσβλητικό.

«Η Αρπαγή της Βασιλαρχόντισσας» - Πρεμιέρα στον Πολυχώρο Πολιτισμού Χορίαμβο Λάρισας

«Η Αρπαγή της Βασιλαρχόντισσας», του Νίκου Σαμαρίνα κάνει πρεμιέρα το Σάββατο 28 Ιανουαρίου στις 20.15 στον Πολυχώρο Πολιτισμού Χορίαμβο.

Πρόκειται για ένα λαϊκό χορόδραμα του Νίκου Σαμαρίνα, προϊόν μυθοπλασίας, που πατά, όμως, στην ιστορία που κρύβεται πίσω από το παραδοσιακό τραγούδι της Ηπείρου «Βασιλαρχόντισσα», η οποία εκτυλίχθηκε στο Μέτσοβο στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά οι συμβολισμοί, οι αλληγορίες και οι αναγωγές στο σήμερα και σε προηγούμενες περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας κυριαρχούν.

Η πραγματική ιστορία:

~ Φωτο: Η Βασιλαρχόντισσα, Ευδοκία (Δούκω) Αβέρωφ με τον άντρα της Στέργιο Τζωαννόπουλο.

Το καλοκαίρι του 1885 ή κατά άλλους του 1884, ο άρχοντας του Μετσόβου Νικολάκης Αβέρωφ χαστούκισε έναν νεαρό παρακατιανό, τον Φλέγκα, διότι τόλμησε να περάσει από την πλατεία στην οποία συναθροίζονταν οι άρχοντες. Ο Φλέγκας ορκίστηκε να εκδικηθεί και σε συνεργασία με τους ληστές Θύμιο Γάκη και Βαγγέλη Τάκη απήγαγαν την κόρη του Αβέρωφ, Ευδοκία, την οποία απελευθέρωσαν δυο βδομάδες μετά, αφού πρώτα απέσπασαν σε λύτρα το βάρος της σε χρυσάφι. Η κινητοποίηση για τον εντοπισμό και την σύλληψη των ληστών ήταν πολύ μεγάλη. Ο Θύμιος Γάκης κατάφερε να γλιτώσει και να μεταβεί στη Σμύρνη μεταμφιεσμένος σε χανούμισσα μέσα σε ένα τούρκικο χαρέμι.

Στην παράσταση, την οποία χορογραφεί και σκηνοθετεί ο Νίκος Σαμαρίνας, παίρνουν μέρος στους βασικούς ρόλους οι χορευτές: Δήμος Πραντσίδης, Λαμπρινή Παπάζογλου- Μακρή, Νίκος Σαμαρίνας, Δημήτρης Μπούτλας, Ζωή Σαραφείδου και πλαισιώνουν οι: Δημήτρης Βλάνδος, Γιώργος Γεροφώτης, Φανή Ζούκη, Μένη Τσιαπάρα, Λιάνα Φουρλή, Μαρίνα Ποδηματά, Γιώργος Μουλάς, Αγγελική Μακαντάση, Αγγελική Κουτσιαύτη και ο Αποστόλης Ντόμαλης.

Επίσης παίρνουν μέρος οι ηθοποιοί της θεατρικής σκηνής «Ονείρων Θαύματα»: Δημήτρης Βούζας, Θοδωρής Ματούλας, Θανάσης Μαγιάκος και Σταυρούλα Σδράνη. Τραγουδά επί σκηνής η Ελένη Σαμαρίνα.

Πάτερ Κοσμάς Κυριό, Αρχιερατικός Επίτροπος Αυλώνος και Μπερατίου

~ Φωτο: Ο π. Κοσμάς Κυριό, Βλάχος από την Βόρειο Ήπειρο, στον Ι. Ναό στην Αυλώνα. (Φωτ. π. Παύλος Δημάσης, 1994).

Παππά Κοσμάς Κυριό[1]

Αρχιερατικός επίτροπος Αυλώνος και Μπερατίου

Είμαστε[2] στις 14 Δεκεμβρίου στην Αυλώνα και συζητώ με τον πατέρα Κοσμά, που είναι αρχιερατικός επίτροπος της περιφέρειας Μπερατίου-Αυλώνας.

- Θα ήθελα να μάθω από εσάς, πατέρα Κοσμά, πότε γεννηθήκατε; την ζωή σας μέχρι που γίνατε ιερεύς.

- Εγώ γεννήθηκα στο χωριό Μπέστροβα μια ώρα μακρυά από την Αυλώνα. Οι γονείς μου ονομάζονταν ο πατέρας μου Γιώργος και η μητέρα μου Ζωϊτσα. Γεννήθηκα στις 12 Οκτωβρίου του 1920 και μετά που τελείωσα το δημοτικό σχολείο ήθελα πολύ να μάθω για την πίστι. Πήγα προσκυνητής σε πολλά μοναστήρια και εκκλησίες, όπως στην Κορυτσά, στο Βυθκούκι (Βοσκόπολις ή Μοσχόπολις)[3].

Όταν ήμουν 17 χρονών πήρα την Καινή Διαθήκη και άλλα θρησκευτικά βιβλία, τα μελετούσα νύχτα και μέρα από το 1937 έως το 1945.

Παντρεύτηκα στα 1944 τον Απρίλιο και μετά στις 27 Απριλίου 1945 έγινα διάκονος από τον Μητροπολίτη Βησσαρίωνα Τζιοβάννη.

- Πάτερ Κοσμά, τι σας τράβηξε και γίνατε ιερεύς;

- Είχα μια εσωτερική πνευματική δίψα. Μαθαίνοντας για την ζωή των αγίων, ήθελα με κάθε τρόπο να υπηρετήσω την Εκκλησία, την πίστι μας. Έτσι έκανα αίτησι και μου την δέχτηκαν.

Με μεγάλη ευτυχία και μεγάλη χαρά το δέχτηκα γιατί το χωριό δεν είχε παππά. Στις 27 έγινα διάκονος, ημέρα Παρασκευή, και στις 29, Κυριακή, έγινα ιερεύς. Την πρώτη ημέρα Θεία Λειτουργία έκανα στο μοναστήρι του Σμυρνέσι (;) της Νάρτα. Όταν γύρισα από εκεί συνέχισα την ζωή μου σαν παππάς. Από την χρονολογία 1945-1967 υπηρετούσα την Εκκλησία μας. Το 1967 έκλεισαν τις εκκλησίες, υποχρεώθηκα να δουλέψω σε μια επιχείρησι γιατί είχα εφτά παιδιά, τέσσερα κορίτσια και τρία αγόρια.

- Θα ήθελα να μάθω για την περίοδο 1945-1967 την όλη δραστηριότητα σας. 

- Το χωριό που υπηρετούσα ήταν πολύ μικρό, γι' αυτό και πήγαινα και σε άλλα χωριά, τα εξυπηρετούσα. Είχα πολλές γνωριμίες με πολλούς πιστούς και σε άλλες πόλεις, στην Κορυτσά, στο Ελμπασάν με τον Θεοφάνη Παππά, με τον Δημήτριο Μπεντούλη[4]. Λειτουργούσα κυρίως στον Ι. Ναό της Μπεστρόβας. Έκανα βαπτίσεις, γάμους, όλα τα καθήκοντα μου και μετά εργαζόμουν στα χωράφια.

- Τότε πόσους ιερείς είχε η Αλβανία, αν ενθυμείσθε;

- Όπως ακούγαμε, τότε έβγαινε η εφημερίδα ''Η χριστιανική ζωή'' από το 1940-1944, θυμάμαι που είμασταν παραπάνω από 300 ιερείς ορθόδοξοι. Στις πόλεις, στα χωριά είχε και λίγους διακόνους. Σε τέσσερις αρχιερατείες είχε ανά ένα επίσκοπο. 

- Στην αρχιερατεία Βερατίου υπάγεται και η δική σου ενορία. Πόσες εκκλησίες είχε στην περιοχή της Αυλώνας;

- Στην Αυλώνα είχε 10 ιερείς, στο Αργυρόκαστρο ήταν 4-5 και 2-3 στην Χειμάρρα. Η Αυλώνα μαζί με το Αργυρόκαστρο είχε 20 ιερείς. 

- Πόσες εκκλησίες ήταν;

- Εκκλησίες είχε πιο πολλές. Η Άρτα είχε 2-3 εκκλησίες, Αγία Κυριακή, ο Άγιος Γεώργιος και ο Άγιος Αθανάσιος. Είχε και 5 παρεκκλήσια. Στο Σβερνέτς είχε ένα μοναστήρι. Στο Μιφόλη είχε μια εκκλησία, στον Πόρο είχε εκκλησία και στην Ντουκάτ. Οι χριστιανοί πιστοί προστατέψανε την πίστι μέχρι και σήμερα.

- Εσείς είστε ογδόντα χρονών. Η Αλβανία τι πίστι είχε; Αλλαξοπίστησε;

- Εγώ είμαι εβδομήντα έξι χρονών, η Αλβανία είχε από τον 9ο-10ο αιώνα στο Σκούταρι καθολικούς, αλλά παντού η υπόλοιπη είχε ορθοδόξους. Αυτό φαίνεται και σήμερα. Στα μωαμεθανικά χωριά υπάρχουν εκκλησίες με ελληνικές επιγραφές[5].

- Τι γνωρίζετε; ένα μέρος του λαού γύρισαν, αλλαξοπίστησαν; από ορθόδοξοι έγιναν μουσουλμάνοι; 

Κοσμοσυρροή στην εκδήλωση για την κοπή πίτας των Βλάχων

Χιλιάδες Βλάχοι, όλων των ηλικιών, γέμισαν ασφυκτικά το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης με αφορμή την κοπή της βασιλόπιτας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων.

Μάλιστα, η προσέλευση του κόσμου, όπως και πέρυσι, ήταν τόσο μεγάλη που χρειάστηκε να ανοίξουν όλες οι αίθουσες του Συνεδριακού Κέντρου.

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν χοροί από βλάχικους συλλόγους από όλη την Ελλάδα ενώ ακολούθησε μεγάλο βλάχικο γλέντι.

~ Δείτε φωτογραφίες και βίντεο:

thestival.gr

Τυρόπιτα από το Παλαιοχώρι Συρράκου

Γευστικότατη σπιτική τυρόπιτα (στα βλάχικα «πίτα ντι κάσιου») από το Παλαιοχώρι Συρράκου. Ζουμερή γέμιση με τραγανό φύλλο, ο τέλειος συνδυασμός!

Της Ελευθερίας Μπούτζα

~ Υλικά:

6 παραδοσιακά φύλλα

6 αυγά ολόκληρα

2 αυγά ασπράδια

1 γιαούρτι πρόβειο

300 γρ. ανθότυρο

300 γρ. τυρί φέτα

200 γρ. φρέσκο βούτυρο λιωμένο

αλάτι, πιπέρι, σουσάμι

Για να φτιάξουμε παραδοσιακό φύλλο:

Ελαιόλαδο 5 κουταλιές σούπας

Ξύδι 5 κουταλιές σούπας

Αλάτι 1 1/2 κουταλάκι γλυκού

Αλεύρι σκληρό 700 γρ 
Νερό 2 1/2 φλυτζάνια τσαγιού (χλιαρό)

Σε μια μεγάλη λεκάνη βάζουμε τα υλικά και πλάθουμε έντονα για 4-5 λεπτά μέχρι να πάρουμε μια ελαστική ζύμη που να κολλάει ελαφρώς στα χέρια. Σκεπάζουμε και αφήνουμε το ζυμάρι να ξεκουραστεί για 15 λεπτά. Χωρίζουμε το ζυμάρι σε 6 μπάλες και με τη βοήθεια του πλάστη ανοίγουμε τα φύλλα.